Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1848 жылға дейінгі голланд қоғамының жоғарғы табы
Upper class of Dutch society before 1848
Голланд дворяндығы – Нидерланд Корольдігінде дворян ретінде танылған, дворяндық атағы бар немесе жоқ, адамдар мен отбасылардан тұратын шағын элиталық әлеуметтік топ. Дворяндық институты 1814 жылғы Нидерланд Конституциясында заңдастырылды. Дворяндарға белгілі бір артықшылықтар берілді, әсіресе, аймақтық немесе провинциялық деңгейдегі бұрынғы атқарушы және заң шығару органы болған "Ридершаф" құрамына қатысуға, сондай-ақ провинциялық штаттардың мүшелерін сайлауға құқық берілді. 1848 жылғы конституциялық реформамен барлық артықшылықтар жойылды және дворяндар конституциялық өкілеттіктерінен айырылды. Осыдан бері голланд дворяндығының құқықтары титулдарды заңды түрде қолданумен және корольдік жарлық бойынша елтаңба берумен шектелді. Қазіргі таңда дворяндықтар 1994 жылғы 1 тамызда қабылданған Дворяндық заңымен реттеледі және Нидерланд Корольдігінің ресми мемлекеттік мекемесі – Жоғары дворяндық кеңесінің бақылауында, ол сонымен қатар ресми дворяндық тізілімін жүргізеді.
The Dutch nobility is a small elite social class constisting of individuals or families recognized as noble, and with or without a title of nobility in the Kingdom of the Netherlands. The existence of nobility was established in the Constitution of the Netherlands of 1814. Those who belong to the nobility were entitled to certain privileges, in particular to take a seat in the "Ridderschap", a former executive and legislative assembly at the regional or provincial level, and herewith the power to select members for the States Provincial. With the constitutional reform of 1848, all these privileges were abolished and the nobles lost their constitutional roles. Since then, the only privileges that the Dutch nobility still enjoy are the legal use of titles and the grant of coats of arms by royal decree. The nobility are currently regulated by the Nobility Act, passed into law on 1 August 1994, and is overseen by the High Council of Nobility, an official state institution of the Kingdom of the Netherlands which also maintains the official nobility register.
Тарих
1581 және 1795 жылдар аралығында Нидерланды республика болған кезде (Жеті Біріккен Нидерланды Республикасы), жергілікті дворяндық конституциялық маңызын сақтап келді. Әр провинцияда дворяндар рыцарлықтарға біріктірілді және провинциялық штаттарда өкілдік құқығын сақтады. 1795 жылы Батавия революциясынан кейін лауазымдар, осымен бірге дворяндық та жойылды. 1813 жылы Біріккен Нидерландтардың тәуелсіз княздығы құрылғаннан кейін дворяндық құқықтары қайта жаңғыртылды және дворяндық ресми мәртебесіне ие болды. Конституцияда дворяндыққа патшаның ие болатыны белгіленді, ал оның қалай жүзеге асырылатыны 1815 жылдың 13 ақпанында қол қойылған №60 жарлықта нақтыланды. Бастапқыда бұл қайта құрылған рыцарлықтарға тағайындау арқылы болды, бірақ кейінірек бірнеше жылдан соң тек мойындау, қосу немесе жоғарылату арқылы жүзеге асты. Бұл терминдер 1795 жылға дейін бар болған туалас дворяндық атақтарын мойындауға, бастапқыда шетелдік дворяндық атақтарын қосуға және жаңа атақ жасалған кезде жоғарылатуға қатысты. Сенат пен Штаттар Генералының Өкілдер палатасының (жайындама сайлау) сайлау алқаларының құрамында рыцарлар да болды. 1814 жылы Вильгельм I дворяндықты қайта құруға көмектесетін және оның кеңесші органы болатын Жоғары дворяндық кеңесін құрды. Осыдан бастап рыцарлықтардың жаңа мүшелері регенттік отбасылардан да таңдала бастады. Кеңес дворяндықтың тізімін, filiatieregister-ді жүргізе бастады. 1848 жылғы конституциялық түзетуде феодалдық қоғам жойылды және дворяндықтың конституциялық рөлі қайтадан тоқтатылды. Дворяндық тек предикат немесе атақ иелену құқығын сақтап қалды. 1994 жылы конституциялық баптың орнына қолданыстағы тәжірибені заңдастырған жеке Дворяндық заңы қабылданды. Бұл заңға сәйкес, дворяндық жоғарыда аталған үш жолмен берілуі мүмкін, бірақ мүмкіндіктер едәуір шектелді. 1939 жылдан бері жүзеге аспаған және 1953 жылы министрлер кеңесімен іс жүзінде тоқтатылған жоғарылату Корольдік үйіне дейін қысқартылды. Содан бері үкіметтік саясат жеке еңбегі үшін патшалық наградалар арқылы сыйақы беруге бағытталды. Голландия дворяндығына соңғы жоғарылату 2002 жылғы 25 қаңтардағы Корольдік жарлықта (Үкімет газеті 41) Принц Оранжға үйленгені үшін Принцесса Максимаға жасалды. 2016 жылы дворяндар арасында жүргізілген сауалнамада кем дегенде төрттен бірі (патшалық емес) дворяндықты қайта жаңғыртуды қолдайтынын, ал шамамен үштен бірі қарсы екенін және қалғандарының пікірі болмағанын немесе әлсіз болғанын мәлімдеді. CILANE-дегі голланд дворяндығын білдіретін Nederlandse Adelsvereniging ұйымының мүшелері дворяндықты қолдауға бейім, дәстүрлі дворяндық құндылықтарын сақтауға және эндогамиялық некелерге тұруға бейім. 2020 жылы дворяндық сарапшысы және Stichting Adel in Nederland қорының директоры Джон Төпфер радио сұхбатында жаңа дворяндықты қолдау туралы мәлімдеме жасады. Бельгиядағы мұрагерлік дворяндықтың жалғасу тәжірибесі Нидерландыда жаңа дворяндықты жақтаушылармен жиі келтіріледі.
During the period between 1581 and 1795, when the Netherlands was a republic (Republic of the Seven United Netherlands), the native nobility kept their constitutional significance. In each province, the nobility was organised in knighthoods, which maintained representation in the States Provincial. In 1795, after the Batavian Revolution, the positions and thus the nobility were abolished. With the establishment of the Sovereign Principality of the United Netherlands in 1813, the rights of the nobility were restored, and the peerage regained official status. The Constitution established that nobility would be granted by the King, and the ways in which this could happen were clarified by Sovereign Decree no. 60, signed on 13 February 1815. Initially this was by appointment into the re established knighthoods, but after several years exclusively through acknowledgement, incorporation or elevation. These terms refer to the acknowledgement of indigenous titles of nobility existing before 1795, the incorporation of originally foreign titles of nobility, and elevation where an entirely new title is created. The electoral colleges for the (indirect) elections of the Senate and the House of Representatives of the States General consisted of the knighthoods, amongst others. In 1814, William I established the High Council of Nobility which, as his advisory body, would help him re establish a strong nobility. From then on, new members of the knighthoods would also be recruited from regent families. The Council started maintaining a register of the nobility, the filiatieregister. In the constitutional amendment of 1848, the feudal society was abolished, and the constitutional role of the nobility again came to an end. The only legal privilege the nobility retained was the right to hold a predicate or a title. In 1994, the constitutional article was replaced by a separate Nobility Act which codified the existing practice. According to this law, nobility can still be granted in the three aforementioned ways, although the possibilities are significantly reduced. Elevation, which had not taken place since 1939 and was practically abolished by the council of ministers in 1953, has been reduced to the Royal House. Government policy has since focused on rewarding personal merit through royal decorations. The last elevation into the Dutch nobility concerns Princess Máxima, in a Royal Decree of 25 January 2002 (Government Gazette 41), due to the fact of her marriage to the Prince of Orange. In 2016, a survey was conducted among nobles in which at least a quarter stated that they support the resumption of (non royal) ennoblements, while approximately a third opposed them and the rest had no or a weak opinion. Members of the Nederlandse Adelsvereniging, the organization which represents the Dutch nobility in CILANE, are more likely to support ennoblements, and are more likely to uphold traditional noble values and marry endogamously. In 2020, nobility expert and director of the foundation Stichting Adel in Nederland John Töpfer also spoke out in favor of a new ennoblements in a radio interview. The continuing practice of hereditary ennoblements in Belgium is often cited by proponents of new nobility in the Netherlands.
Атақтар мен атаулар
Голланд дворянына жататын адам, егер оған Корольдік жарлықпен дворяндық атағы берілген немесе оның әкесі дворян болса, дворян болып саналады. Дворяндық атағы тек еркек желісі арқылы мұраға беріледі, яғни қыздары да дворян санатына жатады, бірақ олар оны өз балаларына мұрагерлік етпейді. Адамға 1795 жылға дейін болған жергілікті дворяндық атақтарын мойындау, шетелдік дворяндық атақтарын қосу немесе жаңа дворяндық атағы жасалатын жоғарылату арқылы дворяндық атағы берілуі мүмкін. Дворяндық атақтары жеті түрлі. Құрмет ретімен: ханзада, герцог, маркиз, граф, виконт, барон және рыцарь. Атақ алған жоқ дворяндар "Jonkheer" немесе "Jonkvrouw" деген атаумен аталады.
Someone belongs to the Dutch nobility when either they have been granted nobility by Royal Decree, or when their father belonged to the nobility. Nobility is inherited exclusively through male lineage, which means that while daughters belong to the nobility as well, they are unable to pass it to their children. Someone can be granted nobility through acknowledgement of indigenous titles of nobility existing before 1795, through incorporation of foreign titles of nobility, or through elevation, in which a new title of nobility is created. There are seven titles of nobility. In order of precedence, these are Prince, Duke, Marquis, Count, Viscount, Baron and Knight. People in the nobility who have not been granted a title carry the predicate Jonkheer or Jonkvrouw.
Нидерландтың Патрицияатпен қарым-қатынасы
Нидерландтың Патрициаты – кем дегенде 150 жыл немесе алты буын бойы голландиялық қоғамда ықпалды рөл атқарған, дворян емес, гербтері бар отбасылардың тізілімі. Көптеген отбасылар республикалық дәуірден бастау алады және магистраттар мен саудагерлердің ұрпақтары болып табылады. Алайда, патрициатқа мүшелік, дворяндықтан айырмашылығы, заңмен қорғалған мәртебе емес және заңмен "жабылуы" мүмкін емес, сондықтан жаңа отбасылар жыл сайын қабылданады. Осылайша, Нидерландтың Патрициатына кіруді дворяндыққа теңестіруге болады, бұл бірнеше буын бойы жоғары жетістіктерге қол жеткізген және өзінің беделін сақтаған отбасыларға берілетін құрметті мәртебе. Патрициат, немесе оның ескі отбасылары кемінде, дворяндыққа тең деп есептеледі, ал ең көне отбасыларға тіпті барон және граф дәрежесі беріледі. Көптеген патрициандық отбасылар дворян отбасыларының дворян емес тармақтары немесе дворяндық ұсынылған, бірақ одан бас тартқан адамдардың ұрпақтары болып табылады. Дворяндық сияқты, патрициатқа мүшелік заңды түрде еркек желісі бойынша мұраға беріледі. Нидерландтың Патрициаты мен дворяндары арасында некелер жиі кездеседі, ал голландиялық патша отбасына үйленген алғашқы дворян емес адам, Питер ван Воленховен мырза, шын мәнінде голландиялық патриций. Осылайша, дворяндық пен патрициат – Нидерланд аристократиясын құрайтын екі топ және олардың арасындағы қарым-қатынас Ұлыбританиядағы пэрлік пен джентри арасындағы қарым-қатынасқа ұқсас (бірақ британ джентрисі, патрициаттан айырмашылығы, заңды түрде дворяндықтың бір бөлігі болып табылады және оның төменгі сатысын құрайды).
The Nederland's Patriciaat is a registry of non noble armigerous families which have held influential roles in Dutch society for at least 150 years or six generations. Many families date from the republican era and are descendants of magistrates and merchants, but as membership in the Patriciate is, unlike nobility, not a legal distinction, and cannot be "closed" by law, new families are admitted every year. Thus, incorporation into Nederland's Patriciaat can be considered a substitution for ennoblement, a distinction families are accorded if they maintain a high level of merit and success for several generations. The Patriciate, or at least its older families, are considered equal to the nobility, and the oldest families are even given the same status as Barons and Counts. Many Patrician families are non noble branches of noble families, or descend from persons who were offered ennoblement but declined it. Just like nobility, membership in the Patriciate is hereditary in the legitimate male line. Intermarriage between nobles and members of Nederland's Patriciaat is common, and the first non noble to marry into the Dutch royal family, Mr. Pieter van Vollenhoven, is indeed a Dutch Patrician. Thus, it can be said that the Nobility and the Patriciate are two groups from which the aristocracy of the Netherlands is formed, and the relationship between them is somewhat reminiscent of that between the Peerage and the Gentry in Great Britain (even though the British Gentry is, unlike the Patriciate, legally also part of the nobility and merely forms its lower part).