Кіріспе

Нейтан Витт (11 ақпан 1903 – 16 ақпан 1982), туған шаңырағы – Нейтан Виттовский, американдық заңгер. Ол 1937 жылдан 1940 жылға дейін Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің (NLRB) хатшысы қызметін атқарғанымен танымал. Коммунистік саяси нанымы ашылғаннан кейін NLRB-ден кетіп, кеңестің саясатын жеке саяси көзқарастарына бағындыруға тырысқан деп айыпталды. 1940-шы жылдардың соңы мен 1950-ші жылдары бірнеше рет 1930-шы жылдары Кеңес Одағының тыңшысы болды деген күдікпен тергелді. Бірақ оның тыңшылық қызметін растайтын ешқандай дәлел табылған жоқ.

Өмірбаян

Нейтан Р. Витт 1903 жылғы 11 ақпанда Нью-Йорк қаласының төменгі шығыс бөлігінде еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі туғаннан кейін көп ұзамай отбасының тегін Виттке өзгертті. Оның жоғары білімі бірнеше рет күнкөріс табу қажеттілігінен тоқтап қалды: ол такси жүргізушісі болып жұмыс істеді. 1927 жылы анархистер Сакко мен Ванцеттиге жасалған сот арқылы қатыгездік және заңсыз өлім жазасын өкілдік етуге ашуланған ол заң факультетіне оқу ақысын төлеу үшін екі жыл бойы такси жүргізді. 1932 жылы Гарвард заң мектебін бітірді. Оның досы Ли Прессман оны жұмысқа ұсынды. Айыптаушылар Уиттакер Чемберс, Ли Прессман және Элизабет Бентлидің сөзіне сәйкес, Витт – Джон Абт, Чарльз Крамер, Алгер Хисс және Натаниел Вейл сияқты адамдармен бірге АҚШ Коммунистік партиясының құпия тобы болған, «Ware тобы» деп аталатын ұйымды құрды. Бұл ұйымды AAA экономисі Гарольд Уэр құрған. Прессман бұл адамдардың тек солшыл саяси теорияны зерттеу және талқылау үшін жиналғанын айтты, бірақ Чемберс оны тыңшылықпен айналысатын кеңес бақылауындағы ұя деп сипаттады. Витттің шын мәнінде Коммунистік партияның мүшесі болған-болмағаны туралы көптеген пікір айтылады. Тарихшы Артур М. Шлезингер, Чемберс Витттің партияға мүше екенін дәлелдемегенін, тек расталмаған айыптаулар келтіргенін атап өтті. Еңбек тарихшысы Леон Финк осымен келіседі. Бірақ еңбек тарихшысы Нельсон Лихтенштейн Витттің «вероятно» Коммунистік партияның мүшесі болғанын және коммунистік идеалдарды ұстанғанын айтты, ал тарихшы Рональд Шац Витттің коммунизмге деген симпатиясы «кәмілдік» партия мүшелігін білдірмейтінін мәлімдеді. Витт өзінің коммунизмін ешқашан жасырмады және үкіметтегі жұмысын бастаған күндерінен бастап оны көпшілікке жариялады. Кәсіби тарихшылар арасында Витттің коммунистік көзқарастары оның жұмысына әсер етпегені және мемлекеттік органдар қабылдаған саяси шешімдердің нәтижесін өзгертпегені туралы жалпы пікір қалыптасқан.

Ұлттық еңбек қатынастары жөніндегі кеңес (NLRB)

1934 жылы ақпанда Витт «алғашқы» Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің заң қызметкерлеріне қосылды. Ол тексеру бөлімінде зор ықпал етті. Смит комитеті жүздеген куәгерлердің куәлігін тыңдады, NLRB-ның әсеріне қатысты бүкіл ел бойынша сауалнама жүргізді және NLRB қызметкерлерін агенттіктің бизнеске қарсы және Америка Еңбек Федерациясы/Өнеркәсіптік Ұйымдар Конгресіне қарсы деген пікірлер туралы ұзақ сұрақтарға тартты. Лейзерсон өзінің алаңдаушылығын бірнеше рет кеңес төрағасы Дж. Уоррен Мэдденге білдіргенін, бірақ Мэдден мен кеңес мүшесі Эдвин С. Смит Витті ұстап алуға немесе жұмыстан шығаруға бағытталған әрекеттерге жол бермеу үшін біріккенін мәлімдеді. Сондай-ақ, Витт Мэдденге NLRB-ға жасырын түрде қолдау көрсетуге көмектескенін (Конгреске қарсы лобби жасау үшін федералдық қаражат жұмсап) айтты. Мэдден Витті қорғауға тырысты. 1940 жылдың қыркүйегінде Смит комитеті NLRB-ның басқа да қызметкерлерін, мысалы, бас экономисті Дэвид Дж. Сапоссты коммунистік идеяларды ұстануда айыптады. Мэдденнің де, Виттің де NLRB-да ұзақ қызмет ете алмайтыны анық болды. Президент Франклин Д. Рузвельт 1940 жылдың қарашасында, Мэдденнің кеңестегі мерзімі тамыз айында аяқталғаннан кейін, Чикаго университетінің экономика профессоры Гарри А. Миллисті NLRB-ның жаңа төрағасы етіп тағайындады. Витт 1940 жылдың 18 қарашасында NLRB-дан кетті, бірақ оның отставкасы Миллис 27 қарашада ант бергеннен кейін ғана қабылданды. Ол 10 желтоқсанда кеңестегі жұмысын аяқтады. Сол айдың соңында Витт кеңес мүшесі Эдвин Смит, бұрынғы кеңестің бас кеңесшісі Томас И. Эмерсон және тағы төрт NLRB адвокатымен бірге Смит комитетінің куәлігіне, олардың коммунистік партияның мүшелері болғанына немесе жұмыстарында CPUSA бағытын ұстанғанына қатысты мәлімдемелерді жоққа шығарды.

Witt & Cammer компаниясы

1941 жылы Ұлттық Еңбек қатынастары кеңесінен (NLRB) кеткеннен кейін Уитт Харольд И. Камермен (Ұлттық заңгерлер гильдиясының негізін қалаушы) бірлесіп, Нью-Йорк қаласында Уитт пен Камер заң серіктестігін құрды. (1947 жылғы 24 қарашада "Witt & Cammer, Esqs" мекенжайы: Нью-Йорк, Нью-Йорк, 9 East 40th Street.) Уитт пен Камердің жаңа клиенттерінің қатарында CIO (Нью-Йоркте), басқа еңбек ұйымдары және Халықаралық шахта, диірмен және металлургия жұмысшылары одағы ("Шахта" деп белгілі) сияқты солшыл кәсіподақтар болды. 1941 жылы Уитт Болат жұмысшыларын ұйымдастыру комитетінің (немесе SWOC, кейін Американың Біріккен болат жұмысшылары) өкілі болды. Уитт 1940-1950 жылдары көптеген кәсіподақтар арасындағы дауларға және еңбек құқығымен байланысты сөз бостандығы істеріне қатысты. Ол 1941 жылы Рапп-Кудерт комитеті оларды коммунист деп айыптаған кезде Колледж оқытушылары одағының мүшелерін қорғады (Нью-Йорк қаласындағы Колледждегі қазіргі Кәсіби қызметкерлер конгресінің ізашары). 1944 жылы ол Халықаралық тері және былғары жұмысшылары одағының заң кеңесшісі болып, маңызды процессуалдық істе көмектесті. Ол Халықаралық портшылар қауымдастығының президенті Джозеф Райанға қарсы тұру үшін үш портшылар одағымен біріккен, CIO қолдаған наразылық топ – Теңізшілердің бірлескен іс-қимыл комитетінің бас адвокаты болды.

Прессман, Витт және Каммер

Осы арада Прессман CIO-ның және SWOC-тың бас заңгері қалды, ол екеуіне де 1930-шы жылдардың соңында қосылған еді, Витт NLRB-ге қосылып, қатар жүргенде. (Белла Абзуг өзінің мансабын Pressman, Witt & Cammer фирмасында бастады.) 1948 жылдың басында Витттің клиенттерінің арасында Үлкен Нью-Йорк CIO кеңесі болды. Олардың адвокаты ретінде ол ФБР тергеушілері жергілікті CIO кеңселерiн қорқытып отыр деген айыптаулар туралы баспасөзге мәлімдеме жасады. "1948 жылы Исаксон сайлауын қоспағанда, техникалық бұзушылықтар болуы мүмкін емес, ал ФБР агенттері оны тергемейтіндерін нақты айтты". Сондай-ақ 1948 жылдың басында Уитт Вашингтондағы Ұлттық заңгерлер гильдиясының мүшесі Джозеф Форермен бірге жұмыс істеді. 1948 жылдың 26-28 қаңтары мен 2 ақпанында АҚШ өкілі Клэр Э. Хоффман төрағалық еткен Білім және еңбек жөніндегі палатаның кіші комитетінде АҚШ Кафетерия және мейрамхана жұмысшыларының (жергілікті 471) және олардың бас ұйымы Американың Біріккен қоғамдық жұмысшыларының (UPWA), CIO, Government Services, Inc. (GSI) компаниясына қарсы өткізілген ереуіл тақырыбы талқыланды. Бұл ереуілге жақын бір ай болған еді. UPWA Forer & Rein фирмасының клиенті болды. Хоффман UPWA басшысы Абрам Флэксердің мәлімдеме жасауына рұқсат бермеді және Флэксердің коммунист болғаны туралы сұрақтар қойды. Витт, оның UAW адвокаттарының бірі, "конгресс билігін теріс пайдалануға" қарсылық білдірді. 1948 жылдың 26 қаңтарында UPWA келіссөздер жөніндегі директоры Альфред Бернштейн (Карл Бернштейннің әкесі) палата комитетінің агенттері одақтың кеңселеріне шабуыл жасады деп мәлімдеді. Қаңтар айында Еңбек департаментінің заңгері Уильям С. Тайсон және Ұлттық еңбек қатынастары кеңесінің бас кеңесшісі Роберт Н. Денхам екеуі де Тафт-Хартли заңы GSI-ге одақпен келіссөздер жүргізуге тыйым салмайды дегенге келісті. Алайда, Денхам қосты, заң "кәсіподақтардан коммунистік ықпалды жоюға, мұндай одақтарға NLRB қызметтерін беруден бас тарту арқылы" бағытталған. 1950 жылы Витт пен серіктесі Каммер Нью-Йорк қаласының мұғалімдер одағын (олардың клиенті) Нью-Йорк қаласы мектептерінің басшысы Уильям Янсен таратқан айыптаулардан қорғады. 1950 жылы АҚШ Мемлекеттік департаменті әнші және азаматтық құқық қорғаушы Пол Робсонның паспортын алып тастады, осылайша оның шетелге саяхаттауына және солшыл саяси қызметін жалғастыруына кедергі келтірді. Витт пен Абт Робсонның алғашқы адвокаттарының бірі болды және оның паспортын қайтару үшін сегіз жылдық күресті бастады. Сондай-ақ, 1950 және 1952 жылдары коммунист деп айыпталған мұғалімдер одағының бірнеше мүшелерін қорғады. (Ол кезде мұғалімдер одағы Нью-Йорк қаласының мемлекеттік мектеп мұғалімдерін білдіретін жергілікті одақ болды. Оны коммунистер басқарады деп айыптағандықтан Америка мұғалімдер федерациясы одан шығарды, ал 1950 жылдары ол Американың Біріккен қоғамдық жұмысшыларының құрамына кірді. Кейіннен ол 1960 жылдардың басында Америка мұғалімдер федерациясына қайта қосылып, тағы бір жергілікті ұйыммен бірігіп, Біріккен мұғалімдер федерациясын құрды.)

Кейінгі жылдар

1955 жылы ол Witt & Cammer компаниясынан шығып, Халықаралық шахтерлер, диірменшілер және қорытушылар одағының толық уақытты кеңесшісі болды. Альберт Пеццатимен тығыз байланыста болды, ол бұрын Шығыс аймақтық директоры, ұлттық кеңес мүшесі және Халықаралық шахтерлер, диірменшілер және қорытушылар одағының хатшы-қазынашысы болған. (Витт сияқты, Пеццати де ХУАК-тың коммунизмге қатысты күдігіне ілікті.) 1961 жылы Витт пен Джозеф Форер Халықаралық шахтерлер, диірменшілер және қорытушылар одағының атынан АҚШ Бас прокуроры Роберт Ф. Кеннедиге қарсы, Диверсиялық қызметті бақылау жөніндегі кеңес алдында сот процесіне қатысты. 1960 жылдары Халықаралық шахтерлер, диірменшілер және қорытушылар одағы Біріккен болат жұмысшылары одағының бөлімшесіне біріккенде, Витт жаңа бөлімнің серіктес кеңесшісі ретінде қалды. 20 тамызда ХУАК-тың бір мүшеден тұратын кіші комитетінің алдында (мүшесі Ричард Никсон болған) Витт "Дж. Петерсті" (АҚШ-тағы Кеңес Одағының саяси операцияларының басшысы деп саналған), Чемберсті немесе Алгер Хисті танымайтынын мәлімдеді. Эбт пен Прессменмен бірге (Каммер үш федералды құқық қорғау органының заңгері ретінде) 1948 жылдың соңында Виттті коммунист, тыңшы немесе тыңшылық қызметі үшін емес, комитет алдында Бесінші түзету құқығын пайдаланғаны және сұрақтарға жауап беруден бас тартқаны үшін Конгресске қарсы келгені үшін қудалауға беруді талқылады. Бірақ қудалау ісі қозғалмады. Конгресс алдында сұрақтарға жауап беруден бас тартқаннан кейін, "Витт бұл әрекеттің жұртшылық тарапынан кінәлі деп есептелетінін түсінді". 1950 жылы ХУАК алдында тағы куәлік берген Ли Прессман Витті CPUSA және "Ware тобының" мүшесі деп атады. 1 қыркүйекте ХУАК кіші комитетінің алдында сөйлеген Витт тыңшылықпен айналысқанын жоққа шығарды, CPUSA және "Ware тобына" қатысты сұрақтарға жауап беруден Бесінші түзету құқығын пайдаланды және Чемберсті, Бентлиді немесе басқаларын танитынын айтудан бас тартты. 1952 жылдың ақпан айында жазушы Натаниел Вейл АҚШ Сенатының Ішкі қауіпсіздік жөніндегі кіші комитеті алдында Витті "Ware тобының" мүшесі деп атады. 1952 және 1953 жылдары МакКарран комитеті Витті Конгресске қайта шақырды. Витт 18 сәуірде Матусов ісіне қатысы бар екендігі туралы куәлік беру үшін Ішкі қауіпсіздік жөніндегі кіші комитет алдына шақырылды. Витт баспа шығындарына байланысты заңдық көмегін ашық мойындады, сондай-ақ "Джайлс штаты Мэрилендке қарсы" ісінде Жоғарғы соттағы рөлін айтты. Натан Р. Витт 1982 жылдың 16 ақпанында Нью-Йорктегі Рокфеллер университетінің ауруханасында 79 жасында қайтыс болды. Холленбек баспасөзді жариялаудағы кемшіліктерге сын айтты. Мысалы, ол Нью-Йорк журналының америкалық басылымындағы мақаланың тақырыбында былай деп жазды: "Үкімет бүгін сағат 15:01-де Алгер Хисті тергеуді тоқтатты, оны коммунистердің заңгерлік қорғаушысы Кэрол Кингтің серіктесі және коммунистік қызметі үшін жұмыстан шығарылған бұрынғы "Жаңа келісім" заңгері Натан Витттің досы екенін мойындауға мәжбүр етті". Холленбек стенограммадағы айқын қарама-қайшылықты атап өтті, себебі Хисс Кингпен "бір-екі рет" кездескенін айтқан, ал Виттпен қашан және қайда кездескенін сипаттауы одан да нашар түсіндірілген. Ол сондай-ақ, әріптес журналистердің, мысалы, Феликс Франкфуртер арқылы Хисске сілтеме жасау арқылы Элеонора Рузвельттің беделін түсіруге тырысқан Уэстбрук Пеглердің кінәлі екенін атап өтті.