Кіріспе
Ивангород бекінісі (Ивангородская крепость; ; ) – Ресейдің Ленинград облысы, Ивангород қаласында орналасқан қамал. Ол 15 ғасырда салынған. Қазіргі уақытта Ресей мен Эстония арасындағы халықаралық шекараны құрайтын Нарва өзенінің шығыс жағалауында, Эстонияның Нарва қаласының қарсысында орналасқан. Ивангород бекінісі 1492 жылы Иван III билік кезінде, Московияның Балтық теңізіне қол жеткізуін нығайту және Тевтон орденіне қарсы бекініс құру мақсатымен, күшті Тевтон Герман қамалының қарама-қарсысында салынды. Бұл қамал аталған жерде Ивангород қаласының негізін қалады, ал оның құрылыстары біртіндеп кеңейтіліп, нығайтылды. Ивангород бекінісі 1583 жылы Ливон соғысы аяқталғаннан кейін Швецияның бақылауына өтті және келесі ғасырларда бірнеше рет қолы ауысты. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1920-1921 жылдары қамал әскери тұтқындарды қайтару лагері ретінде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Совет Одағы арқылы Ивангород бекінісі Ресейдің толық бақылауына қайта оралды. Қазір Ивангород бекінісі мұражай және туристерді қызықтыратын орын болып табылады.
a fortress in Poland known as Ivangorod Fortress in the past
Ivangorod Fortress (Ивангородская крепость; ; ) is a castle in Ivangorod, Leningrad Oblast, Russia. It was built in the 15th century. It is located on the east bank of the Narva River, which currently forms the international border between Russia and Estonia, across from the city of Narva in Estonia. Ivangorod Fortress was established during the reign of Ivan III in 1492, intended to reaffirm Muscovy's access to the Baltic Sea and to form a bulwark against the Teutonic Order, being built opposite the powerful Teutonic Hermann Castle. The fortress eventually grew into the town of Ivangorod, and the structures of the fort were gradually expanded and strengthened. Ivangorod Fortress was controlled by Sweden after the end of the Livonian War in 1583, changing hands numerous times during conflicts and border shifts over the following centuries. Following World War I, the fortress was used as a prisoner of war repatriation camp from 1920 21. After World War II, the fortress returned to permanent Russian rule through the Soviet Union. Ivangorod Fortress is now a museum and a tourist attraction.
Тарих
Бастапқы қамал 1492 жылы бір жаздың ішінде салынған. Ол Мәскеудің Ұлы князі III Иванның құрметіне аталған. Оның мақсаты – Ливон орденінің шапқындарынан қорғану болды. Қала маңы төртбұрышты, қабырғалары 14 метр биіктікте салынған. Ивангородты сол жылы князь Иван Гундар мен Михаил Кляпин басқаратын орыс әскері Ливон орденінен қайтарып алды. Қамалды қайта басып алу, қайта жаңарту үшін үш мың әскер келді, сондай-ақ жаңа казармалар мен күшейтілген бекіністер салынды. Шамамен 10 жыл бойы қамал төңірегіндегі жерлер үздіксіз соғыс алаңы болды. Қала мен оның айналасындағы жерлер бірнеше рет қолы ауысты. Қала 16 ғасырдағы ең мықты қорғаныс құрылымдарының біріне айналды, көп рет қайта құрылып, нығайтылды. 17 ғасырға дейін қамал дамып, бірнеше қорғаныс шебі бар үлкен, кең жайылған бекініске айналды. Тейсина шарты (1595) қаланы Ресейге қайтарды. 1612 жылы швед әскері қаланы жаулап алды, оны воевода Федор Аминев (1560 жылдары туған, 1628 жылы қайтыс болған) және оның ұлдары қорғады. Столбова шарты бойынша Ингрия Швеция королі Густав II Адольфқа берілді. 1704 жылы Петр I швед әскерінен қаланы басып алып, оны Ресейдің бақылауына қайтарды. Қала ішінде екі шіркеу бар: біреуі – Құдай ананың көтерілуіне (1496) арналған, екіншісі – Святой Николайге (16 ғасырдың соңында салынған, бірақ кейін қайта жаңартылған). 18 ғасырдың басынан бастап, технологиялық прогресске байланысты қаланың әскери маңызы азайды. 1728 жылы аймақтағы бекіністер тексерілді, нәтижесінде нысандар күткендей жағдайда емес екені және тиімділігі төмен екені анықталды. Ивангород бекінісін жаңартуға бұйрық берілді, бірақ 1738 жылғы тексеруден кейін қала қорғанысқа жарамсыз деп танылды. 1840 жылы бекіністе бірқатар жөндеу жұмыстары жүргізілді (шатырлар жаңартылды), ал 1863 және 1911-1914 жылдары одан әрі жақсартулар жасалды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде қала 1918 жылдың 25 ақпанында неміс әскеріне түсті. Ресей армиясы осы және басқа да бекіністерге үлкен үміт арнап, неміс әскерінің шабуылын тоқтатуға тырысты, бірақ ауыр артиллерия сияқты заманауи әскери технологияларға қарсы тұра алмады. 1919 жылдан 1940 жылға дейін қала Эстонияның құрамында болды. 1920-1921 жылдары қала Германия мен Ресейге қайтарылатын соғыстан тұтқынға алынғандар үшін транзиттік лагерь ретінде пайдаланылды. 20 ғасырдың бірінші жартысында бірнеше рет қолы ауысқанға қарамастан, қала соғыста маңызды рөл атқармады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1940 жылы Эстонияны Кеңес Одағының басып алуынан кейін, қала алдымен КСРО (1940-1941), содан кейін нацистік Германия (1941-1944) бақылауында болды. Олар қала ішінде екі тұтқын лагерін құрды және шегіну кезінде көптеген ғимараттарды зақымдады. 1945 жылдың қаңтарында Кеңес үкіметі Нарва өзенін Эстон КСР мен Ресей КСР арасындағы жаңа әкімшілік шекара деп белгіледі, нәтижесінде Ивангород бекінісі Нарвадан Ленинград облысының Кингисепп ауданына көшірілді. 1991 жылдың тамызында, тәуелсіз Эстония Республикасының қайта құрылуынан кейін, қала мен бекініс Ресей КСР-інің құрамында қалды, ал 1991 жылдың желтоқсанында Кеңес Одағы тарағаннан кейін – Ресей Федерациясының құрамына кірді. Қазіргі уақытта қала мұражай болып қызмет етеді.
Мұражай
Ивангород бекінісінің тарих және өнер мұражайында Иван Билибин, Александра Потоцкая және басқа суретшілердің картиналары қойылған. Мұражайдың кейбір экспонаттары, мысалы, айналағы аймақтарда табылған археологиялық жәдігерлер жергілікті тарихты және дәстүрлерді көрсетеді. Ұлы Солтүстік соғысы мен Ливон соғысына арналған тұрақты көрме ұйымдастырылған. Сонымен қатар, бекініс мұражайында аймақтағы бекіністердің макеттері, қару-жарақ, сондай-ақ Фёдор Достоевский сияқты танымал тұлғаларға қатысты құжаттар мен хаттар қойылған.