Орта ғасырдағы феодалдық жер иелену жүйесі: Сержанти туралы
Serjeanty
Феодалдық жүйедегі жер иеленуі: сержантилік – Франция мен Англиядағы орта ғасырлардағы ерекше қызмет үшін берілген иелік. Тарихы, мағынасы мен Domesday кітабындағы орны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Феодалдық жүйедегі жер иелену Орта ғасырлардағы Франция мен Англиядағы феодализм кезінде сержанттық (/s/ɑːr/dʒ/ən/t/i/) – стандартты рыцарлық қызметтен өзге белгілі бір міндетті орындау шартымен берілген жер иелену нысаны.
Land tenure under the feudal system
Under feudalism in France and England during the Middle Ages, tenure by serjeanty ('/s//ɑːr//dʒ//ən//t//i/) was a form of tenure in return for a specified duty other than standard knight service.
Этимология
Бұл сөз француз тіліндегі sergent сөзінен, ал латын тіліндегі serviens, servientis ("қызмет ететін") деген сөзден шыққан, servo етістігінің қазіргі уақыттағы есімшесі, "сақтау, сақтап қалу, құтқару, босату" мағыналарын білдіреді. "Сержант" сөзі де осы түбірден шыққан, бірақ толығымен басқа мағынаға ие.
The word comes from the French noun sergent, itself from the Latin serviens, servientis, "serving", the present participle of the verb servo, "to keep, preserve, save, rescue, deliver". "Sergeant" is derived from the same source, though developing an entirely different meaning.
"Домсдей кітабы"
Сержанттар (servientes) 1086 жылғы "Domesday Book" кітабында жекелеген топ ретінде көрінеді, бірақ барлық жағдайларда барондардан ажыратылмайды, олар рыцарьдық қызмет арқылы иелік еткен. Сержанттықпен атқарылған ортағасырлық бірнеше қызметтер, кем дегенде үш Гэмпшир сержанттарының жағдайында, "Domesday" кітабына дейін жетеді: корольдің маршалы қызметін атқару, оның қарамағына садақшы табу және Винчестер қамалында түрмені күзету. Дегенмен, сержанттықпен байланысты көптеген қызметтер шын мәнінде сондай болмаған, бірақ есептерде, сот тергеулерінде және басқа да құжаттарда осылай сипатталған. Осы қызметтің ең қарапайым құқықтық тесті – сержанттар феодалдық қамқорлық сияқты талаптарға жауап бергенімен, scutage төлеуге міндетті емес; олар осы төлемнің орнына Таққа ерекше жарна жасады. "Domesday Book" кітабындағы кейбір тұрғындар Нормандердің басып алуынан бұрын, король Эдуард Исповедниковтың тұсында сержант болған болуы мүмкін. Мысалы, белгілі бір Сивард Акципитриус (латынша accipiter, "құс"), шамасы Эдуард Исповедниковтың құсшысы болған, корольден Сомерсетте 7 фунт стерлингке бағалы мүлікті иеленген және оны сулы жерге жақын, өзінің кәсібіне сәйкес аймақта сақтаған. Дж. Х. Раунд Англиядағы сержанттықтардың дамуын нормандердің ықпалымен байланыстырды, бірақ ол бұрынғы тамырларын жоққа шығармады. Англосаксон тарихшысы Джеймс Кэмпбелл 13 ғасырда тіркелген хабаршылық қызметтер сияқты сержанттықтардың "англосаксон үкіметтік жүйесінің маңызды бөліктерінің жартылай тоңған қалдықтарын" көрсететінін ұсынды.
Serjeants (servientes) already appear as a distinct class in the Domesday Book of 1086, though not in all cases differentiated from the barons, who held by knight service. A few mediaeval tenures by serjeanty can be definitely traced as far back as Domesday in the case of three Hampshire serjeanties: those of acting as king's marshal, of finding an archer for his service, and of keeping the gaol in Winchester Castle. It is probable, however, that many supposed tenures by serjeanty were not really such, although so described in returns, in inquisitions post mortem, and other records. The simplest legal test of the tenure was that serjeants, though liable to the feudal exactions of wardship, etc., were not liable to scutage; they made in place of this exaction special composition with the Crown. Some of the Domesday Book tenants may have been serjeants before the Norman Conquest, in the time of King Edward the Confessor. For instance, a certain Siward Accipitrarius (from Latin accipiter, "hawk"), presumably hawker to Edward the Confessor, held from the king an estate worth £7 in Somerset and did so in an area appropriate to his occupation, close to a water habitat. J. H. Round ascribed the development of serjeanties in England to Norman influence, though he did not dismiss earlier roots. The Anglo Saxon historian James Campbell has suggested that serjeanties such as the messenger services recorded in the 13th century may represent "semi fossilised remnants of important parts of the Anglo Saxon governmental system".
Үлкен сержант пен кіші сержант
"Ұлы" (француз тілінде: grand, "үлкен") және "кіші" (француз тілінде: petit, "кішкентай") сержант арасындағы кейінгі айырмашылықтың бастауы 1215 жылғы Магна Картада табылады, онда король кіші заттарды беру арқылы оған қарызы болып табылатындардың қамқорлығына қатысты өзінің артық құқығынан бас тартады. Сержанттардың берілмейтін (яғни, ауыстырылмайтын) және бөлінбейтін екендігі туралы құқықтық доктрина Генрих III патшаның (1216–1272) тұсында жерлері ішінара берілген сержанттарды жалға алуға алып келді, олар осылайша сокаж (ақшалай жалдама) немесе кейбір жағдайларда, рыцарьдық қызмет арқылы иеленуге айналды. Бірте-бірте олардың арасындағы айырмашылық ұлғайды, "кіші" сержанттар, яғни кіші заттарды беруден тұратын сержанттар және аралық мырзалардың иелігіндегі сержанттар сокажға айналды, ал "ұлы" сержанттар, олардың иелері өздері жеке қызмет атқарды, Литтлтонның 15 ғасырдағы "Иеліктерінде" анықталғандай, жалғыз қалды. Бұл айырмашылық сол кезде жақсы анықталған болып көрінеді, бірақ оның дамуы құқықтық теорияның нәтижесі болды.
The germ of the later distinction between "grand" (French: grand, "large") and "petty" (French petit, "small") serjeanty is found in the Magna Carta of 1215, the king there renouncing the right of prerogative wardship in the case of those who held of him by the render of small articles. The legal doctrine which developed that serjeanties were inalienable (i. e. non transferable) and impartible, led during the reign of King Henry III (1216–1272) to the arrentation of those serjeanties the lands of which had been partly alienated, which were thereby converted into socage tenures (i. e. paying money rents), or in some cases, tenures by knight service. Gradually the gulf widened, and "petty" serjeanties, consisting of renders, together with serjeanties held of mesne lords, sank into socage, while "grand" serjeanties, the holders of which performed their service in person, became alone In Littleton's Tenures (15th century), this distinction appears as well defined, but the development was one of legal theory.
Қазіргі заманғы қалдықтар
Бүгінде үлкен сержанттықтан қалған кез келген тірі қалғандар жоғары құрмет рөлдері ретінде қарастырылса да, бастапқыда үлкен сержанттық құқық емес, міндет болғандығын есте ұстаған жөн. Әрине, тіпті орта ғасырларда да көптеген үлкен сержанттықтар іс жүзінде монархтың берген жоғары құрметіне айналды, онда міндеттер ашық түрде абсурдты және ешқандай ауыртпалықсыз болды, тек тиісті иеленушінің жеке қатысуы талап етілді. Король Эдуард VII-нің 1902 жылы таққа отыруы кезінде корольдің оң қолын қолдау міндеті әлі де орындалды. Мұндай мұралық үлкен сержанттықтың алғашқы иегері, әрине, тағайындаған монархтың жақсы көріп, құрметтеген және рөлге лайық адамы болғанмен, міндеттегі иеленушінің мұрагерінің мінезі, көбінесе жақын жеке қарым-қатынасты қамтитын, болашақ монархтарға ұнамауы мүмкін. Бүгінде коронация рәсімдерімен байланысты міндеттерді орындауға ниет білдірушілер оларды орындау үшін талаптар сотына жүгінуі керек. «Сержант» сөзінің үй шаруашылығы қызметкері ретіндегі мағынасы монархтың қару-жарақ сержанттарында, хирург-сержанттарында және кернейші-сержанттарында сақталған. 12 ғасырда король әскерінің атты және жаяу сержанттары (servientes), жасақтан кейін тұрған және жеңіл қаруланған, жер иелігімен байланысы жоқ.
Although today any surviving remnants of grand sergeanty are regarded as roles of high honour, it should be remembered that originally grand sergeanty was a duty, not a right. Clearly even by the medieval era much grand sergeanty had become in practice merely a token of high honour given by a monarch, where the duty was patently absurd and entirely non onerous, except for the requirement of the physical presence of the tenant concerned. The duty of supporting the king's right arm was still performed at the coronation of King Edward VII in 1902. Although the first holder of such heritable grand sergeanties was clearly a man well liked and respected by the appointing monarch, and suitable to the role, the character of the tenant's heir in the duty, often involving close personal proximity, might be less pleasing to future monarchs. Today, those with duties pertaining to the coronation are required to make their case to perform them at the Court of Claims. The meaning of serjeant as a household officer is still preserved in the monarch's serjeants at arms, serjeant surgeons and serjeant trumpeter. The horse and foot serjeants (servientes) of the king's army in the 12th century, who ranked after the knights and were more lightly armed, were unconnected with land tenure.
Екіншілік көздер
Айналма, Дж. Хорас. Патшаның сержанттары мен мемлекеттік лауазым иелері және олардың тәж кигізу рәсімдері. Лондон, 1911 жыл. PDF нұсқасы Internet Archive-тан қолжетімді. Оггинс, Робин С. Патшалар және олардың бүркіттері. Нью-Хейвен, 2004 жыл. Поллок, сэр Фредерик және Фредерик Уильям Мейтленд. Эдуард I заманына дейінгі ағылшын құқығының тарихы. Екінші басылым. 1898 жыл (бірінші басылым 1895 жыл). Internet Archive-тан алуға болады.
Round, J. Horace. The King's Serjeants & Officers of State with their Coronation Services. London, 1911. PDF available from the Internet Archive. Oggins, Robin S. The Kings and Their Hawks. New Haven, 2004. Pollock, Sir Frederick and Frederic William Maitland. History of English Law before the Time of Edward I. 2nd edition. 1898 (first edition 1895). Available from the Internet Archive.