Кіріспе

"Түйірдің шайтаны" – "Түйірдің шайтаны" эпизоды – "Түйірдің шайтаны" телесериалының 111-ші бөлімі. Атауы баспагердің шайтаны, яғни баспа ісіндегі шәкірт деген сөз тіркесінен алынған. Бастапқы сюжет шайтанмен жасалған мәмілеге негізделген: құпиялы, сырттай ерекше адам (жиі "Түйірдің шайтаны" сериалында ойнайтын актер Burgess Meredith) жергілікті газетке репортер және линотипші болып жұмысқа тұрып, оған сәттілік әкеледі, соңында редактордың жанын алмақшы екенін көрсетеді. Бұл бір сағаттық эпизодты Чарльз Бомонт жазған, ал ол 1951 жылғы "The Devil, You Say" атты әңгімесіне негізделген.

Сюжет

"Дансбург курьеры" газетінің редакторы Дуглас Винтерді "Газета" газетінің ірі конгломераты бизнестен шығарып жатыр. Дуглас өте мейірімді және ұстамды басшы болғанымен, ол оларға жалақы төлей алмай қалғанда оның қызметкерлері оны тастап кетеді. Линотип операторы кеткеннен кейін "Курьер" газетінің қалған қызметкерлері Дуглас пен оның сүйіктісі Джеки Бенсон еді. Дуглас – өмірлік мақсаты "Курьер" газеті болуын қалайтын адал арманшыл; оның құлауына қарсы тұрғанда, ол өзін-өзі өлтіруді ойлап көпірге барады. Сол жерде ол өзін "Мистер Смит" деп таныстырған бейтаныс адаммен кездеседі, ол қалаға "Курьер" газетіне линотип операторы және тілші болып жұмысқа орналасу үмітімен келгенін айтады. Мистер Смит линотип машинасымен жұмыс істегендегі жылдамдығы мен дәлдігін көргеніне қарамастан, Дуг оны ынталандыруға тырысады, өйткені ол оған жалақы төлей алмайтынын және банкке 5000 долларға жуық қарызын төлеуді кешіктіргендіктен "Курьер" газетінің жұмысын қайта бастай алмайтынын айтады. Мистер Смит оған дереу 5000 доллар қарыз береді. Мистер Смит жұмысқа орналасқаннан кейін бір сағат бұрын болған банк тонауы туралы хабарлайды. "Курьер" газеті үшін бұл жақсы жаңалық, өйткені Мистер Смит "Газета" газетінен сенсациялық жаңалықтарды озып өтеді, кейде оқиға болғаннан кейін екі сағаттан соң ғана жарық көретін арнайы басылымдар шығарады. "Газета" газетінің иесі Мистер Франклин "Курьер" газетін сатып алуды ұсынады. Дуглас "Курьер" газеті Франклиннің монополиялық тактикасына қарсы тұра алатынына күмәнданады, соңғы табысының сәттілікке байланысты екенін есептейді, бірақ ол оның ұсынысын қабылдамайды. Ертесі күні "Газета" газетінің ғимараты өртеніп кетеді. "Курьер" газетінің басылымы оқиға болғаннан кейін екі сағаттан соң сатылымға шыққанда, Франклин Дугты өрт сөндіруге қатысқан деп айыптайды. Дугтың сол кезде қайда болғанын растайтын куәгерлер бар, ал ол Мистер Смиттен өрттің себебі оның екенін сұрағанда, Смит сұрақтан шегінеді. Джеки әлі де Мистер Смиттен күдіктенеді, Дугластан оның қайдан келгені туралы ақпарат сұрайды және 5000 доллар қарыз өтелгендіктен, одан құтылу керектігін айтады. Дуглас бас тартады және Джеки оны Мистер Смитпен кездескен көпірде не істеп жүргенін сұрағанда, ашуланады. Соңында Мистер Смит "Курьер" газетіне неліктен қосылғанын айтады: ол Дугтың өзінің жанын Мистер Смиттың қызметін жалғастыруын қамтамасыз ететін келісімшартқа қол қоюын қалайды. Дуг қарсылық білдіргенде, Мистер Смит екіұшты ойлауды қолданады, өзін шайтан деп санайтынын, бірақ ол ақылсыз екенін, ал Дуг сияқты саналы адам үшін жан мен шайтан сияқты нәрселер жоқ екенін айтады. Дуг келісімшартқа қол қояды. Бірақ кейін ол Мистер Смит өзі жазған оқиғалардың себебі екенін түсінеді және оған кетіп қалуын сұрайды. Смит келісімшартқа қол қойылғаннан кейін бұл мүмкін емес екенін айтады және Джекидің болашақтағы сағат 11:30-да автокөлік апатында жарақаттануы туралы хабар жазады. Ол Дугласқа "Курьер" газетіне келген кезде линотип машинасының құрылымын өзгерткенін, сондықтан онда жазылған әр нәрсе орындалатынын айтады және егер Дуглас өзін-өзі өлтірмесе, Джеки жарақаттарынан қайтыс болады деп жазады. Осылайша Смит Дугластың өмірі бойы "Курьер" газетінде жұмыс істемей, бірден жанын талап ете алады және басқа клиенттерге өте алады. Дуглас ұсынылған тапаншаны лақтырып, Джекиді іздеуге кетеді. Осы уақытта ол Мистер Смитпен бетпе-бет келеді. Ол Джеки оны көлікпен алып кетсе, қаладан кетуге келіседі және рульге отыруды сұрайды. Джекиді таба алмаған Дуг "Курьер" газетінің ғимаратына оралып, линотип машинасына жаңа мақала жазады. Джеки мен Мистер Смитпен бірге жүретін көлік жолдан шығып кетеді, бірақ Джеки жарақаттанбайды, ал Мистер Смит жоғалып кетеді. Дуг Джекиге өзі жазған мақаланы көрсетеді, онда Мистер Смит 11:29-да қаладан кетіп, оның Дугпен жасаған келісімшарты Дуг келісімнің шарттарын толық түсінбегендіктен жарамсыз деп жарияланды. Дуглас "Курьер" газетін қайта іске қосады, лас линотип машинасы жойылғаннан және алынып тасталғаннан кейін.