Кіріспе

British Aircraft Company компаниясының жеңіл шабуыл ұшағы, кейіннен British Aerospace.

BAC 167 Strikemaster – британдық реактивті қозғалтқышпен жұмыс істейтін оқу және жеңіл шабуыл ұшағы. Ол Hunting Jet Provost оқу ұшағының жетілдірілген түрі, ал Hunting Jet Provost өз кезегінде 1950 жылы радиалды поршеньді қозғалтқышпен алғаш ұшқан Percival Provost ұшағының реактивті нұсқасы болып табылады.

Жобалау және әзірлеу

BAC 167 Strikemaster негізінен Jet Provost T Mk 5 ұшағының қаруланған нұсқасы болып табылады. Strikemaster күштірек қозғалтқышпен, төрт 500 фунттық Mk82 бомбасын тасымалдай алатын қанатқа орнатылатын құрылғылармен, екі пулеметпен (әуе түсіру құбырларының астында), екі домкратты жақсартылған жапсырма жүйесімен, үлкенірек тежегіш домкраттарымен, жаңа байланыс және навигациялық жабдықтарымен, өзгеше электр жүйесімен, катапульдік креслолардағы шамдармен және қанат ұштарындағы жанармай бактерілері бар қайта қарастырылған жанармай жүйесімен жаңартылды. 1967 жылы алғаш рет ұшқан бұл ұшақ жеңіл шабуыл немесе бүлікке қарсы күрес ұшағы ретінде сатылды, бірақ көптеген ірі сатып алушылар озық оқу ұшағын қалаған әуе күштері болды. Дегенмен, Эквадор, Оман және Йемен елдері өз ұшақтарын жауынгерлік операцияларда қолданды. Барлығы 146 дана салынды.

Пайдалану тарихы

Strikemaster дөрекі әуе жолақтарынан жұмыс істеуге қабілетті болды, тіпті төмен биіктікте қашуға жарамды екі құтылу орындығымен жабдықталғандықтан, оны үшінші дүние елдері кеңінен пайдаланды. Жаңа Зеландия Корольдік әуе күштері ұшақтарының қанаттарында шаршаудан жарықтар пайда болғанын анықтағаннан кейін, көптеген әскери қолданушылар оның қолданылуын шектеді. Ботсвана, Жаңа Зеландия, Сауд Арабиясы және Сингапурдың қызметтен шығарылған көптеген ұшақтары қазір музейлерде және жеке коллекцияларда сақталуда. Strikemaster Оман Корольдік әуе күштері тарапынан Дхофар көтерілісі кезінде бірнеше рет қолданылды, оның ішінде Мирбат шайқасында жақыннан әуе көмегі көрсетуі ерекше көзге түсті. Соғыс барысында үш Strikemaster атып түсірілді, оның біреуі SA-7 зымыранынан зардап шекті. Эквадор әуе күштері 1995 жылғы Кенепа соғысы кезінде Перу әскерлеріне қарсы жердегі шабуылдар жасады. 2009 жылдың 25 наурызында Колумбияға жақын Солтүстік шекара аймағында оқу миссиясы кезінде эквадорлық Strikemaster апатқа ұшырады. Екі ұшқыш та құтылып кетті, бірақ біреуі құтқару операциясы кезінде алған жарақаттарынан көз жұмды.

Нұсқалар

Strikemaster Mk 80: Сауд Арабиясы үшін экспорттық нұсқасы, 25 ұшақ. Strikemaster Mk 80A: Сауд Арабиясына қосымша тапсырыс бойынша 20 ұшақ сатылды. Strikemaster Mk 81: Оңтүстік Йемен үшін экспорттық нұсқасы, төрт ұшақ. Strikemaster Mk 82: Оманға экспорттық нұсқасы, 12 ұшақ. Strikemaster Mk 82A: Оманға қосымша тапсырыс бойынша 12 ұшақ сатылды. Strikemaster Mk 83: Кувейтке экспорттық нұсқасы, 12 ұшақ. Strikemaster Mk 84: Сингапур үшін экспорттық нұсқасы, 16 ұшақ. Strikemaster Mk 87: Кенияға экспорттық нұсқасы, алты ұшақ. Strikemaster Mk 88: Жаңа Зеландияға экспорттық нұсқасы, 16 ұшақ. Strikemaster Mk 89: Эквадорға экспорттық нұсқасы, 22 ұшақ. Strikemaster Mk 89A: Эквадорға қосымша тапсырыс бойынша бірнеше ұшақ сатылды. Strikemaster Mk 90: Суданға экспорттық нұсқасы. Соңғы "Стрикмастер" 1984 жылы Суданға жеткізілді.