Кіріспе
Экономикадағы жұмысшылардың ең қолайсыз жұмыс таңдауы – соңғы шара жұмыс берушілер (ССЖБ). Соңғы шара жұмыс берушілер – экономикадағы жұмысшылар басқа жұмыс таба алмаған жағдайда жұмыс іздеуге баратын жұмыс берушілер. Бұл термин "соңғы қарыз беруші" ұғымымен салыстырылады. Бұл тіркес екі мағынада қолданылады:
көбінесе жеке сектордағы, тек соңғы шара ретінде таңдалатын қолайсыз жұмыс орындары;
үкіметтің барлық жұмыс іздеушілерді жұмысқа алуға міндеттенетін ресми мемлекеттік жұмыс орынды кепілдендіру бағдарламасы, яғни үкімет соңғы шара жұмыс берушісі рөлін атқарады. Кейнезиялық экономистердің кейбір мектептері, әсіресе Миссури университеті Канзас-Ситидегі қазіргі заманғы ақша теориясының авторлары, АҚШ-тағы Леви экономика институты және Австралиядағы толық жұмыспен қамту және теңдік орталығы осы бағдарламаны жұмыссыздық мәселесін шешу жолы ретінде қолдайды.
Employers of last resort (ELR) are employers in an economy to whom workers go for jobs when no other jobs are available; the term is by analogy with "lender of last resort". The phrase is used in two senses:
undesirable jobs, often private sector, which are only taken as a last resort;
a formal government job guarantee program, where the government promises to act as employer of last resort, employing all comers. The sense of a job guarantee program is used and advocated by some schools of Post Keynesian economists, notably by authors of Modern Monetary Theory at the University of Missouri Kansas City, the Levy Economics Institute (both United States) and in the Centre of Full Employment and Equity (Australia), who advocate it as a solution for unemployment.
Қолдану
Көпшілік арасында бұл көбінесе адамдарға ұнамайтын немесе аз төленетін жұмысты білдіреді – мысалы, АҚШ экономикасында көптеген жылдам тамақ және бөлшек сауда салаларындағы жұмыстар көптеген жұмысшылар үшін соңғы шара болып табылады. Экономикалық тұрғыдан алғанда, бұл фраза басқа ешбір жұмыс беруші жұмысқа алмағанда жұмысшыларды жұмысқа алатын жұмыс берушілерді көбінесе білдіреді. Олардың болуы бизнес айналымының төмендеу кезеңінде жұмыспен қамтуға тигізетін жағымсыз әсерді жұмсартуы мүмкін. Мұндай бағдарламаның бір мысалы – Азаматтық сақтау корпусы, жас, жұмыссыз ерлерге жұмыс беруге арналған мемлекеттік мекеме. Әскери кейнсиандық теория әскердің соңғы шарадағы жұмыс беруші ретінде әрекет ете алатынын көрсетеді.
Ұсыныстар
1960-шы жылдардың ортасында «Урбандық коалиция» ұсынған жоба АҚШ Сенатында біршама қолдауға ие болды, бірақ Линдон Б. Джонсон оған қарсы шықты. Соңғы кезде Л. Рэнделл Рэй АҚШ үшін жұмысшылар федералды еңбек ережелеріне бағынатын, жұмыс орындары адамдардың қазіргі дағдыларына сәйкес келетін, ал АҚШ Еңбек департаменті жұмысқа орналасу туралы ұсыныстарды бағалап, орталық тізімді жүргізетін жүйені ұсынды; ол бұл жүйенің құны АҚШ-тың ЖІӨ-сінің 1–2% құрайтынын есептеді. Маршалл Ауербек үкіметке барлық жұмыссыздарды жұмысқа алып, ең төменгі жалақы деңгейіне жуық төлем жасауды ұсынды.
Сындар
Маршалл Ауербек өзінің ұсынысы арқылы шешілмекші болған бірнеше кемшіліктерді айтты. Мұндай жоба қолданыстағы жұмыстардың жалақысына әсер ете алады. Сонымен қатар, оны басқаруға үлкен және қымбат мемлекеттік аппарат қажет болуы мүмкін.