Кіріспе

Италиялық суретші Джованни Доменико Тиеполо (30 тамыз 1727 – 3 наурыз 1804) – итальян суретшісі және гравюра шебері. Ол суретші Джованни Баттиста Тиеполоның ұлы және Лоренцо Балдиссера Тиеполоның үлкен ағасы болды.

Өмірбаян

Доменико Венецияда дүниеге келді, әкесінен тәлім алды және 13 жасқа келгенде аға Тиеполоның бас көмекшісі болды. Ол көптеген көмекшілердің бірі болды, оның ішінде інісі Лоренцо да бар, олар әкесінің суреттерін (көбінесе майлы эскиздер түрінде) көшіріп салатын. 20 жасқа келгенде ол тапсырыс берушілер үшін өзінің туындыларын жасауға кірісті. Ол 1751–1753 жылдары Вюрцбургта, 1757 жылы Виченцадағы Вилла Вальмарана аи Наниде және 1762 жылдан 1770 жылға дейін Испания королі Карл III үшін Мадридтің Корольдік сарайындағы әйгілі баспалдақ фрескасын безендіруде әкесіне көмектесті.

Шығармалары

Оның сурет салу стилі 1770 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін қалыптасты, сол кезде ол Венецияға оралды және Генуя мен Падуада жұмыс істеді. Оның суреттері, әкесінің сәндік әсерін сақтап қалғанмен, кеңістіктік фантазиясынан арылып, реалистік бағытқа бет бұра бастады. Оның портреттері мен Венециядағы өмір көріністері қозғалыс, түс және мұқият композициямен ерекшеленеді. 15 жыл өткен соң, оның туындылары әкесінің діни және мифологиялық тақырыптарынан секулярлық стильге қарай дамыды. Ол commedia dell'arte-ның стандартты кейіпкері – Punchinello-ның (кейіннен Punch and Judy-дегі Punch) 104 эскизін жасады, ол дене мүкіміштігі бар клоун еді. Бұл эскиздер «Балаларға арналған ойын-сауық» ретінде жасалып, көрерменнің мақтаныштары мен мінез-құлқына сықақ ету мақсатын көздеді. Осы кейіпкер Мираноның жанындағы Зианиго вилласындағы фрескаларда (1759–1797) бейнеленген. Бұл фрескалар бұрын бөлініп алынып, Францияға қайта сатуға жақындап қалған, бірақ сол кездегі Халыққа білім беру министрі экспортты тоқтатып, оларды Венеция қаласының меншігіне алды. 1936 жылдан бері олар Гранд-каналдағы Ка-Реццонико мұражайында, түпнұсқа құрамына жақын көшірме ретінде қойылған. Фрескалардың жақында реставрациясы жүргізілді. Сценаларда көбінесе жасырын оқиғалар, жанрлық және эпикалық фарс элементтері, ойын мен жұмыс істеп жүрген Пульчинеллолардың көпшілігі және карнавал көрінісі бейнеленген. Жанрлық тақырыптық сипаты мен юморы оның әкесі салған ұлы эпостық апотеоздардан күрт ерекшеленеді.

Суреттер мен баспалар

Домениконың көптеген туындылары жұқа бояумен салған суреттер, және ол жақсы суретші болды, бірақ әкесіне қарағанда нашарлау. Оның "Жас Августинге үн қатқан Әулие Амвросий" эскизі ол алатын тапсырмалардың типік мысалы. Крейсер мен митра киген Әулие Амвросий сақалсыз Әулие Августинге үн қатқанда діни нақылдарды айтады. Композиция әкесінің туындыларына тән сән-салтанат пен құдіреттілікке ие, театрлық қойылымның бір бөлігі сияқты ұсынылған. Дегенмен, ол IV ғасырға қатысты оқиғаны 18 ғасырғы Венецияда өткізіп, қаладағы өмірді бейнелеген көптеген туындылары мен өзінің тәжірибесіне сүйенді. Доменико сонымен қатар гравюра жасауда да шебер болды, көбінесе өзінің немесе әкесінің суреттерін көшіріп жасайтын. Бірақ оның түпнұсқа туындыларына "Египетке қашқандағы көркем көріністер" ("Idee Pittoresche sulla Fuga in Egitto") атты жиырма төрт иллюстрациясы және Солтүстік Крест Жолының он төрт бейнесінен біреуі кіреді.

Жинақтар

Прадо музейі, Жаңа Оңтүстік Уэльс көркем галереясы (Сидней, Австралия), Блэнтон өнер музейі (Техас университеті, Остин), Кливленд өнер музейі, Финляндия ұлттық галереясы, Гонолулу өнер музейі, Индиана университеті өнер музейі, Kunst Indeks Danmark, Миннеаполис өнер институты, Caen көркем өнер музейі, Страсбург көркем өнер музейі, Лувр музейі (Париж), Тиссен-Борнемиса музейі (Мадрид), Каталония ұлттық өнер музейі (Барселона), Ұлттық галерея (Лондон), Уэльс ұлттық музейлері мен галереялары, Филадельфия өнер музейі, Ambrosiana Pinacoteca (Милан), Brera Pinacoteca (Милан), Портленд өнер музейі, Лазаро Гальдиано музейі (Мадрид), Бельгияның көркем өнер музейлері, Сиэтл өнер музейі, Лос-Анджелес округі өнер музейі, Виктория және Альберт музейі, Сан-Фернандоның Корольдік көркем өнер академиясы (Мадрид), Уодсворт Атенейум және Карамoor музыка және өнер орталығындағы Розен үйі – бұл Джованни Доменико Тиеполоның картиналарын сақтайтын қоғамдық коллекциялардың арасында.