Кіріспе

Француз теңіз сәулетшісі және инженері (1751–1832)

Клод Франсуа Дороте, маркиз дьоффрой д'Аббанс (30 қыркүйек 1751 – 18 шілде 1832) – француз теңіз сәулетшісі және инженері. Ол алғашқы бу кемесін ойлап тапты, осы арқылы әлемдік су жолдарында жаңа серпіліс тудырып, бірінші өнеркәсіптік революцияның бастауы болды.

Мансап

1773 жылы Жуфруа д'Аббан Периер ағайындыларымен кездесіп, олардың шеберханасында Шайоның жасаған гидравликалық машинасына күш беру үшін қолданылған Pompe à feu (Отты сорғы) атты құрылмын зерттеді, оны кемелерді қозғауға қолдану мақсатында. 1776 жылы Жуфруа д'Аббан 13 метрлік Palmipède бу кемесін жасады, онда қозғалтқыш айналмалы лопастармен жабдықталған ескектерді қозғалтты. Кеме 1776 жылдың маусым және шілде айларында Дубс өзенінде жүзіп өтті. 1783 жылы ол Саона өзенінде "Пироскаф" деп аталған бу кемесін сынап көрді. Алайда, Ғылым академиясы оған өзінің өнертабысын Парижде пайдалануға тыйым салып, оның орнына Жуфруа д'Аббанстың қарсыласы Периерді жобаны тексеруге тағайындады. Француз революциясының салдарынан туған қиындықтар оның жұмысын тоқтатты. Оның еңбегін Араго мойындады, ал 1840 жылы Француз академиясы да құптәуір бағалады. Жуфруа "Бу кемелері" деген кітап жариялады және академия үшін "Отты сорғылар туралы естеліктер" атты еңбекті жазды. Мүсірленген күйде, ол Hôtel des Invalides-ке зейнетке шығып, сонда холерадан қайтыс болды. 1803 жылы, д'Аббанның алғашқы сапарынан кейін 20 жылдан астам өткен соң, Роберт Фултон өзінің жобалаған бу кемесін Сена өзенінде сәтті жүзе алды.

Жеке өмір

Клод Франсуа Дороте Жуффрой д'Абанс 1751 жылдың 30 қыркүйегінде Францияның Гранд-Эст аймағындағы Рош-Беттенкорт коммунасында дүниеге келді. 1832 жылдың 18 шілдесінде Парижде қайтыс болды.