Кіріспе

Acmispon glaber (бұрын Lotus scoparius) (жалпы ақбөлек, ақбөлек, бұталы ақбөлек, Калифорниялық шоқ немесе батыс құстың аяғы) – Fabaceae (бұршақ тұқымдасына) жататын көпжылдық жартылай бұта. Бұл өсімдік Калифорния, Аризона және Мексиканың құрғақ аймақтарында өсетін пионерлік түр. Ол шапараль, жағалау құмдары және 1500 м биіктіктен төменгі жол жиектерінде жиі кездеседі.

Сипаттама

Acmispon glaber сабақтары жасыл, тік, біршама тармақталған, кішкентай, түсіп қалатын, үштен алтыға дейін жапырақшасы бар күрделі жапырақтардан тұрады. Өсімдік наурыз айынан тамыз айына дейін гүлдейді және гүлдері екі жақты, кішкентай (7–11 мм), сары түсті және жоғарғы жапырақ қойнауларында екіден жеті гүлден тұратын гүлшоғырға жиналған. Гүлдер қартайғанда қызыл түске айналады. Жемісі екі тұқымы бар иілген бұршақтан тұрады.

Экология

Acmispon glaber – көптеген жабайы жануарлардың тағамы, колибрилерге, араларға, көбелек личинкаларына және бұғыларға қоректік заттар береді. Личинкалардың арасында Acmon blue, Afranius duskywing, Avalon scrub hairstreak, bramble hairstreak, funereal duskywing және northern cloudywing түрлері бар. Шапарал өсімдіктерінің арасында, әсіресе жағалау шапаралы мен жағалау шалфей бұталарының арасындағы көшу аймағында, Калифорния шалфейі және тойон кездеседі. Палос-Вердес көк көбелегін қайта орналастыруға ниеттенген жер иелері, көбелектерді баспанамен қамтамасыз ету үшін жеткілікті Acmispon glaber өсімдіктеріне ие болуға міндетті. Ересек Acmispon glaber өсімдіктері жұқа эпидермисі мен сүре сияқты, оңай жанатын жапырақтарының арқасында көбінесе өрттен зардап шегеді, бірақ Acmispon glaber тұқымдары өрт арқылы қабықтандырылады және өрттен кейінгі алғашқы жаңбырлы маусымда оңай өнеді. Шалфей бұталы жерде өрттен кейін 2-3 жыл бойы флора негізінен бір жылдық шөптесін және аз өмір сүретін көп жылдық шөптесін өсімдіктерден тұрады, бірақ алғашқы 2-3 жылдан кейін Acmispon glaber әдетте басым болады, ал 5-10 жылдан кейін біртіндеп ұзақ өмір сүретін бұталармен алмастырылады. Тұқымдарының өртке бейімделуіне байланысты, Acmispon glaber өсіру кезінде жылумен өңдеуден пайда көреді. Жылумен өңдеу өнімділіктің айтарлықтай жоғарылауына әкеледі. Acmispon glaber var. brevialatus – Калифорнияға ендемик.