Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Украинаның бұрынғы валютасы
Former currency of Ukraine
Шах (шаг) – Украинада қолданылған бірнеше валютаның атауы. Бұл атау шиллингтен ([[szeląg (монета)) арқылы шыққан. Шахи (шаги, 2-ден 4-ке дейін) және шахив (шагiв, бесеу немесе одан көп үшін) – номиналдарда қолданылатын есімнің көпше түрі, мысалы, 2 шахи, 20 шахив.
Shah (шаг) was the name of several currencies used in Ukraine. The name derives from shilling via ([[szeląg (coin)). The forms shahy (шаги, for 2 to 4) and shahiv (шагiв, for five or more) are declensional plurals of the noun used in denominations, for example, 2 shahy, 20 shahiv.
17-19 ғасырлар
Украин тілінде сөйлейтіндер "шах" терминін 17-18 ғасырлардағы Польша-Литва одағының 3 грош номиналды күміс монетасын атау үшін қолданды, ол 1528 жылдан бастап, әсіресе Зигмунд III Ваза (1587-1632 жылдары Польша-Литваны басқарған) тұсында айналымға түсті. Кейіннен, украин жерлері Ресейдің ықпалына көбірек түскен кезде, бұл атау 2 копейкалық орыс мыс монетасына ауыстырылды. 1839 жылдан бастап, Ресей империясы күміс монета айналымын кеңейткеннен кейін, "шах" термині күміс ½ копейкаға қатысты қолданыла бастады. Бұл термин 1917 жылға дейін қолданыста болды.
Ukrainian speakers used the term shah to refer to the Polish–Lithuanian Commonwealth's silver coin of 17th 18th centuries with face value of 3 grosz, coined from 1528, and especially during the times of Sigismund III Vasa (ruled Poland–Lithuania from 1587 to 1632). Later, when the Ukrainian lands came increasingly under the influence of Russia, the name was transferred to the Russian copper coin of 2 kopecks. From 1839, when the Russian Empire extended its silver coinage, the term shah was transferred to the silver ½ kopeck. This term for the kopeck remained in use until 1917.
ХХ ғасырдың басында
1917 жылы жаңа тәуелсіз Украинада банкноттар енгізілді. Бұл ақшалар шах, гривна және карбованецтермен есептелді, яғни 100 шахив = 1 гривна және 2 гривна = 1 карбованец. ХХ ғасырдың басында, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1914–1918), көптеген елдер валютаны марка түрінде шығарды. Тәуелсіздік алған алғашқы украин мемлекеттерінде де – Батыс Украина Ұлттық Республикасында және Украина Халық Республикасында да осылай істелді. Онда осы ақша маркалары шагивки (шагiвки, жекеше – шагiвка, шагивка) деп аталды. 10, 20, 30, 40 және 50 шахив номиналындағы маркалар шығарылды. Бұл шагивки соғысқа қажетті металдардың тапшылығына байланысты перфорацияланған 11 ½ картонына басылды. Әрбір валюта маркасының артқы жағында тризуб (үштұяқ) бейнесі және осы шагивкилер монеталардың орнына айналымда жүреді, ал оларды марка ретінде пайдалануға тыйым салынады деген жазулар болды. Дегенмен, «нағыз» маркалардың жетіспеуіне байланысты олар кейбір почта конверттерінде де кездеседі. Соған қарамастан, 1918 жылдың 18 шілдесінде тәуелсіз Украина үкіметі өзінің алғашқы маркалар жиынтығын бекітті, олар да шагивки деп аталды және дизайндары дерлік бірдей болды. Украина Халық Республикасының 10 және 20 шахив маркаларын суретші Антон Середа, ал 30, 40 және 50 шахив маркаларын шебер график және Киевтегі Украина Өнер академиясының президенті Георгий Нарбут жасады.
In 1917, banknotes were introduced in the newly independent Ukraine. These were denominated in shah, hryvnia and karbovanets, with 100 shahiv = 1 hryvnia and 2 hryvni = 1 karbovanets. At the beginning of the 20th century, during World War I (1914–1918), many countries issued currency in the form of stamps. It was done similarly in early independent Ukrainian states: in West Ukrainian National Republic and Ukrainian People's Republic. There, these money stamps were called shahivky (шагiвки, singular: шагiвка, shahivka). Stamps in denominations of 10, 20, 30, 40, and 50 shahiv were issued. These shahivki were printed on perforated 11 ½ card stock, due to a shortage of metals needed for the war effort at the time. Each currency stamp was inscribed on the reverse with a tryzub (trident) and with some words stating that these shahivki circulate in lieu of coins and that they are prohibited to be used as stamps. However, they do appear on some postal envelopes as there was an acute deficiency of "true" stamps. Nevertheless, on July 18, 1918, the independent Ukrainian government authorized its first set of stamp issues, also called shahivki and having nearly identical designs. The 10 and 20 shah stamps issues of Ukrainian People's Republic were designed by the artist Anton Sereda and the 30, 40, and 50 shah stamps by Heorhiy Narbut, a master graphic artist and president of the Ukrainian Academy of Arts in Kyiv.
ХХ ғасырдың аяғы
1992 жылы Кеңес Одағының таралуынан кейін, жаңа тәуелсіз Украина өз валютасын таңдау мүмкіндігіне ие болды, 1 шах және 50 шахив монеталарының сынақ үлгілері шығарылды, бірақ бекітілмеді. Сондықтан, копийка (копійка) украин валютасы үшін нумизматикалық термин ретінде қалыптасты, ұлттық көзқарастарға қарамастан, копийка (украин тіліндегі орысша копейка) – орыс сөзі екеніне қарамастан.
In 1992, after the dissolution of the Soviet Union after which the newly independent Ukraine was able to choose its own currency, trial runs of coins of 1 shah and 50 shahiv were issued, but were not approved. Therefore, the kopiyka (копійка) was confirmed as a numismatic term for Ukrainian currency, despite nationalistic sentiments that kopiyka (Ukrainian for Russian kopeyka) is a Russian term.