Франческо Каваллидің "Орминдо" операсы: Тарихы мен қойылымдары

Кіріспе

L'Ormindo – Джованни Фаустинидің түпнұсқа итальяндық либреттосына Франческо Каваллидің пролог пен үш актіден тұратын операсы. Қолжазба партитурасы Венециядағы Marciana кітапханасында сақталады, ал түпнұсқа либреттоның көшірмесі АҚШ Конгресі кітапханасымен цифрлық форматқа келтірілген. Операда речитативтермен бірге жеке номерлер бар, және оқиға Анфада (Касабланка), Фесса (Фес) Мавр патшалығында өрбиді.

Өнер тарихы

Орминдо алғаш рет 1644 жылы Венециядағы Сан-Кассиано театрында, әлемдегі алғашқы опера театрында орындалды. 1644 жылғы қойылымнан кейін, ол 1967 жылға дейін қайта қойылмаған болуы мүмкін, ол кезде Глиндеборн фестиваль операсында орындалды. Глиндеборнда ұсынылған нұсқасын Реймонд Леппард әзірледі және дирижерлік етті. Бұл туынды 1968 жылы Леппардтың жетекшілігімен Джульярд мектебінде американдық тұңғыш рет сахналанды. Кейіннен Вашингтон опера қоғамы Джульярдтың декорациялары мен костюмдерін пайдаланып оны қойды. Әншілер: Амида – Джон Рирдон; Эриче – Майкл Бест; Орминдо – Франк Поретта; Сикле – Эвелин Мандак; Эрисбе – Бенита Валенте. Операның АҚШ-тағы тұңғыш көрсетілісі 1968 жылдың 25 сәуірінде Нью-Йорктегі Линкольн орталығындағы Джульярд опера театрында өтті, онда Грейсон Хёрст атақты рөлде, Роберт Шисли – Амида, Алан Орд – Хариадено, Барбара Шаттлворт – Эрисбе, Джоанна Бруно – Нерилло, Вильма Шекснайдер – Сикле, Майкл Бест – Эриче, Анита Терзиан Титус – Миринда және Алан Титус – Османо рөлдерін орындады. Оңтүстік Австралия мемлекеттік операсы 1980 жылы қойған опера қазірге дейін сирек кездесетін туынды болып табылады. Жақында Питтсбург операсы 2007 жылдың ақпанында Питер Фостердің жаңа редакциясын пайдаланды. Дирижерлік еткен – Бернард Макдональд, режиссерлік еткен – Час Радер Шибер. Питер Фостердің редакциясын Гарвард ерте музыка қоғамы 2008 жылдың қарашасында Мэтью Холлдың дирижерлігімен және Рой Киммидің режиссерлігімен де пайдаланды. Бейлор университетінің музыка мектебі 2008 жылдың 21-22 қарашасында доктор Майкл Джонсонның жетекшілігімен, доктор Эндрю Хадсонның дирижерлігімен ағылшын тілінде орындады. 2009 жылдың желтоқсанында Сиднейдің Pinchgut Opera осы туындыны сахнаға қойды. Корольдік опера 2014 жылдың наурыз айында Шекспирдің Глобусында Каспер Холтеннің режиссерлігімен ағылшын тілінде жаңа қойылымды ұсынды – бұл жаңа ашылған Сэм Ванамейкер театрындағы алғашқы опералық қойылым болды. Бұл қойылым келесі жылы (2015 жылдың ақпанында) сол жерде қайта жаңғыртылды. Дублинде орналасқан Корольдік Ирландия музыка академиясы 2015 жылдың қаңтарында Бен Барнстың режиссерлігімен және Дэвид Адамстың дирижерлігімен операның ирландтық тұңғыш қойылымын ұсынды.

Ormindo was first performed in 1644 at the Teatro San Cassiano, Venice, the world's first public opera house. After its 1644 run, it was probably not revived until 1967 when it was performed at Glyndebourne Festival Opera. The version presented at Glyndebourne was arranged and conducted by Raymond Leppard. The work received its American premiere in 1968 in a performance at the Juilliard School supervised by Leppard. Subsequently it was performed by the Washington Opera Society, using Juilliard's sets and Costumes. Singers were as follows: Amida John Reardon; Erice Michael Best; Ormindo Frank Poretta; Sicle Evelyn Mandac; Erisbe Benita Valente. The United States premiere of the opera was given by the Juilliard Opera Theatre at Lincoln Center in New York City on April 25, 1968 with a cast that included Grayson Hirst in the title role, Robert Shiesley as Amida, Alan Ord as Hariadeno, Barbara Shuttleworth as Erisbe, Joanna Bruno as Nerillo, Wilma Shakesnider as Sicle, Michael Best as Erice, Anita Terzian Titus as Mirinda, and Alan Titus as Osmano. Although taken up by the State Opera of South Australia and staged in 1980, the opera remains something of a rarity. A recent performance was by the Pittsburgh Opera in February, 2007, using a new performing edition by Peter Foster. It was conducted by Bernard McDonald and directed by Chas Rader Shieber. Peter Foster's edition was also used by The Harvard Early Music Society in its November, 2008 performance of the work, conducted by Matthew Hall and directed by Roy Kimmey. The Baylor University School of Music performed the work in English on November 21–22, 2008 under the direction of Dr. Michael Johnson with conductor Dr. Andrew Hudson. It was performed by Pinchgut Opera of Sydney in December 2009. The Royal Opera staged a new production, in an English translation, directed by Kasper Holten at Shakespeare's Globe in March 2014 the first opera production at the newly opened Sam Wanamaker Playhouse. This production was revived the following year (in February 2015) at the same venue. The Royal Irish Academy of Music based in Dublin presented the first Irish production of the opera in January 2015 directed by Ben Barnes and conducted by David Adams.

Қысқаша мазмұны

Оқиға Анфа қаласында, Мавританиядағы Фесса патшалығында орын алады. Магриб князьдері Амида мен Орминдо Мавританияны қорғауға көмектеседі, екеуі де Фессаның қартайған патшасы Хариаденомен бақытсыз некеде тұрған Эрисбеге ғашық. Князьдер оның махаббатын сынап көру үшін достықтарын сақтап қалуға келіседі. Опера барысында Аморе, ханшайым Сикле (Амиданың тастап кеткен сүйіктісі) және Эрис (Сикленің күтімшісі) бәйгеге кедергі келтіру үшін көптеген қастандықтар жасайды. Эрис "өлген" Сиклемен байланысу үшін сеанс өткізеді, ол Амиданы тұрақсыздығы үшін кінәлайды, осы тұрақсыздық оны өлімеге итерген. Өкінішпен толған Амида ханшайым Сиклені әлі де сүйетінін түсінеді және оның әуелдегідей, рух емес, тірі екенін білгенде қуанышқа бөленеді. Темірде, Эрисбе мен Орминдо Туниске қашуға шешім қабылдайды, онда Орминдо өз отанын шабуылдан қорғауы керек. Патша Хариадено олардың адалдыққа қиянат жасағанын білгенде, капитан Османға оларды улауға бұйырады. Бірақ Осман, Эрисбедің сенімді серігі Миринда оны сақтап қалса, оған үйленуге уәде бергендіктен, удың орнына ұйықтату дәрісін қояды. Патша Орминдоның іс жүзінде оның жастық шағындағы ұлы екенін білгенде, бәрі көңіл көтеріңкі аяқталады. Ол барлығын кешіріп, патшалығын Орминдоға табыс етеді.