Кіріспе
Chaoulli v Quebec (AG) [2005] 1 S. C. R. 791 Канада Жоғарғы Сотының шешімі болды, онда Сот Квебектің Медициналық сақтандыру заңы мен 9 айға дейін созылатын ұзақ күту кезеңін ескере отырып, жеке медициналық сақтандыруға тыйым салатын Ауруханалық сақтандыру заңы Квебектің Адам құқықтары мен бостандықтары туралы хартасын бұзды деп шешті. 4-3 дауыспен Сот бұл заңдардың Квебек азаматтарының өмір сүру және жеке қауіпсіздік құқығын бұзғанын анықтады. Бұл шешім тек Квебек үшін ғана міндетті. Жеті судьяның үшеуі сондай-ақ бұл заңдардың Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасының жетінші тармағын бұзғанын анықтады. Бір судья Канада хартасы бойынша шешім қабылдаған жоқ. Нәтижесінде, Канада хартасы мәселесі бойынша 3-3 теңдік болды, сондықтан Chaoulli шешімі басқа провинцияларға қолданылмайды.
was a decision by the Supreme Court of Canada of which the Court ruled that the Quebec Health Insurance Act and the Hospital Insurance Act prohibiting private medical insurance in the face of long wait times, up to 9 months, violated the Quebec Charter of Human Rights and Freedoms. In a 4 to 3 decision, the Court found the Acts violated Quebecers' right to life and security of person under the Quebec Charter. The ruling is binding only in Quebec. Three of the seven judges also found that the laws violated section seven of the Canadian Charter of Rights and Freedoms. One judge did not rule on the Canadian Charter. The result was a 3–3 tie on the question of the Canadian Charter, so Chaoulli decision does not apply to any other province.
Өмірбаян
Бұрын көптеген денсаулық мәселелерінен, соның ішінде жамбас сүйегін ауыстырудан зардап шеккен 73 жастағы сатушы Джордж Зелиотис Квебек ауруханаларындағы науқастардың күту мерзімін қысқарту жақтасы болды. Жак Шаули – науқастарға үй шақыру қызметін ұсынатын дәрігер. Ол өз қызметін тәуелсіз жекеменшік аурухана ретінде ұсынуға лицензия алуға тырысты, бірақ жеке медициналық сақтандыруға тыйым салатын провинциялық заңнамаға сәйкес қабылданбады. Екеуі де бұл тыйымға наразылық білдіру үшін декларативтік сот шешімі іздеді.
Салдары
Бұл шешім саяси мәні мен қазіргі үкіметтің денсаулық сақтау саясатына қайшы келуі себепті өте күрделі мәселеге айналды. Бір жағынан, бұл шешім Канаданың Medicare жүйесін құлатуға әкелуі мүмкін деп санайтындар бар, ал екінші жағынан, бұл жүйені жаңғыртуға қажетті серпіліс болуы мүмкін деген пікір де айтылуда. Бұл үкім жеке секторды шектеуге бағытталған заңдары бар көптеген провинцияларға, әсіресе Онтарио, Манитоба, Британдық Колумбия, Альберта және Принс-Эдвард аралына тікелей әсер етуі мүмкін, өйткені олардың заңнамасы Квебектегі даулы заңдарға өте ұқсас. Жоғары Сот шешім шығарғаннан кейін Квебектің Бас прокуроры соттан шешімді 18 айға тоқтатуды сұрады. Бірақ сот тек 12 айға тоқтатуға келісті, сондықтан ол 2006 жылдың 8 маусымында күшін жойды. 2005 жылдың тамызында Канадалық Дәрігерлер қауымдастығының делегаттары пациенттер мемлекеттік жүйе арқылы уақтылы көмек ала алмаған жағдайда жеке сектордың денсаулық сақтау қызметтеріне және жеке медициналық сақтандыруға қол жеткізуді қолдайтын резолюцияны қабылдады. 2005 жылдың қарашасында Квебек провинциясының шектеулі жеке реформалар туралы ақ парағы бұқаралық ақпарат құралдарына жарияланды. Ақ парақта жеке медициналық сақтандыруды сатып алуға рұқсат беру ұсынылды. Дәрігерлердің мемлекеттік жүйеден кетуін болдырмау үшін, ақ парақта дәрігерлер жеке секторда жұмыс істеуге рұқсат алу үшін алдымен мемлекеттік секторда белгілі бір көлемде жұмыс істеуі керек екендігі көзделді.
Баспасөзге арналған есептер
Питер Джаворскидің "Western Standard" газетіндегі мақаласы. Бір дәрігер Канаданың денсаулық сақтау жүйесіне шабуыл жасайды. "International Herald Tribune" газетіндегі Клиффорд Краусс жазған мақала. Шаули шешімі соттың белсенділігі емес – Артур Вайнрибтің пікірі. Денсаулық сақтау жүйесіне қатысты ағымдағы жағдай туралы CMAJ редакторының мақаласы.