Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Машиновты қару wz. 39 Морс (Морс латын тілінде "өлім", ал поляк тілінде "морж" деген мағынаны білдіреді) – 1936-1938 жылдар аралығында Пётр Вильневчич және Ян Скжипинский жасаған поляк субмашиналық қаруы. Ол 1940 жылдары Польша армиясының стандартты субмашиналық қаруы болуға тиіс болған. Дегенмен, 1939 жылғы Польшаға жасалған шабуыл және Екінші дүниежүзілік соғыс оның өндірісін тоқтатты.
Pistolet maszynowy wz. 39 Mors (Mors is Latin for death, Polish for walrus) was a Polish submachine gun designed by Piotr Wilniewczyc and Jan Skrzypiński between 1936 and 1938. It was to have become the standard submachine gun of the Polish Army some time in the 1940s. However, its production was halted by the 1939 Invasion of Poland and World War II.
Құрылымы мен тарихы
Жоба негізінен неміс ERMA EMP 35 үлгісі бойынша жасалған. Екі қарудың ортақ ерекшеліктері – ағаш қолсап пен алдыңғы тапанша тұтқасы болды; ең байқалатын айырмашылық – ERMA-да сол жаққа емес, Mors-та төмен қарай созылатын дүңгіршек. Бұл SMG кейбір жаяу әскер бөлімшелеріне, сондай-ақ Польша Әскери-теңіз күштерінің танк экипаждарына және бронепоездарға берілуі тиіс еді. Кейін танк экипаждарын жабдықтау туралы идея оның үлкендігіне байланысты қабылданбады. Көптеген сынақтардан кейін конструкцияның сенімді және берік екені дәлелденді. Алғашқы 36 данаға 1939 жылдың наурыз айында тапсырыс берілді және қосымша сатып алу жоспарланды. Дегенмен, 1939 жылдың қыркүйегіне дейін Варшавадағы Fabryka Karabinów тек 39 дана ғана шығарды, олардың 3-і прототиптер (бірақ кейбір дереккөздерде 52-ге дейін өндірілгендігі айтылады). Жаулық әрекеттер басталғаннан кейін, барлығы 3-ші атқыштар батальонына берілді, олар Варшава шайқасында және 39-шы жаяу әскер дивизиясының штаб ротасында оларды қолданды. Қазірде тек 4 толық емес SMG сақталған: біреуі Варшавадағы Польша армиясы мұражайында (№38, 1983 жылы КСРО-дан сатып алынған), екеуі Ресейде (№19 Санкт-Петербургте және №39 Мәскеуде) және біреуі Будапешт мұражайында, 2013 жылдан бері Бьдгощ қаласындағы Құрлық әскерлері мұражайына уақытша берілген.
The design was generally modelled after the German ERMA EMP 35. Common features of the two weapons included a wooden butt and forward pistol grip; the most noticeable difference was the magazine extending downwards in the Mors rather than to the left side of the ERMA. The SMG was to be issued to some of the infantry units, as well as to tank crews and boarding parties of the Polish Navy and armoured trains. Later the idea of equipping tank crews was abandoned due to its size. After extensive tests, the construction proved to be reliable and durable. The first trial series of 36 was ordered in March 1939 and additional purchases were planned. However, until September 1939 the Fabryka Karabinów in Warsaw produced only 39, 3 of these being the prototypes (however some sources state that up to 52 were manufactured). After the start of hostilities, all were issued to the 3rd Rifle Battalion, which used them during the battle for Warsaw, and to the staff company of the 39th Infantry Division. Only 4 incomplete SMGs have survived: one in the Polish Army Museum in Warsaw (no.38, acquired from the Soviet Union in 1983), two in Russia (no.19 in Petersburg and no.39 in Moscow) and one in Budapest museum, since 2013 loaned to Land Forces Museum in Bydgoszcz.