Хуан Хосе Саэр: Аргентина жазушысының өмірі мен шығармашылығы
Juan José Saer
Хуан Хосе Саэр – аргентин жазушысы, Латын Америка әдебиетінің және 20 ғасыр испан тіліндегі әдебиеттің маңызды тұлғасы. «La Ocasión» үшін сыйлық алған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аргентиналық жазушы (1937–2005)
Argentine writer (1937–2005)
Хуан Хосе Саер (Серодино, Санта-Фе, Аргентина, 28 маусым 1937 – Париж, Франция, 11 маусым 2005) – аргентиналық жазушы, Латын Америкасы әдебиетінің және 20 ғасырдағы испан тіліндегі әдебиеттің ең маңызды тұлғаларының бірі саналады. Мартин Коханның пікірінше, ол Хорхе Луис Борхестен кейінгі Аргентинаның ең маңызды жазушысы, ал Беатрис Сарлоның пікірінше, 20 ғасырдың екінші жартысындағы Аргентинаның ең үздік жазушысы болып есептеледі. Оның төрт романы – La Pesquisa, El Entenado, La Grande және Glosa – Латын Америкасы мен Испания жазушылары мен сыншылары жасаған соңғы 25 жылдағы испан тіліндегі ең жақсы 100 кітаптың тізімдеріне енген. Ол 1987 жылы «La Ocasión» романы үшін Надаль сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылы «Las Veredas de Saturno» фильмі үшін «Үздік түпнұсқа сценарийі» номинациясында «Күміс кондор» сыйлығына ие болды.
Juan José Saer (Serodino, Santa Fe, Argentina, June 28, 1937Paris, France, June 11, 2005) was an Argentine writer, considered one of the most important in Latin American literature and in Spanish language literature of the 20th century. He is considered the most important writer of Argentina after Jorge Luis Borges (according to Martin Kohan) and the best Argentine writer of the second half of the 20th century (according to Beatriz Sarlo). Four of his novels La Pesquisa, El Entenado, La Grande and Glosa appear on various lists made by Latin American and Spanish writers and critics of the best 100 books in the Spanish language of the last 25 years For his novel La Ocasión he won the Nadal Prize in 1987. In 1990, he won the Silver Condor Award for Best Original Screenplay for the film Las Veredas de Saturno.
Өмірбаян
Санта-Фе провинциясының шағын қалашығы Серодинода дүниеге келген, бастапқыда Дамасктан келген сириялық иммигранттар отбасында туған Саер Литораль ұлттық университетінде заң және философияны оқыды, сондай-ақ онда кинематография тарихынан дәріс берді. 1968 жылы стипендияның арқасында Парижге көшіп, Ренн университетінде оқытушылық қызмет атқарды. Ол жақында Ренн университетіндегі лекторы лауазымынан зейнетке шыққан еді және өзінің соңғы романы – «La Grande» (2005) романын аяқтаған болатын. Бұл роман авторының дүниеден өткеннен кейін, Латын Америкасы және Еуропа жазушылары туралы сындық мақалалар жинағымен бірге жарық көрді. 2012 жылы оның бұрын жарияланбаған жұмыс дәптерлерінің бірінші бөлігі Аргентинадағы Seix Barral баспасынан «Papeles de trabajo» деген атпен жарыққа шықты. Бірінші томға кіріспе жазған Хулио Премат басқарған команда бес жыл бойы жұмыс істеп, көп ұзамай екінші томды да шығарды. Бұл дәптерлер оқырмандарға Саердің шығармашылық процесіне ерекше көрініс береді. Сыншылардың айтуынша, Хуан Хосе Саердің кітаптарын «Ла Зона» деп аталатын біртұтас «шығарма» ретінде қарастыруға болады. Бұл – Аргентинаның Санта-Фе қаласының маңындағы өзен аймағы, романнан романға дамып, маңызды кейіпкерлерге айналған тұлғалардың мекені. Саердің романдары көбінесе екі егіз бауырдың бейнесі арқылы өз еркімен елден шығып кеткен жазушының жағдайын көрсетеді. Олардың бірі диктатура кезінде Аргентинада қалса, екіншісі, Саердің өзі сияқты, Парижге көшіп кетеді. Оның көптеген романдары олардың жеке және өзара байланысқан тағдырларын, сондай-ақ әр туындыда алдыңғы және артқы планға ауысатын басқа кейіпкерлердің тағдырларын баяндайды. Рикардо Пилья, Сесар Айра, Роберто Боланьо сияқты замандастарының көптеген шығармалары сияқты, Саердің туындылары да әдетте детективтік жанр (Серттеу), отаршылдық кездесулер (Күдік), саяхаттар (El río sin orillas) немесе классикалық қазіргі заманғы жазушылар (мысалы, Пруст, «La mayor» романында және Джойс, «Sombras sobre vidrio esmerilado» туындысында) сияқты ерекше және жоғары деңгейде кодталған жанрларға негізделген.
Born in Serodino, a small town in the Santa Fe Province, to Syrian immigrants originally from Damascus, Saer studied law and philosophy at the National University of the Litoral, where he taught History of Cinematography. Thanks to a scholarship, he moved to Paris in 1968 where he taught at the University of Rennes. He had recently retired from his position as a lecturer at the University of Rennes, and had almost finished his final novel, La Grande (2005), which has since been published posthumously, along with a series of critical articles on Latin American and European writers, Trabajos (2006). In the year 2012, a first installment of his previously unpublished working notebooks were edited and published as "Papeles de trabajo" by Seix Barral in Argentina. A second volume soon followed, which was the result of five years of editing work by a team coordinated by Julio Premat, who wrote the introduction of the first volume. These notebooks allow readers a privileged insight into the creative processes of Saer. As critics point out, the books of Juan José Saer may be taken as a single "oeuvre", set in his "La Zona", a fluvial region around the Argentinian city of Santa Fé, populated by characters who are developed and become referential from novel to novel. Saer's novels frequently thematize the situation of the self exiled writer through the figures of two twin brothers, one of whom remained in Argentina during the dictatorship, while the other, like Saer himself, moved to Paris; several of his novels trace their separate and intertwining fates, along with those of a host of other characters who alternate between foreground and background from work to work. Like several of his contemporaries (Ricardo Piglia, César Aira, Roberto Bolaño), Saer's work often builds on particular and highly codified genres, such as detective fiction (The Investigation), colonial encounters (The Witness), travelogues (El río sin orillas), or canonical modern writers (e. g. Proust, in La mayor and Joyce, in "Sombras sobre vidrio esmerilado").
Өлім және мұра
Өкпе қатерлі ісігінен зардап шегіп, 2005 жылдың 11 маусымында Парижде алпыс жеті жасында дүние салды. Ол Пьер-Лашез бейістігіне жерленді. Дүниеден өткен кезде ол өзінің ең ұзын романы – "La Grande" романының соңғы тарауларын жазып жатқан еді, ол өлімнен кейін "Жұмыстар" жинағымен бірге жарық көрді. Бұл жинақ Саердің түрлі газеттер мен журналдарда жарияланған әдеби мақалаларынан құралған еді.
Suffering from lung cancer, he died in Paris on June 11, 2005, at the age of sixty seven. He was buried in the Père Lachaise cemetery. At the time of his death he was writing the last chapters of his longest novel, La Grande, which ended up appearing posthumously along with Works, a collection of literary articles that appeared in various newspapers and magazines that Saer already had ready for publication.
Киноға бейімделу
Palo y hueso (Stick and Bone, 1968), режиссері Николас Саркис, сценарийі автормен бірлесіп жазылған; осы аттас әңгімеге негізделген. Nadie Nada Nunca (Ешкім, Ештеңе, Ешқашан, 1998) режиссері Рауль Бесейро; осы аттас роман бойынша түсірілген. Cicatrices (Іздер, 2001) режиссері Патрисио Колл; осы аттас роман бойынша түсірілген. Tres de corazones (Үш жүрек, 2007) режиссері Серхио Ренан; «Таксиші» әңгімесі негізінде. Yarará (2015) режиссері Сантьяго Саркис; «Жағалау жолы» әңгімесі негізінде. El limonero real (Нағыз лимон ағашы, 2016) режиссері Густаво Фонтан; осы аттас роман негізінде.
Palo y hueso (Stick and Bone, 1968), directed by Nicolás Sarquís, with a script co written with the author; based on the homonymous story. Nadie Nada Nunca (No, No, Never, 1998) directed by Raúl Beceyro; based on the homonymous novel. Cicatrices (Scars, 2001) directed by Patricio Coll; based on the homonymous novel. Tres de corazones (Three of Hearts, 2007) directed by Sergio Renán; based on the story The Taximetrist Yarará (2015) directed by Santiago Sarquís; based on the story The path of the coast El limonero real (The real lemon tree, 2016) directed by Gustavo Fontán; based on the homonymous novel.