Кіріспе

Тацута (龍田) – Жапон Императорлық Әскери-теңіз күштерінің екі жеңіл крейсерлік кемесінің екіншісі. Ол Жапонияның Нара префектурасындағы Тацута өзенінің құрметіне аталған.

Өмірбаян

Тенрю класы жойғыш флотилияларының флагманы ретінде қызмет ету үшін жобаланған. Бұл жоба жеңіл крейсер мен эсминец арасындағы кезеңдік класс болып табылады, сол кездегі басқа әскери-теңіз күштерінде сияқтылары аз болды, бірақ бұл Корольдік теңіз күштерінің ұқсас концепцияларынан шабыттанды. Жапон теңіз күштері (IJN) мен жапондық кеме жасау индустриясы бұрынғыдан бері британдықтармен тығыз байланыста болды және осы тәжірибеден үлкейе алды.

Дизайн

Tenryū класының кемелері "кішкентай модель" (немесе "3,500 тонна") крейсерлер деп аталды. Олар Императорлық Әскери-теңіз күштерінің жаңа бірінші және екінші класты эсминецтеріне жылдам флотилия басшылары ретінде жобаланған. Қару-жарақ жағынан Tenryū класы заманагөй кез келген крейсерден нашар болды. Негізгі артиллерия 14 см/50 3-ші жылғы типті төрт теңіздік зеңбіректен тұрды, олар сондай-ақ қосымша артиллерия ретінде де қолданылды. Дегенмен, зеңбіректер орталық сызықта жеке орналасқан, ату бұрышы шектеулі болды және кеме алдында немесе артында тікелей нысананы атқылауға ғана мүмкіндік берді. Тағы бір кемшілік – әуеге қарсы қаруларға орынның жетіспеуі. Ұшақтардың су үстіндегі кемелерге қауіптілігі артып келе жатқанына қарамастан, Tenryū класының қосымша артиллериясы тек бір қос мақсатты 8 см/40 3-ші жылғы типті теңіздік зеңбірек пен екі 6,5 мм пулеметтен тұрды. Бұл класс үштік торпедалық аппараттарды алғаш рет қолданды, олардың екеуі орталық сызықта орналасқан 6-шы типті аппараттар болды. Қайта зарядтау көзделмеген. 1923 жылы Ұлы Канто жер сілкінісінен кейін "Тацута" кемесі жоғары жылдамдығын пайдаланып, Кюренен Токиоға шұғыл көмек көліктерін жеткізді. 1924 жылғы 19 наурызда маневр кезінде "Тацута" Сасебо портының жанында соқтығысып, No. 43 суасты кемесін (кейіннен көтеріліп, жөнделіп, қайта қызметке кірді) түгелдей 46 адамдық экипажымен бірге батырды. 1926 жылдың соңында "Тацута" кемесіне үш аяқты алдыңғы мачта орнатылды, ол 1926 жылғы 1 желтоқсаннан 1927 жылғы 1 желтоқсанға дейін және 1930 жылғы желтоқсаннан 1931 жылғы қарашаға дейін белсенді қызметте болды. 1934 жылғы 6 наурызда Сасебо маңындағы флоттық маневр кезінде "Томозуру" атты жапон торпедалық қайығы конструкциялық ақауларға байланысты құлап кетті, бұл оқиға кейін "Томозуру оқиғасы" деп аталды. "Тацута" құлаған кемені тауып, оны тексеру үшін Сасебоға сүйреп әкелді. 1934 жылғы 15 қарашадан бастап капитан Чуичи Хара басқаратын "Тацута" IJN 3-ші флотының 5-ші эсминец эскадрильясының флагманы болып тағайындалды және Қытай жағалауында патрульдеуге жіберілді. 1935 жылғы 15 қарашада ол жаңа крейсер "Юбари" япондық крейсерімен ауыстырылып, Сасебоға оралды. 1942 жылғы 14 шілдеде Жапон теңіз күштерінің ірі қайта ұйымдастырылуы кезінде контр-адмирал Мицухару Мацуяма басқаратын CruDiv 18 жаңадан құрылған IJN 8-ші флотының құрамына кірді, оған вице-адмирал Гуничи Микава басшылық етті және Рабаулда орналасқан. 20 шілдеде "Тацута" Жаңа Гвинеядағы Бунаға жапон әскерлерінің қонуын қамтамасыз етуге тағайындалды ("RI операциясы"). Қону күштері Рабаулға оралғанда USAAF B-17 Flying Fortress және B-26 Marauder бомбалаушыларының шабуылына ұшырады, бірақ "Тацута" зардап шекпеді. "Тацута" тамыз айында Бунаға тағы үш конвойді сүйемелдеді, олардың екеуі сәтті аяқталды. 1 қарашада "Тацута" адмирал Мицухару Мацуя басқаратын CruDiv18 флагманы болып тағайындалды. Алайда, рульінің зақымдануына байланысты ол 5 қарашадан 12 қаңтарға дейін Трукте қалды.

Жапонияға оралу

Тацута 1943 жылғы 19 қаңтар - 28 наурызда жөндеу үшін Майдзуруға оралды және қазан айына дейін Жапонияда болды. IJN 1-ші флотының 11-ші эсминец эскадрильясының жаңадан қолданысқа енген эсминецтерімен Сето ішкі теңізінде оқу круиздерін жасады. 8 маусымда Тацута Хаширажима жанында тоқтағанда, жапондық "Муцу" линкор қазақы түрдегі оқ-дәрі қоймасының жарылуынан жарылып, батып кетті. Тацута құтқару операциясына қатысып, 39 жараланған адамды құтқарып алды. 1944 жылғы 10 мамырда Тацута әскери тізімнен шығарылды.