Кіріспе

Минорлық гамма

Ф-диез миноры – Ф нотасына негіделген минорлық гамма, оған F, G, A, B, C, D және E ноталары кіреді. Оның ноталар таңбасы үш диезден тұрады. Оның салыстырмалы мажорлы дыбысы А мажорлы, ал оның параллель мажорлы дыбысы Ф-диез мажорлы (немесе энгармониялық G-бемоль мажорлы). Ф-диез табиғи минорлық гаммасы:

Гамманың мелодиялық және гармониялық нұсқаларына қажетті өзгерістер қажет болған жағдайда акциденттермен жазылады. Ф-диез гармониялық минор және мелодиялық минор гаммалары:

F-минордағы музыка

Бұл күйде өте сирек симфониялар жазылған, мысалы, Хайднның «Қош-сау болыңыз» симфониясы. Джордж Фредерик Бристоу мен Дора Пеячевич те осы күйде симфониялар жазды. Осы күйде жазылған концерттердің көпшілігі композитордың өзі орындауы үшін арналған, соның ішінде Рахманиновтың №1 фортепиано концерті, Скрябиннің фортепиано концерті, Винявскийдің скрипка концерті №1, Вьётемпстің скрипка концерті №2, Бернхард Ромбергтің виолончель концерті Op. 30 және Куссевицкийдің контрабас концерті. «Қош-сау болыңыз» симфониясынан басқа, Хайднның фортепиано триосы №40 (Hob. XV:26) және Струнный квартеті Op. 50, №4 – F-диез минорында. F-диез минорында жазылған танымал фортепиано шығармаларының бірі – Дусекдің F-диез минорындағы сонатасы, Op. 61 («Élégie Harmonique»), Шуманның F-диез минорындағы №1 сонатасы (1833–35), Шопеннің ф-минорлы полонезі, Скрябиннің үшінші сонатасы және Равельдің сонатинасы. Бетховеннің «Шекелек» фортепианолық сонатасының баяу бөлімі осы күйде жазылған. Вагнер де F-диез минорында фантазия жазды (WWV 22). Гендель 1720 жылғы клавесин сюиталарының алтыншысын F-диез минорында жазды. «Жақсы темперленген клавирдің» екі кітабынан әрқайсысынан прелюдия мен фугадан басқа, Бахтың F-диез минорындағы жалғыз туындысы – Токката BWV 910. Моцарттың осы күйдегі жалғыз композициясы – оның фортепиано концерті №23-нің (A мажор) екінші бөлімі. F-диез миноры кейде G-бемоль мажордың параллельді миноры ретінде қолданылады, әсіресе G-бемоль мажордың нақты параллельді миноры, G-бемоль миноры, тоғыз бемоль, оның ішінде екі қос бемоль болады. Мысалы, Антонин Дворжак G-бемоль мажордағы жетінші юморескасының ортаңғы бөлімінде G-бемоль мажордан F-диез минорына ауысады.