Орен Бурбанк Чейни: Құлдыққа қарсы күрескен және теңдік үшін күш білген саяхатшының өмірі

Кіріспе

Американдық саясаткер және белсенді (1816–1903)

Орен Бербанк Чейни (10 желтоқсан 1816 – 22 желтоқсан 1903) құлдықты, еріксіз еңбек етуді, сондай-ақ әділ және тең өкілдік, теңдік және жеке тәуелсіздікті ашық сынағаны үшін белгілі. Чейнидің негізгі әлеуметтік идеологиясы – теңдік болды; ол нәсілдік теңсіздік, әлеуметтік элитаризм және әлеуметтік-экономикалық кемсіртушілікке деген наразылығын жиі, көбінесе даулы сөздер мен мақалаларында білдіретін. Ол жиырма жасында дін қызметкері болып тағайындалды, Парсонсфилд, Мэн штатындағы мектеп директоры болды және 1840 жылдары Нью-Гэмпширде құлдарды заңсыз қорғап, қауіпсіз жерге жеткізді – бұл федералды қашқан құлдар туралы заң бойынша он жылға түрмеге жабуға әкеп соқтыратын қылмыс еді. Оның діни қауымдастықтағы жұмысы оған кең қолдау әкелді, тіпті ол білмей тұрып, Мэн штатының Өкілдер палатасына ұсынылды. Ол өзінің алғашқы мектебі – Ливан академиясын құру үшін қаржы алды, ал оған бару жолында ұсынылғанын және сайланғанын естіді. Ол заң шығарушы органда көптеген азаттыққа қарсы сөздер айтты, бұл түрлі реакциялар мен өлім жанамаларын тудырды; тарихшылар оны кейде «өміріне мүлдем бейжай» деп сипаттайды. Мұса Чейни шіркеуде маңызды лауазымдарды атқарды және мемлекеттік заң шығарушы органда көп рет қызмет етті. Чейнидің анасы оның діни көзқарастарына зор әсер етті, ол жиі: «Анама осы Киелі кітапты барлық қасиетті нәрселерге құлшынып дұға ету үшін қолданды, мен осы аспанға қарай көтерілгенде тоқтаймын», – дейтін. Кейінірек Бейтс колледжінің президенті болды. Оның отбасы дінге берілген, ал ол өзінің философиялық идеологиясы мен жеке сенімдерін қалыптастырған «құдайға адал тәрбиесіне» риза болды. Бала кезінде ол «ыңғайлы, шыдамды және жұмсақ сөйлейтін бала» ретінде танымал болды. Сегіз жасында ол Холдернесс қаласындағы жексенбілік мектепке қабылданды, ал ата-анасы оны жаңадан ашылған мектепке жібергені үшін сынға ұшырады, өйткені ол өмірінде Құдайды тауып, «Құдайдың баласынан» емес еді. Ол тоғыз жасында мектепте жұмыс істей бастады және ақшасын бал мен имбирь нанына жұмсады, сол кезде бұл заттар сәнді саналатын. Оның бүлікшіл жағы көптеген жағдайларда көрінді, әсіресе ерікті баптист сабақ беру үшін отбасы үйіне келгенде, Чейни секіріп, пышағымен терезенің жақтауын қағып, бөлмедегілерді қорқытты, бұл жас баланың беделін қалыптастырды. Жексенбілік мектептен кейін көп ұзамай Чейни әкесінің қағаз фабрикасында жұмыс істей бастады, түнде қозғалтқыштарға күтім жасап, үй шаруасын жүргізді. Ол өндірген қағаз «Таңғы жұлдыз» газетінің алғашқы данасын басып шығарды, ол еркін баптистердің ең маңызды газеті болды. Ол ерте кезде әудесу қозғалысына қызығушылық танытып, мектепте әудесу қоғамын құрды.

Oren Burbank Cheney (December 10, 1816 – December 22, 1903) for his public denouncement of slavery, involuntary servitude, and advocation for fair and equal representation, egalitarianism, and personal sovereignty. Cheney's main social ideology was that of egalitarianism; he personally voiced his disdain for racial inequality, social elitism, and socioeconomic depravation regularly, in controversial speeches and articles. He was ordained a minister in his early twenties, became the headmaster at Parsonsfield, Maine, and illegally harbored and transferred slaves to safety during the 1840s in New Hampshire–an action punishable with a decade's jail time by the federal Fugitive Slave acts. His religious community work garnered him widespread support, culminating in his nomination for a seat in the Maine House of Representatives without his knowledge. Having been told he was nominated and elected on his way to his induction ceremony, and provided the funds for his first school–the Lebanon Academy in Lebanon, Maine. He gave many abolitionist speeches to the legislature, which produced mixed reactions and death threats; historians have occasionally noted him as "completely and utterly careless with his life." Moses Cheney held important positions in the church and served many times in the state legislature. Cheney's mother had a significant impact on his religious views, he was often quoted as saying, "my mother used this bible to worship all that is holy, I shall cease when I arise to the heavenly skies that welcome me," later in his life as president of Bates College. His household was deeply religious and he credited his "Godly upbringing" with forming his philosophical ideologies and personal convictions. Early in his life he was known as a "humble, patient, and soft spoken boy." When he was eight years old, he was enrolled in Sunday School in Holderness, and his parents were criticized for sending him to a newly founded school, as it was started by a cashier who found God later in life and was not considered "God's child from birth." He began to work at age nine at the school and spent his allowance on honey and gingerbread, considered luxuries at the time. His rebellious side was exposed on numerous occasions, most notably when a Free Will Baptist came to the family's house |to recite lessons, Cheney jumped and stabbed the windowsill with his jack knife scaring everyone in the room, which formed an ongoing reputation of the young boy. Soon after Sunday School, Cheney began to work at his father's paper mill, tending to the engines, and housekeeping, at night. The paper he would |277pxform would go on to print the very first copy of The Morning Star, the single most important newspaper of Free Will Baptists. He was interested in the temperance movement early on and founded his school's temperance society.

Білім беру және қызмет ету

1836 жылы Чейни Браун университетіне түсті, бірақ Провиденс қаласында діни және саяси көзқарастары оныкімен бірдей адамдарға зорлық көрсеткен халықтың наразылығына куә болды. Ол осы қызыл-күшті жағдайға қуанғанмен, өзін қорғауға көбірек мүмкіндік беретін оқу орнында оқуды дұрыс деп шешті. Ол Дартмут колледжіне ауысты, себебі олар аболиционизмге жол беретін. Оның таңдауына Дартмут колледжі Вудвордқа қарсы сот ісі де ықпал етті, ол кейін Бейтс колледжінің негізін қалаудағы маңызды үлгі болды. Қабылданғаннан кейін көп ұзамай, ол Нью-Гэмпшир штатының Канаан қаласында оқытушы болып жұмыс істеді, бірақ оның мақсаттарына қатысты саяси өзгерістерге әсер етуге үлкермей қалды. Түнде қала тұрғындары ғимаратты ағаш дөңгелектерге бекітіп, батпаққа тастап кетті. 1836 жылы Чейни Дартмут колледжіне түсіп, үнді балаларды оқытуға көмектесетін миссионерлік ұйым құрды. Ол колледжбен тығыз байланыста болды және колледждің негізін қалаушы Элеазар Уилоктың қабірінің жанында ойға шолу жасағаны туралы айтылды. Колледжде оқығанда ол сыныптастарымен бірге Ганновердегі құлдыққа қарсы жиналыстарға қатысты. Ол 1840 жылдары бірнеше жыл бойы құпия жолдың аялдамасы болған Парсонсфилдке түлек ретінде оралды және мектепті басшы ретінде басқарды. Ол 1850 жылы Мэн штатының Либан қаласында Либан академиясын құрды. Бұл қашқан құлдар туралы заңға сәйкес заңсыз болды. Оның беделінің арқасында белгілі құлдыққа қарсы күресуші Фредерик Дуглас оның үйіне келді, ол 1840 жылғы Жаңа Англия құлдыққа қарсы қоғамының съезі кезінде оның үйінде болды. 1840 жылдың 30 қаңтарында ол Каролина А. Рандлеттке үйленді және олардың Хорас Рандлетт Чейни деген бір баласы болды. Кейін ол Нью-Йорктегі Уайтстаундағы еркін баптистердің Киелі кітап мектебінде теологияны оқыды, бірақ 1846 жылдың маусымында әйелі қайтыс болғаннан кейін оқуын тоқтатуға мәжбүр болды. Мэн штатының өкілдер палатасындағы кейінгі мансабында Ливандағы академиясына 2000 доллар бөлді, алкогольді сатуды реттеді және тыйым салуды қолдады. Ол академияны құрғаннан кейін көп ұзамай, оны жақсы қаржылық жағдайда және жергілікті қауымның қамқорлығында қалдырды. Қауіпсіздік пен бизнес жоғалтудан қорқып, иесі Дугласты қабылдады. Өрт үш оқушы мен екі қашқан құлды өлтірді деп саналады, бұл қысқа және сәтсіз тергеуге әкелді. Жарғылық өтініште Мэн штатындағы Боудоин және Колби колледждеріне Брансуик пен Уотервиллде ерекше назар аударылды. Чейни екі колледжге қатысты былай деп жазды: "Біз Академияны ұсынбаймыз [Колби колледжіне (бұрынғы Уотервилл академиясы) сілтеме жасаймыз], бірақ колледж [Боудоин колледжіне сілтеме жасай отырып] және Академия арасындағы жоғары деңгейдегі мектеп. Біз мемлекеттік заң шығарушы органға осындай мекемеге тиісті қаржы бөлуді және оны құруды сұраймыз. Біз өз талаптарымыздың дұрыс екенін білеміз және оны ашық және ерлікпен, сондай-ақ христиандық рухта қорғаймыз деп сенеміз. Егер келесі қыста сәтсіз болсақ, біз басқа заң шығарушыны сынап көреміз. Егер екінші рет сәтсіз болсақ, үшінші және төртінші рет те сынап көреміз". Ол 1865 жылы жүз отыз жеті студентпен және үш қоғаммен: Әдеби бауырластықпен, Филоматиан қоғамымен және әйелдер атенаеуімен ресми түрде ашылды. Мектеп жоғары академиялық стандарттарымен және Мэн штатының жұмысшы табын білім беруімен танымал болды. Колледж Боудоин колледжінен өзгеше болды, себебі ол теңдік пен тең мүмкіндіктерді жақтады. Алайда, екі колледж арасындағы қарым-қатынас күрделі. Чейни тек Боудоин колледжін басқарды, ол 1860 жылдан 1867 жылға дейін бақылаушы болып қызмет етті. 1860 жылы Чейни он бес студент-еркектерге түлектер киімін тапсырып, "өзгермелі әлемдегі әсерді" атап өтті. Чейни Бейтске түсудің талаптарын қатаң етіп, жақсы мінез-құлық туралы куәліктерді, Цезарь, Цицерон, Вергилий және француз тілінің негіздерін қамтитын латын тілінің оқуларын талап етті. Чейни Бейтс бастапқыда еркін баптистер дінімен, кейіннен Солтүстік баптистер шіркеуімен байланысты екеніне көз жеткізді. Ол "колледж ешқашан осы шіркеулердің немесе олардың тиісті өкілдерінің келісімінсіз басқа адамдардың немесе партияның қолына өтпейді" деген сенімін нығайтатын Жоғарғы Соттың Дартмут пен АҚШ-тағы ісін жиі атады. Азамат соғысы кезінде Чейни студенттерді соғыста өздерінің нанымы үшін күресуге шақырды, ол келе жатқан студенттерге "Солтүстіктің бостандық сүйгіш азаматтары дайын. Құлдық өлтірілуі керек. Мен бостандық үшін өлмеге дайынмын" деді, бұл мектептегі жағдайға күмән тудырды, себебі мұндай мәлімдемені студент емес, президент жасады.

In 1836, Cheney enrolled in Brown University, but while in Providence witnessed mobs violently treating people with the same religious and political beliefs as he had. Although he was excited by the commotion involved, he decided he was better off studying at a school that offered him a higher degree of physical safety. He transferred to Dartmouth College, due to their significant tolerance of abolitionism. His choice was also heavily influenced by the Dartmouth College v. Woodward case which would later become a guiding case in the foundation of Bates College. Soon after being admitted, he accepted a teaching position in Canaan, New Hampshire but his goals were hindered before he could seriously impact the communities' politics. During the night, the townspeople rode ox with the building strapped to wooden rollers into the swamp and left it there unattended. Cheney enrolled in Dartmouth in 1836, and founded a missionary organization that helped in the education of Indians. He felt a deep connection with the college, and was reported meditating near the grave of Eleazar Wheelock, the founder of the college. While at the college, he participated in numerous outings with classmates to anti slavery meetings in Hanover. He described the events as:A crowd of men and boys with drums and horns for the purpose of making a disturbance Boys were allowed to vote at the age of twenty one, so they voted in the interest of the anti slavery movement The waving of handkerchiefs by women young and old, and the cheers from the crowd showed how great a victory we had over the pro slavery spirit that was thought to have crushed us. He returned to Parsonsfield, a stop on the Underground Railroad, for several years in the 1840s as an alumnus and went on to lead the school as its head master. He founded the Lebanon Academy in Lebanon, Maine in 1850. This was, under the federal Fugitive Slave acts, highly illegal. His reputation earned him a visit from noted abolitionist, Frederick Douglass, who stayed at his home during the 1840 New England Anti Slavery Society Convention. On January 30, 1840, he married Caroline A. Rundlett and they had one child, Horace Rundlett Cheney. He later attended the Free Will Baptist Bible School in Whitestown, New York to study theology but had to leave following his wife's death in June 1846. His later career in the Maine House of Representatives, secured $2,000 for his academy in Lebanon, regulated liquor traffic, and advocated for temperance. He left his academy shortly after founding it in strong financial conduction and under the care of the local community. With fear of safety and loss of business, the owner conceded and seated Douglass. The fire was believed to have killed three school children, and two fugitive slaves, leading to a brief and unsuccessful investigation. The charter petition paid particular attention to fellow Maine colleges, Bowdoin and Colby College in Brunswick and Waterville, respectively. Cheney wrote specifically with regard to the two colleges:<blockquote>We do not propose an Academy [referring to Colby College (then Waterville Academy)], but a school of higher order, between a college [referring to Bowdoin College] and an Academy. We shall petition the state legislature to suitably endow, as well as incorporate, such an institution. We know our claim is good and intend openly and manfully and we trust in a Christian spirit to press it. If we fail next winter, we shall try another legislature. If we fail on a second trial, we shall try a third and a fourth. It opened officially in 1865 with one hundred and thirty seven students and three societies: the Literary Fraternity, Philomathean Society and Ladies' Athenaeum. The school gained a reputation of exacting academic standards and for educating the working class of Maine. The college stood in firm contrast to Bowdoin College in that it advocated for equality and equal access. However, the relationship between the two colleges is complex. The only college Cheney would oversee was Bowdoin, he served as an overseer from 1860 to 1867. In 1860, Cheney delivered the graduating dress to a class of fifteen male students, stressing "impact in a changing world." Cheney required that admission to Bates be exacting and required testimonials of good moral character, readings of Latin which included Caesar, Cicero, Vergil and elementary French. Cheney made sure that Bates was originally affiliated with the Freewill Baptist denomination and later with the Northern Baptist churches. He often noted Dartmouth v. United States, a Supreme Court case in reinforcing his beliefs that "a college can never pass into the hands of any other people or party without the consent of these churches or their proper representatives." During the Civil War, Cheney was stirred and encouraged students to fight in the war as a test of their convictions, he said to an incoming class, "the freemen of the north are ready. Slavery must die. I am ready to die for freedom", causing them question the dynamic involved at the school as this was not a student but the President asserting such a statement.

Өлім және мұра

Чейни 39 жыл бойы Бейтс колледжінің президенті қызметін атқарды және 1894 жылы 79 жасында зейнетке шықты. Чейни 1903 жылы қайтыс болды және оның денесі Левистон қаласындағы Риверсайд зиратында жерленді.