Кіріспе

Киімсіз йоганың бір түрі, 1974 жылғы фильм.

Жылаңаш йога (санскрит тілінде нагна йога немесе вивастра йога) – киімсіз орындалатын йога. Бұл ежелгі заманнан бері рухани тәжірибе ретінде бар, және 7-10 ғасырлардағы Бхагавата Пуранада, сондай-ақ ежелгі грек географы Страбон еңбектерінде кездеседі. Қазіргі замандағы жалаңаш йоганы қолдаушылардың алғашқылары Бланш де Врис сияқты гимнасофистер, актриса және биші Маргарита Аньель болды. XXI ғасырда бұл практика, әсіресе әлеуметтік жалаңаштықпен жақсы таныс батыс қоғамдарында, кеңінен танымал болып келеді.

Ежелгі заман

Йога ерте заманнан бері жалаңаш күйінде жасалып келген. "Бхагавата Пуранада" (шамамен 800-1000 жылдары жазылған) былай делінген: "Өмірден бас тартқан адам тіпті киімге де жүгінбеуге тырысуы керек. Егер ол бір нәрсе кисе, ол тек белдемше болуы керек, ал қажеттілік болмағанда санньяси тіпті данданы да қабылдамауы тиіс. Санньяси данда мен камандалудан басқа ештеңе алып жүрмеуі керек."

Александр Македонский б.з.д. 4 ғасырында Үндістанға жеткен. Ол өзімен бірге әскерімен қатар грек ғалымдарын да алып келді, олар кейін көрген география, халық және әдет-ғұрыптар туралы естеліктер жазды. Александрдың серіктерінің бірі – Онесикрит, Страбоның 15-кітабының 63-65-бөлімдерінде келтірілгенде, Үндістанның йогистерін сипаттайды. Онесикрит олардың (Мандани сияқты) оқшаулықты және "тұрған, отырған немесе жалаңаш жатқан, қозғалмайтын түрлі позаларды" ұстанатынын айтады.

Рухани жалаңаштық

Рухани жалаңаштық Дигамбара джайндары, Агори садхулары және дхармиялық діндердегі басқа да аскеттік топтардың арасында кең таралған. Кумбх Мела шерулерінде және тазару рәсімдерінде ерекше көзге түсетін Нага садхулары, жалаңаштықты өздерінің рухани тазару практикасының бір бөлігі ретінде пайдаланады.

ХХ ғасырдың басында

Қазіргі заманғы жалаңаш йога Германия мен Швейцарияда Lebensreform деп аталатын қозғалыс арқылы пайда болды. Бұл қозғалыс 19-шы ғасырдың соңынан бастап йога мен жалаңаштықты ерекше атап өтті. 20-шы ғасырдың басында гимнасофия термині жалаңаштық, аскетизм және медитациямен айналысатын бірнеше топтар тарапынан қабылданып алынды. Бланш де Врис шығыс билерін йогамен үйлестірді. 1914 жылы ол Нью-Йоркте әйелдерге арналған йога мектебінің басшысы болып тағайындалды. Бес жыл өткен соң, ол әйелдер институтын ашып, Йога гимнасофиясын оқытты – бұл атау йога мен нудизмнің бірігуін көрсетеді. Ол 1982 жылға дейін оқытумен айналысты. Маргарита Аньель, 1931 жылы жарық көрген «Дене өнері: денсаулық және сұлулық үшін ырғақты жаттығулар» кітабының авторы, 1938 жылы америкалық «The Nudist» журналы үшін «Дене күйіміздегі ой-сананың рөлі» деген мақала жазды. Мақалада йогамен айналысатын жалаңаш әйелдер суреттелген, сонымен қатар тыныс алуға назар аудару туралы мәтін келтірілген. Әлеуметтік тарихшы Сара Шранк Америкада йоганың даму кезеңінде нудизм мен йоганы біріктірудің табиғи екенін айтады, себебі «екеуі де салауатты өмір салтының жаттығулары болды; екеуі де контркультуралық және богемдік болды; екеуі де денеге назар аударды; және екеуі де тікелей эротикалық болмай, сезімталдық тудырды».

1960 жылдардан бастап

Батыс елдерінде 1960-шы жылдардан бері жылаңаш йога хиппилер қозғалысына және Калифорниядағы Эсален институты сияқты, сондай-ақ Лос-Анджелестегі Топанга каньонындағы Элизиум нудисттер колониясындағы прогрессивті денсаулық орталарына енгізілді. Hot Nude Yoga-ның сәттілігінен кейін, Лондон, Мәскеу, Мадрид, Сидней және басқа да қалаларда тек еркектерге арналған жалаңаш йога топтары пайда бола бастады, олар көбінесе геи қауымдастығымен байланысты болды. Бүгінде гомосексуалдар үшін арнайы жалаңаш йога клубтары да бар, бұл тек йога сабақтары ғана емес, сонымен қатар дене күтімін сақтау және сексуалдық тәжірибелерді бөлісу үшін құрылған қауымдастықтар. Стар өзінің тәжірибесі қала тұрғындарына жыныстық қатынасқа түспей, жақындық пен сырқатылықты сезінуге мүмкіндік беретінін айтады. Шранк Джоши Шварц пен Моника Вернердің Нью-Йорктегі Bold and Naked студиясы ең көп талқыланғанын жазады. Студияда тантрикалық массаж, сондай-ақ тек еркектерге арналған және әр түрлі жынысты адамдарға арналған жалаңаш йога сабақтары ұсынылады. Шранк 2016 жылы жалаңаш йоганың танымалдылығын, денеді еркін сезінуге деген бір жақтан құштарлықты және йога мәдениетіндегі дененің "алаңдатарлық" сексуалдануын атап өтті. Ол АҚШ-та әйелдердің жалаңаш болуы мен құлдықтың арасындағы байланысты байқады, бұл нәсілшілдік мұраны қалдырды. Шранк сонымен қатар йога мен секстің "қолайсыз" қарым-қатынасын, әсіресе йога гуруларының сексуалдық зорлық-зомбылыққа қатысты дауларына тоқталып, феминистердің "жас, ақ әйелдерді объективтеу және түрлі терілі әйелдерді шеттету" туралы сын-ескертпелерін келтірді. Суреттерде ерлер мен әйелдердің монохромды фотосуреттері көрсетілген, олар әсерлі, талғампаз және сезімтал, бірақ эротикалық емес. Басқа фильмдерге 1967 жылғы Лена Найманмен түсірілген "Мен қызығушылық танытамын (сары)", 1973 жылғы "Харрад эксперименті" және сол жылғы "Жылаңаш йога" атты қысқаметражды деректі фильм кіреді.