Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Даниялық гравюра шебері
Danish printmaker
Йохан Фредерик Клеменс (29 қараша 1749 – 5 қараша 1831) – сурет өрнегін қашап басу (офорт) өнеріндегі Помераниялық Дания гравюра шебері.
Johan Frederik Clemens (29 November 1749 – 5 November 1831) was a Pomeranian Danish printmaker in etching.
Ерте өмір және білім
Клеменс Помераниядағы Штеттин (қазіргі Штецин) маңындағы Голльнов (қазіргі Голениов) қаласында кедей саксон тоқымашысы Йохан Давид Клеменс пен оның әйелі Анна Франкен отбасында дүниеге келді. Әкесі, ұлы Йоханмен бірге, бала әлі кішкентай кезінде Копенгагенге көшіп келді. Ол 1760 жылы, 11 жасында Дания Корольдік өнер академиясында (Det Kongelige Danske Kunstakademi) оқуға түсуге тырысты. Ол оқуға қабылданды, бірақ сурет шебері Ханс Клио оны тым жас және кішкентай деп тапты. Мүсінші Саймон Карл Стэнли балаға қызығушылық танытты және оның көмегімен Йохан 1761 жылы Сурет салу мектебіне түсті. Ол декоративті және қолданбалы суретші ретінде білім алды. 1764 жылы, 15 жасында Клеменс алкогольге тәуелді сурет шеберінің жетекшілігінде қарапайым безендіру жұмыстарымен айналысты. Сурет салу шеберлігін жетілдіру үшін Йохан Эдвард Мандельбергтің студиясына оқуға түсті. Мандельберг көптеген талантты шәкірттерді өз жобаларын жүзеге асыру үшін пайдаланды. Осы студияда Клеменс Николай Абрахам Абильдгаард, Фредерик Людвиг Брадт, Йоханнес Сэмюэл Лимман және өнер академиясының басқа да дарынды жас өкілдерімен танысты, олардың кейбіреулері болашақта үлкен даңққа ие болды. 1765 жылы ол академияның үлкен және кіші күміс медальдарын жеңіп алды. Академия директоры Жак Сали оған мүсінші болуға кеңес берді, бірақ Клеменс мысқа басу өнеріне қызығушылық танытты. Оған Йохан Мартин Прейслердің студиясында оқу ұсынылды, бірақ Прейслер Клеменс Жан Доулельдің гравюрасы негізінде бір туынды жасағанға дейін оған қызығушылық танытпады. Бұл жұмыстан әсер алған Прейслер Клеменстің адал досы мен қамқоршысына айналды. Клеменс шамамен 1769–1770 жылдары Прейслермен оқыды. Ұзақ өтпей, ол тағы бір ықпалды қолдаушы – театр суретшісі Питер Крамермен танысты, ол оны мүсінші Йоханнес Видевельтқа ұсынды. 1772 жылы Клеменс Людвиг Холбергтің «Педр-Паар» романының сәнді басылымы үшін Видевельт салған иллюстрациялар негізінде гравюралар жасады, бұл оған өзін және әкесін асырауға жеткілікті табыс әкелді. Видевельт оның өмір бойы досы және меценаты болды, содан кейін оған қосымша кітаптапсырмалар да берілді.
Clemens was born in Gollnow (now Goleniów) near Stettin (now Szczecin) in Pomerania, to a poor Saxon weaver, Johan David Clemens, and his wife Anna Francken. The father, along with his son Johan, moved to Copenhagen when the boy was still quite young. He sought to begin his training at the Royal Danish Academy of Art (Det Kongelige Danske Kunstakademi) already in 1760 at the age of 11. He enrolled for training, but was rejected by Drawing Master Hans Clio as being too young and little. Sculptor Simon Carl Stanley took an interest in the child, and with his help Johan came into the School of Drawing in 1761. He trained both as a decorative painter, and as a craftsman painter. In 1764 at the age of 15 Clemens was in training under an alcoholic painting master, where he was put to work with simple decorations work. When he became a painting apprentice he came into training at Johan Edvard Mandelberg's studio. Mandelberg used many talented apprentices to carry out his numerous projects. It was here that Clemens came to know Nikolaj Abraham Abildgaard, Frederik Ludvig Bradt, Johannes Samuel Lymann and other talented young talents from the Art Academy, some of whom would achieve great fame and position in the years to come. In 1765 he had already won both the Academy's small and large silver medallions. Jacques Saly, the Academy's Director, advised the boy to become a sculptor, but he was interested in becoming a copperplate etcher. He was recommended to train under Johan Martin Preisler, but Preisler showed no interest in him until Clemens made a print based on an etching by Jean Daullé. Impressed by this work, Preisler became Clemens' devoted friend and protector. Clemens trained under Preisler between ca. 1769–1770. He soon won another influential protector, theatrical painter Peter Cramer, who recommended him to sculptor Johannes Wiedewelt. Clemens made etchings based on Wiedewelt's illustrations for a deluxe edition of Ludvig Holberg's "Peder Paars" in 1772, giving the youngster a decent income in which to support himself and his father. Wiedewelt became his lifelong friend and patron, and additional book assignments followed closely.
Парижге саяхат
Wiedewelt көмегімен Клеменс төрт жылдық саяхат стипендиясын алды және 1774 жылы Копенгагеннен кете алды. Олар тікелей Парижге барды, онда ол Шарль Николас Кочиннің техникасы мен стиліне ықпал етті. Клеменс Парижде болған кезінде көптеген портреттерді гравировкалады және өнімді жұмыс істеді. Сондай-ақ ол сол жерде Мари Жанна Кревуазьеге құда болды. Париждегі суретші ретінде оның үлкен даңқы болды, сондықтан Академия оны мүшелікке қабылдауға дайын болды, егер ол өтінішін қосатын жаңа, сапалы туындысын ұсынса. Сонымен қатар, оның саяхат стипендиясы таусылып бара жатты. Ол қала беруге рұқсат сұрады, бірақ "кейбір маңызды тұлғалар" Клеменстің Копенгагенге оралып, патшалық жоба үшін пластиналар гравировкалауын қалағандықтан, оған рұқсат берілмеді. Клеменс бұл бұйрықты елемей, ресми оралу бұйрығы келгенге дейін қала берді. Алайда Копенгагендегі достары оған үйіне қайтар жолында Швейцарияда тоқтау жасауға рұқсат алуға көмектесті. Клеменс 1777 жылы Йенс Джуэль мен Саймон Малгомен бірге Парижден Женеваға сапар шекті. Ол онда Шарль Боннеттің "Oeuvres d'histoire naturelle et de philosophie" еңбегі үшін виньеткалар жасады, сондай-ақ Йенс Джуэльдің Боннеттің портреті негізінде гравировка жасады. Бұл портрет Клеменстің шеберлігіне көп назар аударды және екі суретшінің өмір бойына ынтымақтастығына әкелді.
With Wiedewelt's help Clemens received a four year travel stipend and was able to leave Copenhagen in 1774. We went directly to Paris, where he was influenced by the technique and style of Charles Nicolas Cochin. Clemens was productive and etched many portraits during his stay in Paris. He also became engaged to Marie Jeanne Crevoisier while there. He developed such a glowing reputation as an artist in Paris that the Academy soon offered to take him on as a member, provided he produced a new, quality work for his application piece. At the same time his travel stipend was running out. He requested permission to stay, and was denied it because "certain important people" wanted Clemens to return to Copenhagen to etch plates for a royal project. Clemens ignored this order and remained, at least until he received a formal order to return. His friends in Copenhagen, however, managed to get him permission for a stopover in Switzerland on his travel home. Clemens left Paris in 1777 along with Jens Juel and Simon Malgo, and traveled to Geneva, where he made vignettes for Charles Bonnet's "Oeuvres d'histoire naturelle et de philosophie " and an etching based on Jens Juel's portrait of Bonnet. The portrait drew a lot of attention to Clemens' skills, and led to a lifelong collaboration between the two artists.
Копенгагенге қайта оралу
Ол 1778 жылдың күзінде Копенгагенге оралды, онда оның қарт әкесі ауырып, дені нашарлаған еді. 1779 жылы Видевельдтің көмегімен патшалық гравёр болып тағайындалды және отбасын күтінуге жететін жылдық жалақы алды. Келесі жылы патша сарайының суретшісі болып тағайындалған Юэльмен бірге ол келесі он жыл бойы патша отбасы мен ақсүйектердің портреттерін салумен шұғылданды. 1781 жылдың 27 тамызында ол Парижде сүйіктісі Мари Жанна Кревуазьеге үйлену үшін қайтып барды. Олар бірге Копенгагенге көшіп келді. Ол жаңа әйеліне, өнерге бейім болған Мари Жаннаға, мысқа түсіру өнерін үйретті, ол бұл істе өте шебер болды. Мари Жанна тез арада Данияның өнер ортасына сіңіп кетті. Клеменстің әкесі 1782 жылы қайтыс болды. Сол жылы Мари Жанна Өнер академиясына пастель суретшісі ретінде қабылдануға шақыру алды. Ол осы құрметке ие болған алғашқы әйелдердің бірі болды. Бірақ ол Академияға тапсырылған жұмысын тапсырмады, сондықтан мүшелік талаптарын орындамады. Клеменс осы кезеңде екі кітапқа жасаған гравиюралары үшін үлкен танымаллыққа ие болды: 1780 жылы басталған Иоганнес Эвальдтың шығармаларының жинағы, суреттері Әбильдгаардтың еңбектеріне негізделген, және 1783 жылы досы мен меценаты Видевельдтің суреттерінен жасалған тағы бір жинақ. Клеменстің 1780 жылғы Эвальдтың "Адам мен Хауа" драмалық шығармасының бірінші томына жасаған иллюстрациясы артық кеткендігі үшін сынға ұшырады, бұл олардың бірнеше жылдық ынтымақтастығына нүке салды. Олар "Сократ" (1786) және "Бақыт ғибадатханасы" ("Lykkens Tempel") шығармаларымен ынтымақтастығын жалғастырды. Клеменс сол заманғы өнер өмірі мен руханиаттың орталық тұлғасы болды және Ағарту дәуірінің ғылыми және философиялық пікірталастарына белсенді қатысты. 1780-ші жылдары ол Әбильдгаардпен бірге әлеуметтік, діни және саяси сатиралар мен сын-ескертпелер сериясін жасады. Юэль мен Әбильдгаард сияқты, ол заманауи саяси топтармен тығыз байланыста болды, әсіресе камерагер және сот маршалы Йохан Бюловпен жақын қарым-қатынаста болды. Клеменс алғаш рет 1786 жылы "Кронпринц Фредерик" ("Тақ мұрагері Фредерик") және "Луиза Августа" гравиюраларын ұсынғанда Академия мүшесі болып қабылданды. Өзінің зор шығармашылық талантының арқасында Клеменстің Даниядағы беделі артып, ол замандастары Николай Абрахам Әбильдгаард, Йохан Мартин Прейслер, Йохан Эдвард Мандельберг, Йоханнес Видевельд және Йенс Юэльмен жақсы қарым-қатынаста болды.
He returned to Copenhagen in autumn 1778 where his elderly father was sick and decrepit. In 1779 he was named royal engraver, with the helpful support of Wiedewelt, and received an annual wage by which he could support a family. Along with Juel, who was named to royal painter for the court the following year, he was kept busy making portraits for the royal family and nobility over the next ten years. He returned to Paris to marry fiancée, Marie Jeanne Crevoisier, on 27 August 1781. They moved together back to Copenhagen. He taught his new wife, already artistically inclined, the art of copperplate etching, and she became quite proficient at it. Marie Jeanne quickly fell into the Danish artistic milieu. Clemens' father died in 1782. That same year Marie Jeanne received an invitation of her own to join the Art Academy as pastel painter. She was one of the first women to receive the honor. She, however, never delivered her assigned submission work to the Academy, and therefore never fulfilled the conditions for membership. Clemens achieved great notice during this period of time for etchings he created for two book assignments: a collection of Johannes Ewald's works based on drawings of Abildgaard, begun in 1780, and another based on illustrations by his friend and patron, Wiedewelt in 1783. Clemens' 1780 illustration for the first volume of Ewald's work— for the dramatic piece "Adam and Eve"— was considered indecent, and led to a break in their collaboration for several years. The two continued their collaboration with "Socrates" (1786) and "Lykkens Tempel" ("The Temple of Happiness"). Clemens occupied a central position in that time's artistic life and spirit, and was an avid participant in the Enlightenment's scientific and philosophical discussions. During the 1780s he collaborated with Abildgaard on a series of social, religious and political satires and critiques. Like Juel and Abildgaard he had close connections to contemporary political circles, and he and his wife were particularly close to Chamberlain and Court Marshal Johan Bülow. Clemens was first accepted as member of the Academy in 1786 with the submission of etchings of "Kronprins Frederik" ("Crown Prince Frederik") and "Louise Augusta". With his enormous creative talent Clemens' reputation in Denmark grew, and he was in good company with his contemporaries Nikolaj Abraham Abildgaard, Johan Martin Preisler, Johan Edvard Mandelberg, Johannes Wiedewelt and Jens Juel.
Берлинде және Лондонда атқарған қызметім
1787 жылы Клеменсті Берлинге шақырып, ағылшын Э. Ф. Каннингхэмнің «Фредерик Ұлы Потсдамдағы маневрлерден кейін үйге қайтуы» суретінен гравировка жасауды тапсырды. Ол патшалық келісім алып, келесі жылы сонда сапар шекті. Каннингхаммен жұмыс істеу қиын болғандықтан, ол Берлинде төрт жыл бойы аса қолайлы жағдайда өмір сүрмеді. 1788 жылы Берлин академиясының мүшесі болды және сол жылы оның туындылары Берлин академиясында көрмеге қойылды. 1789 жылы оның Абильдгаардтың түпнұсқалары негізінде жасалған гравюралары Людвиг Холбергтің «Нильс Клим» атты тағы бір туындысында жарияланды. 1791 жылы Берлинде оның әйелі туберкулезден қайтыс болды, 9 жасар ұлын жалғыз қалдырды. Тағы екі бала кішкентай кезінде дүниеден озды. Берлиндегі жұмысы аяқталғаннан кейін Клеменс 1792 жылы патшалық рұқсатпен Лондонға барып, Джон Трумбуллдың «1775 жылдың 31 желтоқсанында Квебекке шабуыл кезінде генерал Монтгомеридің қазасы» картинасы бойынша жаңа гравировка жасады. Бұл жұмысы оған Трумбулл мен Бенджамин Уэсттің тағы бірнеше картиналары негізінде принттерге қосымша тапсырыстар әкелді. Ол 1794 және 1815 жылдары Копенгагендегі Шарлоттенборг салонында көрмеге қатысты. 1795 жылы Лондонда Энн Ризге үйленді.
In 1787 Clemens was invited to Berlin to make an etching based on a drawing by Englishman E. F. Cunningham, "Frederick the Great Riding Home After Manoeuvres at Potsdam". He received royal approval and traveled there the next year. He lived in Berlin for four years under less than agreeable circumstances, as Cunningham was difficult to work with. He received membership in the Academy in Berlin in 1788, and his works were exhibited at the Berlin Academy that same year. In 1789 his engravings based on Abildgaards originals appeared in another Ludwig Holberg work "Niels Klim". His wife succumbed to tuberculosis in 1791 in Berlin, leaving behind a nine year old son. Two other children had died young. When the Berlin assignment was completed Clemens traveled in 1792 with royal permission to London to work on a new etching based on John Trumbull's The Death of General Montgomery in the Attack on Quebec, December 31, 1775. This work brought him further commissions for prints based on several other paintings by Trumbull and Benjamin West. He exhibited at the Charlottenborg Salon in Copenhagen for the first time in 1794, and again in 1815. In London he married Ann Rees in 1795.
Копенгагендегі соңғы жылдары
1795 жылы Данияға оралды. 1797 жылы Академияда пәтер алды, ал келесі жылдары бірнеше рет Академияның қазынашысы қызметін атқарды. Оның "Slaget på Reden" ("Копенгаген шайқасы") гравюрасы 1801 жылы жасалған, ол Кристиан Август Лоренценнің суретіне негізделген. Ол Наполеон соғыстары кезінде Копенгагенге жасалған ағылшын шабуылының бөлігі болған, адмирал Хорацио Нельсон басқарған шайқасты бейнелейді, бұл шайқас 1801 жылғы 2 сәуірде ең қызу шағына жетті. Бұл гравюра сол кезде өте танымал болды және көптеген үйлерде патриотизмнің белгісі ретінде ілінді. Бүгінгі күні де бұл шайқастың ең жақсы және ең сенімді суреті болып саналады. Бірнеше рет үміткерлігі қарастырылғаннан кейін 1813 жылы Академияда мысқа басып гравюра жасау профессоры болып тағайындалды, ал 70 жасында 1818 жылы Модельдік сурет салу мектебінде ерекше профессор атанды. 1824 жылы екінші әйелі дүние салды. Ол 1820 жылдары Шарлоттенборгта бірнеше рет көрмеге қатысты. 1831 жылғы 5 қарашада 81 жасында қайтыс болды.
He returned to Denmark in 1795. He received an apartment at the Academy in 1797, and served as the Academy's treasurer several times in the years to come. His engraving "Slaget på Reden" (The Battle of Copenhagen) was created in 1801, and was based on a drawing by Christian August Lorentzen. It pictured the battle led by Admiral Horatio Nelson, part of the English attack on Copenhagen (Battle of Copenhagen (1801)) during the Napoleonic wars, which reached its high point on 2 April 1801. This engraving was very popular in its day and was a feature in many homes as a show of patriotism. It has also come to stand as the best and most reliable illustration of this battle today. He was named professor in copperplate etching at the Academy in 1813 after being several times passed over, and finally extraordinary professor in the School of Model Painting in 1818 at the age of 70. His second wife died in 1824. He exhibited at Charlottenborg several times during the 1820s. He died on 5 November 1831, at the age of 81.
Ұзақ өмірдің жемісі
Ол бастапқыда көптеген адал жақтастар мен жақсы достарды тапты, олардың ішінде оған жас гравер ретінде өте маңызды болған, сол заманғы ең ірі екі даниялық суретші – Йенс Юэль мен Николай Абрахам Абильдгаард болды. Клеменстің көптеген портреттері Юэльдің түпнұсқаларының негізінде жасалған. Ол көптеген замандас суретші достарынан ұзақ өмір сүрді, кейбіреулерінен ондаған жылдарға асып түсті, және Лоренцен мен Кристофер Вильгельм Экерсберг сияқты жаңа буын суретшілерімен өзін таныстыра алды. Ол олардың бірнеше туындыларынан гравюралар жасады. Өмірінің соңғы жылдарында ол литографиямен айналысты, бұл баспа техникасы алдағы жылдары мысқа басып шығарумен сәтті бәсекелесті. Ол шебер, жанталасқан және амбициялы болды, мақсаттарына жету үшін әлеуметтік байланыстарын пайдаланды. Оның барлық туындылары шамамен 400 баспадан тұрады.
He won himself many loyal supporters and good friends early on, among them two of the most important Danish artists of his time, Jens Juel and Nicolai Abraham Abildgaard, who were vital for him as an aspiring young engraver. Many of Clemens' portraits are based on Juel's originals. He survived many of his contemporary artistic friends, some by several decades, and was able to establish himself with new generations of artists such as Lorentzen and Christoffer Wilhelm Eckersberg. He made etchings based on several of their works. In his later years he experimented with lithography, a printing technique which competed successfully against copperplate etching in the years to come. He was skillful, persistent and ambitious, and used his social contacts to reach his goals. His total output comes to around 400 prints.