Кентерберилік Гервас: Англия шежірешісі және ай құбылысы туралы куәліктер
Gervase of Canterbury
Гервасий Кентерберийский (1141-1210) – англ. хронист, монах Кентерберийского собора. Участвовал в спорах с архиепископом и похоронах св. Фомы Кентерберийского.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гервас Кентерберийлік (/dʒ//ər/'/v//eɪ//z/; латынша: Gervasus Cantuariensis немесе Gervasius Dorobornensis) (шамамен 1141 – шамамен 1210) – ағылшын шежірешісі.
Gervase of Canterbury (/dʒ//ər/'/v//eɪ//z/; Latin: Gervasus Cantuariensis or Gervasius Dorobornensis) (c. 1141 – c. 1210) was an English chronicler.
Өмір
Егер Гервастың ағасы Томас, өзі сияқты Кентберридегі Христос шіркеуінің монахы, Мейдстоундық Томас болса, олар Кенттік отбасынан шыққан. Кентерберийлік әулие Томас 1163 жылдың 16 ақпанында діни уәде берді және, мүмкін, содан кейін оны дінге бекітті. Ол, әрине, 1170 жылдың 29 желтоқсанында шейіт болғаннан кейін әулиені жерлеген монахтардың бірі болды. Тарихи жазбалар Гервасидің монахтар мен архиепископ Балдуин (1185–1191) арасындағы дау-жанжалдарға белсенді қатысқанын және архиепископқа папаға шақыру туралы хабарлау үшін жіберілген монахтардың бірі болғанын көрсетеді. 1189 жылы ол тағы да мәселені Рихард I патшаның алдына салу үшін жіберілген өкілдердің бірі болды. Әлі Герваси, қарт монахтардың бірі болғанымен, ерекше лауазымды атқармаған, бірақ осы шамада ол сакристан болып тағайындалды, өйткені 1193 жылы ол жаңа архиепископ Губерт Вальтерге осы қызметте бірге болды. 1197 жылы ол "Феликс" дегенді сакристан деп атағанда, бұл лауазымнан бас тартқан болуы мүмкін. Гервасидің қалған өмірі жұмбақ. Ол 1199 жылға дейін жазуын жалғастырды және басқа бір жылнамада, Gesta Regum, ол 1210 жылға дейін жазуын жалғастырғанына ишаралар бар, онда стиль мен құрылымның кенеттен өзгеруі жаңа жылнамашыға нұсқайды. Осылайша, оның сол жылы немесе одан кейін қайтыс болғаны болжамдалады. Герваси кейде сол аттас басқалармен, әсіресе С. Ценеридегі Гервасимен шатастырылып, сондықтан ол fr бойынша Довердің приоры деп сипатталған, бұл хронологиялық тұрғыдан мүмкін емес. Томас Даффус Харди оны Чичестердегі Гервасимен теңестірді, бірақ Уильям Стаббс бұл теорияға да, оны Мелклидегі Гервасимен шатастыруға да қарсы шықты.
If Gervase's brother Thomas, who like himself was a monk of Christ Church, Canterbury, was Thomas of Maidstone, they came of a Kentish family. St. Thomas of Canterbury received his religious profession on 16 February 1163, and perhaps then ordained him. He was certainly one of the monks who buried the saint after his martyrdom, on 29 December 1170. Historical records show that Gervase took a prominent part in the disputes between the monks and Archbishop Baldwin (1185 1191) and was one of the monks sent to announce to the archbishop an appeal to the pope. In 1189 he was again one of a deputation sent to lay the matter before King Richard I. As yet, Gervase, though one of the senior monks, had held no prominent office, but about this time he was made sacristan, for in 1193 he attended the new archbishop, Hubert Walter, in that capacity. He probably ceased to hold this office in 1197 when he speaks of one "Felix", as sacristan. The rest of Gervase's life is obscure. He was still writing in 1199 and there are slight indications in another chronicle, the Gesta Regum, that he continued to write till 1210, when a sudden change in style and arrangement point to a new chronicler. His death may therefore be assumed in or soon after that year. Gervase has occasionally been confused with others of the same name, notably with Gervase of S. Ceneri, and thus he is described as prior of Dover by fr, which is impossible on chronological grounds. Thomas Duffus Hardy identified him with Gervase of Chichester, but William Stubbs argued against this theory, as also against confusing him with Gervase of Melkley.
Гервас және Ай
Кентербериядан келген бес монах аббаттың жылнамашысы Герваске 1178 жылдың 18 маусымында күн батқаннан кейін "айдың жоғарғы мүйізі екіге жарылғанын" хабарлады. Герваз сондай-ақ былай деп жазады: "Жарылыстың ортасынан жалыстаған шам шығып, үлкен қашықтыққа дейін от, қызған көмір мен ұшқындарды шашыратып жіберді. Ал төмендегі Ай денесі алаңдағандай қимылдады, менің алдыма келгендердің және өз көздерімен көргендердің айтуынша, жараланған жылан сияқты дірілдеді. Кейін ол бұрынғы қалпына келді. Бұл құбылыс оннан астам рет қайталанды, жалын түрлі бұрылып өзгеретін пішіндерге ие болып, сосын қалыпты күйіне оралды. Содан кейін, осы өзгерістерден кейін, Ай мүйізден мүйізге дейін, яғни бүкіл ұзындығы бойы қараңғы түске енді". 1976 жылы геолог Джек Б. Хартунг бұл оқиғаның Гиордано Бруно кратерінің пайда болуын сипаттағанын болжады. Қазіргі теориялар (болжамды) астероид немесе комета Айға шабуыл жасағанда, беттен еріген заттардың аспанға көтерілуіне себеп болатынын көрсетеді, бұл монахтардың айтқандарымен сәйкес келеді. Сонымен қатар, жазылған жер кратердің орналасқан жерімен дәл келеді. Гиордано Бруноның жас екенін көрсететін қосымша дәлел – оның керемет сәуле жүйесі: микрометеориттер үнемі төгіліп тұрғандықтан, олар сәуле жүйесін геологиялық тұрғыдан қарағанда тез тоздырады. Осылайша, Гиордано Бруно адамзат тарихының кезеңінде, мүмкін 1178 жылдың маусым айында пайда болған деген болжам жасауға болады.
Five monks from Canterbury reported to the abbey's chronicler, Gervase, that shortly after sunset on 18 June 1178, they saw "the upper horn [of the moon] split in two." Furthermore, Gervase writes, "From the midpoint of the division a flaming torch sprang up, spewing out, over a considerable distance, fire, hot coals and sparks. Meanwhile the body of the Moon which was below writhed, as it were in anxiety, and to put it in the words of those who reported it to me and saw it with their own eyes, the Moon throbbed like a wounded snake. Afterwards it resumed its proper state. This phenomenon was repeated a dozen times or more, the flame assuming various twisting shapes at random and then returning to normal. Then, after these transformations, the Moon from horn to horn, that is along its whole length, took on a blackish appearance". In 1976 the geologist Jack B. Hartung proposed that this described the formation of the crater Giordano Bruno. Modern theories predict that a (conjectural) asteroid or comet impact on the Moon would cause a plume of molten matter rising up from the surface, which is consistent with the monks' description. In addition, the location recorded fits in well with the crater's location. Additional evidence of Giordano Bruno's youth is its spectacular ray system: because micrometeorites constantly rain down, they kick up enough dust to quickly (in geological terms) erode a ray system. So it can be reasonably hypothesized that Giordano Bruno was formed during the span of human history, perhaps in June 1178.
Қазіргі бейнелеулер
Дороти Л. Сайерстің "Сенің үйіңнің құлшынысы" пьесасы Герваздың Сенс Вильгельмінің жарақат алуы және қызметтен кетуі туралы айтқан әңгімесіне негізделген.
A play by Dorothy L. Sayers, The Zeal of Thy House is based on Gervase's account of the injury and resignation of William of Sens.