Кіріспе

1909 жылғы Үндістан кеңестері туралы заң, көбінесе Морли – Минто немесе Минто – Морли реформалары деп танылатын, Ұлыбритания Парламентінің актісі болып табылады. Бұл заң британдық Үндістанның басқаруына үндістердің қатысуын шектеулі деңгейде арттырды. Вице-король лорд Минто және Мемлекеттік хатшы Джон Морлидің аттарымен аталатын заң, заң шығару кеңестеріне сайлау жүйесін енгізіп, үндістерді Үндістан мемлекеттік хатшысының, вице-корольдің және Бомбей мен Мадрас штаттарының атқарушы кеңестеріне қабылдады. Мұсылман лигасының талаптарына сәйкес, мұсылмандарға жеке сайлау құқығы берілді.

Өмірбаян

1885 жылы Бомбей қаласындағы Гокулдас Тежпал Санскрит колледжінде Үндістан Ұлттық Конгресі құрылды. Олардың басты наразылықтарының бірі – үндістердің мемлекеттік және әкімшілік қызметтерге орналасудағы қиындықтар еді. Виктория патшайымы 1858 жылғы Үндістан үкіметі туралы заңында Үндістан үкіметі үшін мемлекеттік қызметшілерді таңдауда нәсілдік теңдікке уәде бергенімен, іс жүзінде үндістер билік сферасынан мүлдем шеттесті. Мемлекеттік қызметтерге қатысты емтихан тек Ұлыбританияда ғана өткізіліп, 17 мен 22 жас аралығындағы ер адамдарға ғана ашық болды (кейіннен 1878 жылы бұл жас диапазоны 17-19 жасқа өзгертілді). Британдық әкімшілердің үндістерді мемлекеттік қызметке қабылдауға құлшынбауы үндістер үшін әкімшілік лауазымдарға жолдың жабылуына себеп болды. Сонымен қатар, бұл қадам радикалдық ұлтшылдық пен саяси терроризмнің күшеюіне қарсы «орташалықтарды» біріктіру мақсатын да көздеді. 1906 жылдың мамыр және маусым айларында Морли мен Конгресс жетекшісі Гокхале Конгрестің талаптары – Мемлекеттік хатшы кеңесін, вице-король мен губернаторлардың атқарушы кеңестерін және заң шығару кеңестерін реформалау мәселесін талқылады. 1906 жылдың шілде айында Парламентте Үндістан бюджеті жөнінде сөйлеген Морли реформалар бойынша ұсыныстарды қарастыратынын мәлімдеді. Мұсылман лигасы индустардың үстемдік құруы мүмкін саяси жүйенің қалыптасуын болдырмау мақсатымен құрылды және Минтоға бірқатар талаптар қойды. Олар мұсылмандардың ерекше мүдделері сақталғанын, провинциялық кеңестерге мұсылмандарды бөлек сайлау арқылы қамтамасыз етуді, және Императорлық заң шығару кеңесіне мұсылмандардың жеткілікті өкілдігін қамтамасыз етуді талап етті, осылайша мұсылмандарды маңызды емес азшылыққа дейін төмендетудің алдын алуға болады. Сондай-ақ, олар өз талаптарын қарастыруға уәде берді. Мұсылман лигасы сияқты, британдық әкімшілер де заң шығарушы органда үнділердің көпшілігінің пайда болуына жол бермеуге тырысты және Минтоны мұсылмандардың наразылығы британдық үкіметке қауіпті екеніне, ал Лиганың талаптары көптеген үнді мұсылмандарының тілектерін көрсететініне көндірді. Бірінші дүниежүзілік соғыс үндістердің өкілдікке қатысты үміттерін айтарлықтай өзгертті, себебі Үндістан британдық соғыс күшін адам күші, материалдық және қаржылық ресурстармен қамтамасыз етті. Үндістанның құрбандығы күшейтілген талаптарға әкелді, нәтижесінде 1917 жылы Үндістан хатшысы Эдвин Монтегю жауапты үкіметке қатысты конституциялық реформалар туралы жариялады, бұл Монтегю-Челмсфорд реформаларына және 1919 жылғы Үндістан үкіметі туралы заңға әкеп соқты.