Әбу Мансур әл-Қумри: Саманид дәуірінің дәрігері және Авиценнаның ұстазы
Qumri
Әбу Мансур әл-Қумри – 10 ғ. ортасының парсы дәрігері, Самани әмірінің сарайында қызмет еткен. Авиценнаның ұстазы болуы мүмкін. Бұхаралық дәрігер туралы мәліметтер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әбу Мансур әл Хасан ибн Нұх әл Құмри (ابو منصور حسن بن نوح قمری) (сондай-ақ "al Qamari" және "әл Құмри" деп те жазылады) (шамамен 10 ғасырдың ортасында өмір сүрген, 980 мен 990 жылдар аралығында қайтыс болған) – Саманид әмірі әл-Мансурдың парсы сарай дәрігері, Бұхара қаласында қызмет еткен. Құмридің Әл-Фарабидің (Авиценнаның) ұстазы болғаны болжамдалады.
Abu Mansur al Hasan ibn Nuh al Qumri (ابو منصور حسن بن نوح قمری) (also transliterated as “al Qamari” and "al Qumri") (fl. mid 10th century, died between 980 and 990) was a Persian court physician to the Samanid Prince al Mansur, and was based in the city of Bukhara. Qumri is theorized to be Avicenna’s teacher.
Өмір
Әл-Құмридің өмірі туралы көп мәлімет жоқ, алайда XIII ғасырдың биографиялық жазушысы Ибн Әби Усаибия «Дәрігерлер тарихында» былай деп жазады: Абу Мансур әл-Хасан ибн Нұх әл-Қамари өз заманының басты тұлғасы болды, ол мақтауға лайық әдістерімен және медициналық теорияны терең және кең білетін жақсы дәрігер ретінде танымал болды. Алла оны қабыл етсін, ол емдеуде шебер болды және замандас патшалары оны жоғары бағалады. Шейх және имам Шамс әл-Дин Абд әл-Хамид ибн Иса Хусрошахтан маған Ұлы ұстаз Ибн Синаның бұл дәрігермен қарт жасында кездескенін айтты. Ол оның кеңестері мен сабақтарына қатысып, медициналық білімінен пайда көрді. Абу Мансур әл-Хасан ибн Нұх әл-Қамари келесі кітаптарды жазды: 1) «Байлық және Тағдыр» – барлық аурулар мен олардың емделуін ең толық және қысқаша түрінде жинақтаған құнды жинақ. 2) Әсіресе әл-Рази еңбектерінен алынған медицинамен айналысқандардың цитаталарының жинағы. 3) «Аурудың Себептері». Бұл кітап анықтамалық ретінде жазылған және «Гина ва Мунадан» әлдеқайда қысқа. Қазіргі кезде шамамен 14 қолжазба және кем дегенде бір сындық басылым бар. «Гина ва Муна» сияқты «Аль-Танвир» қолжазбаларына онлайн қол жеткізу қиын, өкінішке орай, осындай кесте жасау мүмкін болмады. «Аурудың Себептері» кітабы жоғалып кеткен деп есептеледі.
Little is known about al Qumri’s life, however the thirteenth century biographer Ibn Abi Usaibia writes in History of the Physicians:Abū Mansūr al Hasan ibn Nūh al Qamarī was the leading personage of his generation, celebrated as a fine physician who had praiseworthy methods and a thorough and wide knowledge of medical theory. He had, may God bless him, a good hand in treatment and was held in great esteem by the kings of his times. The Shaikh and Imam Shams al Dīn `Abd al Hamīd ibn `Isā from Khusroshah told me that the Grand Master Ibn Sīna had met this physician when he was very old. He used to attend his council and lessons and benefited from his medical knowledge. Abū Mansūr al Hasan ibn Nūh al Qamarī wrote the following books: 1) Wealth and Fate, a fine compendium in which he summarized all the maladies and their treatments in the most perfect and concise way. 2) A collection of citations from the works of those who practiced medicine, especially al Rāzī. <blockquote>3) The Causes of Maladies. This book is presumably designed to be a working reference book and is much shorter than the Ghina Wa Muna. There are approximately 14 extant manuscripts, and at least one critical edition. Like the Ghina Wa Muna, the al Tanwir’s manuscripts are difficult to access online, and unfortunately a similar chart could not be made. The Causes of Maladies is presumed missing.