Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
1920 жылы батыс Украинадағы большевистік мемлекет
1920 Bolshevik state in western Ukraine
Галиция Социалистік Кеңес Республикасы – өзін-өзі жариялаған, қысқа мерзімді большевистік саяси бірлік. Ол 15 шілдеден бастап 1920 жылдың 21 қыркүйегіне дейін Тарнополь (Тернополь) қаласын астана етіп құрылды. Коммунистік мемлекет 1920 жылдың жазында Польша-Совет соғысы аясында Қызыл Армияның сәтті қарсы шабуылы барысында құрылды. Осы шабуылдың нәтижесінде Польша-Украина біріккен әскери күштері (Польша-Украина майданы) 1920 жылы Днепр бойында бұрын бағындырған өзінің позицияларынан Карпат тауларының етегіне дейін шегінуге мәжбүр болды.
The Galician Socialist Soviet Republic was a short lived, self declared Bolshevik political entity that existed from 15 July to formally 21 September 1920 with the capital in the city of Tarnopol (Ternopil). The communist state was established during a successful counter offensive of the Red Army in the summer of 1920 as part of the Polish Soviet War and in the course of which the Polish Ukrainian joint military force (Polish Ukrainian Front) was forced to retreat from its positions along the Dnieper that it secured earlier in 1920 all the way to the foothills of the Carpathian Mountains.
Тарих
Республика Қызыл Армияның Оңтүстік-Батыс майданындағы қақтығыстың буферлік аймағына айналды. 1920 жылдың шілдесіндегі сәтті шабуылдың нәтижесінде Кеңес үкіметі Полревкомды құрды және Польша Социалистік Кеңес Республикасын құруды жоспарлады. Коммунистік Полревкомның ұқсас, бірақ аз масштабты қызметі Қызыл Армияның Солтүстік-Батыс майданымен байланысты болды (бұл "үкімет" Белосток қаласында орналасқан еді). Галиция КСР 1920 жылдың 15 шілдесінде Галиция революциялық комитетінің (Халревком) – 8 шілдеде Киевте Украина большевиктерінің коммунистік партиясының (КП(б)У) басшылығымен құрылған, Владимир Затонский басқарған уақытша үкіметтің – жарлығын жариялаған кезде құрылды. Коммунистік үкімет 1920 жылдың 1 тамызында аймақты Қызыл Армия басып алғаннан кейін Шығыс Галициядағы Тарнополь қаласына көшті. Сол күні Халревком "Галицияда Кеңес билігін орнату туралы" декретті қабылдады. Мемлекеттік тілдер (тең мәртебеде) – поляк, украин және идиш тілдері деп жарияланды. Декреттері арқылы коммунистік үкімет өндіріс құралдарының жеке меншігін жойды, сегіз сағаттық жұмыс күнін орнатты, шіркеуді мемлекеттен бөліп, шіркеу жерлерін мемлекеттендірді, жеті жылдық білім беретін бірыңғай еңбек мектебін құрды және жерді мемлекеттендірді. Тамыз айының соңында Халревком тұрақты Кеңес үкіметін құру және Бүкіл Галициялық Кеңестер съезін шақыру үшін сайлау өткізуге тырысты. Галиция Социалистік Кеңес Республикасы жеткіліксіз штаттық қызметкерлермен жабдықталған еді, ал украиндық естеліктерде бұрынғы ЗУНР шенеуніктерінің тағдыры белгісіз болғанымен, көптеген жергілікті білімді украиндықтар Кеңес әкімшілігінде жұмыс істегенін айтады, өйткені олар поляктар мен еврейлердің барлық әкімшілік министрліктерде үстемдік құруына жол берудің салдарынан қорқыпты. Продразвёрстка сияқты тәркілеуден босатулар да білімді украиндықтар үшін тартымды болды. Большевиктердің мәлімдемелеріне сәйкес, Батыс Украина халқы Петлюраға деген жек көруінен, оның Польшамен одағы Галиция мемлекетіне жасалған сатқындық деп есептелгендіктен оларды қолдады. Алайда, Стивен Величенконың сөзіне қарағанда, сол кездегі украин халқының арасында поляк билігі аз жамандық деп саналғандықтан, Кеңес үкіметі үшін қанша украиндық жұмыс істегенін анықтау әлі де күрделі мәселе болып табылады. Ревкомдардың құрамында жартысы украиндық, төрттен бірі еврей және төрттен бірі поляк болуы керек болғанмен, шындығында министрліктің басшысының ұлты қолданылатын тілді және әр министрлікте қай топтың басымдығын анықтады. Соғыс комиссариатының кеңсе қызметкері Борис Колодий әр лауазымды иеленушінің өзінің ұлтынан адамдарды тағайындап, содан кейін кеңсе тілі ретінде поляк немесе украин тілін міндетті түрде қолдануын сипаттады. Республиканың білім беру және экономикалық бөлімдерінің қызметкерлері, сондай-ақ жергілікті әскери округ басшыларының көпшілігі поляк еврейлері болды және олар поляк тілін ресми тіл ретінде қолданды. Кеңес Одағы Шығыс Галицияны Польшаға провинция ретінде берді. Галицияны Кеңес Украинасының құрамына қосуды қалаған украин коммунистері азшылықты құрады, ал заманауи есептерде поляктар Галиция ревкомына үстемдік еткені айтылады. Польша большевиктерінің көпшілігі бұрынғы Польша Конгрессінен шыққан және Галицияның толықтай Польшаға қосылуын қалаған. Украиналық қызметкерлер ресми ережеге сәйкес үш тілде де жұмыс істеуге міндетті болса, поляктар мен еврейлер оған немқұрайлы қарады және ешқандай салдарсыз поляк тілін ғана қолданды. 15 қыркүйекте поляктардың шабуылы салдарынан бұл жоспарлар орындалмады және Халревком Тарнополь қаласынан шегінді. 1920 жылдың 21 қыркүйегінде республика ресми түрде таратылды және оның революциялық комитеті Украина Коммунистік партиясы Орталық Комитетінің Галиция бюросына айналдырылды. 1921 жылдың наурыз айында Рига бейбіт шарты жасалғаннан кейін бюро таратылды. Халревком Шығыс Галицияның ең маңызды аймағын – Борислав және Дрохобыч мұнай кен орындары бар Львов аймағын бақылаған жоқ.
The republic became a buffer zone of the ongoing conflict within the area of the South Western front of the Red Army. Due to the successful offensive in July 1920, the Soviet government also created the Polrevkom and had intentions of creating the Polish Socialist Soviet Republic. A similar, but less elaborate activity, of the communist Polrevkom, was related to the North Western front of the Red Army (the "government" was seated in Białystok). The Galician SSR was established on 15 July 1920 when the Galician Revolutionary Committee (Halrevkom), a revkom (provisional government) headed by Volodymyr Zatonsky (Vladimir Zatonsky) and created on 8 July in Kyiv under the auspices of the Communist Party of Bolsheviks of Ukraine (CP(b)U), issued its declaration. The communist government moved to Tarnopol in Eastern Galicia on 1 August 1920 upon occupation of the region by the Red Army. The same day the Halrevkom adopted a decree "About establishing of Soviet power in Galicia". The national languages (of equal status) were declared to be Polish, Ukrainian and Yiddish. With its decrees, the communist government abolished private ownership of the means of production, established an eight hour workday, separated church from state and nationalised church estates, established a single labour school with seven year education, and nationalised the land. By the end of August, the Halrevkom tried to conduct elections to establish a permanent Soviet government and convene the All Galician Congress of Soviets. The Galician Socialist Soviet Republic was severely understaffed, and while released Ukrainian memoirs leave the fate of the erstwhile ZUNR officials unknown, many do mention that local educated Ukrainians worked for the Soviet administration, being afraid of what letting Poles and Jews dominating every administrative ministry would entail. Exemptions from confiscations such as from the Prodrazvyorstka, were also attractive for educated Ukrainians. Bolshevik reports claim that the Western Ukrainian population supported them out of their hatred for Petlura, whose alliance with Poland was seen as betrayal of the Galician state. However, Stephen Velychenko reports that it's yet to be determined just how many Ukrainians worked for the Soviet government, given how the prevalent opinion amongst the Ukrainian population at the time was that Polish rule would be the lesser evil. All revkoms were officially supposed to be one half Ukrainian, one quarter Jewish, and one quarter Polish, but in reality the ethnicity of the ministry's head determined which language was used and which group was represented in each ministry the most. Borys Kolodii, a clerk in the War Commissariat, described how every official would assign positions to their co nationals and then impose either Polish or Ukrainian as the de facto office language. The republic’s education and economy staff, as well as the local military district leaders, were overwhelmingly Polish Jews who used Polish as the official language. The Soviet Union had granted Eastern Galicia to Communist Poland as a province Ukrainian Communists who wanted Galicia to be part of Soviet Ukraine were a minority, and contemporary reports claimed that Poles dominated the Galician revkoms. The majority of Polish Bolsheviks were from former Congress Poland and wished Galicia to be annexed to a Communist Poland in its entirety. While the Ukrainian staff had to follow the official regulation and operate in all three languages, the Poles and Jews ignored it and used only Polish without any consequences. With the Polish offensive on 15 September, those plans failed and the Halrevkom withdrew from Tarnopol. On 21 September 1920, the republic was officially abolished and its revolutionary committee was transformed into the Galician Bureau of the Central Committee of the Communist Party of Ukraine. With the signing of the Peace of Riga in March 1921, the bureau was liquidated. Halrevkom did not control the most important area of East Galicia: the Lviv area with its oilfields of Boryslav and Drohobych.