Мартин 156: «Советский Клипер» Тыныш океанындағы ұшу тарихы

Кіріспе

Мартин 156 ұшағы, баспасөз беттерінде әртүрлі "Орыс клиппері", "Мәскеу клиппері" немесе "Совет клиппері" деп аталды, Тынық мұхиты арқылы жүзе тасымалдауға арналған өте ірі ұшақ болатын. M156 ұшағының жалғыз данасы Pan American World Airways компаниясының Martin M 130 ұшағын ұзақ қашықтыққа ауыстыру туралы өтінішіне жауап ретінде жобаланып, салынды.

Жобалау және әзірлеу

1935 жылы Мартин Pan Am компаниясына үш Martin Ocean Transport Model 130 (M 130) ұшағын жеткізді, олар China Clipper, Philippine Clipper және Hawaii Clipper ретінде пайдаланылды. Pan Am компаниясы жаңару үшін Boeing 314 ұшағын басып таңдап, M 156 ұшағынан бас тартты. 1937 жылы Pan Am Сан-Франциско мен Гонконг арасындағы Тынық мұхит арқылы жүзедітін әуе қызметін кеңейтуді жоспарлады. Бұл бағытты Martin M 130 ұшағы алғашқы болып ашты, ал Pan Am компаниясына сыйымдылығы жоғары ұшақ қажет болды. Сан-Францискодан Гавайиге ұшу 18–20 сағатқа созылды. Pan Am M 156 ұшағын 26 орындық жатынды вагондармен жабдықтауды көздеді. Тынық мұхиты арқылы Гавайи, Уэйк аралы, Гуам, Манила, Гонконг бағыттары Калифорниядан Гавайиге дейінгі қашықтықтан кем емес болатын. Отынның аз қажеттілігіне байланысты M 156 ұшағымен қосымша жолаушыларды тасымалдауға болар еді. M 156 ұшағы 33-ден 56 орындық күндізгі рейстерге айналдырылуы мүмкін еді. Pan Am және Matson Liners компаниялары "Air Sea Cruise" атты жарнамалық акция ұйымдастырды, онда Matson Liners Сан-Францискодан Гонолулуға жолаушыларды тасымалдады. Содан кейін жолаушылар Pan Am Clippers ұшақтарына отырып, Қытай мен Шығысқа бағыт алды. Pan Am Boeing 314 ұшағын таңдағаннан кейін Мартин Кеңес Одағымен келісім жасасты, нәтижесінде M 156 Тынық мұхиты арқылы тұрақты рейстерге жіберілмеді. M 156 Кеңес Одағына сатылып, PS30 белгісімен Аэрофлот авиакомпаниясының қолданысына берілді, ол Кеңес Одағының Шығыс аймақтарындағы бағыттарда пайдаланылды. M 130 сияқты, M 156 да төрт қозғалтқышты және шамырауыш қанаттары бар конструкцияға ие болды. M 156 бұрынғы ұшақтан ұзындығы жағынан еш айырмашылығы болмаса да, қанаттарының ені 27 футтан (8 метрден) астамға ұлғайтылып, басқаруды жақсарту үшін жапсырмалар қосылды. Сонымен қатар, M 156 M 130 ұшағынан корпустың арт жағында орналасқан тік стабилизатордың үстіне орнатылған горизонтальды стабилизатормен ерекшеленді, ал горизонтальды стабилизатордың үстінде екі тік стабилизатор мен екі руль орналасқан. Қанат көлемінің артуымен қатар, отын сыйымдылығы да M 130 ұшағының 3,165 галлонынан (11,981 литрден) M 156/PS 30 ұшағында 4,260 галлонына (16,126 литрге) дейін артты. Төрт қозғалтқыштың қуаты Wright Cyclone G2 радиаторларын пайдалану арқылы артты. Кеңес үкіметі 1937 жылы Мартиннен M 156 ұшағын сатып алды. Сатуға өндіріс жоспарлары, инженерлік сипаттамалар және өндіріс лицензиялары кірді, себебі Кеңес Одағы бұл ұшақты жаппай өндіруді жоспарлаған. Бірақ 1941 жылы Германияның Кеңес Одағына шабуылы осы жоспарларды күштен шығарды. Аэрофлот 1940 жылы бір M 156/PS 30 ұшағын тұрақты рейске қосты және оны Тынық мұхитының жағалауындағы Кеңес Шығысында пайдаланды. Бұл рөлде Аэрофлот ұшақты 70 жолаушыға дейін тасымалдауға бейімдеді. 1944 жылға дейін Аэрофлот ұшағымен пайдаланды, содан кейін ол жарамсыз деп танылды.

Martin delivered three Martin Ocean Transport Model 130s (M 130) to Pan Am in 1935 which were flown as the China Clipper, Philippine Clipper and Hawaii Clipper. Pan Am rejected the M 156 in preference to the Boeing 314 for its replacement. Pan Am was seeking to expand its trans Pacific air service between San Francisco and Hong Kong in 1937. This route had been pioneered by the Martin M 130 and Pan Am was in need of a larger aircraft. The San Francisco to Hawaii flight was and took 18 – 20 hours. Pan Am would have configured the M 156 as a 26 berth sleeper. The trans Pacific flights flying Hawaii Midway Islands Wake Island Guam Manila Hong Kong were less than half the California to Hawaii leg. With a lower fuel load requirement, the M 156 could carry additional passengers. The M 156 would have been converted to a 33 to 56 seat day trip configuration. Pan Am and Matson Liners advertised an "Air Sea Cruise" where Matson Liners carried passengers from San Francisco to Honolulu. Passengers would then transfer to Pan Am Clippers for westward flights to China and the Orient. After Pan Am selected the Boeing 314, Martin negotiated a deal with the Soviet Union for this aircraft and the M 156 was never put into regular trans Pacific service. The M 156 was sold to the Soviets and operated by Aeroflot on the Soviet Union's far east routes under the designation PS 30. Like the M 130, the M 156 was a four engined, parasol wing design. While the M 156 retained the same length as its predecessor, its wingspan was increased by more than 27 feet (8 m) with the addition of flaps for increased control. The M 156 also differed from the M 130 by having a horizontal stabilizer mounted atop a pylon at the rear of the hull, with twin vertical stabilizers and twin rudders located atop the horizontal stabilizer. Along with the increase in wing size, fuel capacity was expanded from the M 130's 3,165 gal (11,981 L) to a total of 4,260 gal (16,126 L) in the M 156/PS 30. Power for each of the four engines increased from to utilizing the more powerful Wright Cyclone G2 radials. The Soviet government purchased the M 156 from Martin in 1937. The sale included a set of production plans, engineering specifications and manufacturing licenses as the Soviets intended to mass produce this aircraft. The German invasion of the Soviet Union in 1941 negated these plans. The single M 156/PS 30 was put into regular service in 1940 by Aeroflot and was utilized in the Soviet Far East along the Pacific coast. In this role, Aeroflot configured the aircraft to carry up to 70 passengers. It was flown by Aeroflot until 1944, at which time it was scrapped.