Кіріспе
Жалпы атқа міну – Шотландияның дәстүрлі ат спорты салты.
Жалпы атқа міну – негізінен Шотландияның шекара аймағындағы ат спорты дәстүрі. Ер және әйел теңдес аттылар қаладан шығып, оның шекараларымен жүреді. Бұл 13- және 15-ғасырлардағы ағылшын-шотланд шекарасындағы жиі шабуылдарды, сондай-ақ Флодден шайқасындағы шотландтардың жеңілісін еске алу мақсатында жасалады. Жалпы атқа мінумен аталатын қалалар: Бервик-апон-Твид, Хавик, Селкирк, Лангхолм, Локерби, Джедбург, Колдстрим, Пенникуик, Вест-Линтон, Ланарк, Лаудер, Эдинбург, Мелроуз, Массельбург, Галашилс, Дунс, Санкхар және Пиблс. Басшылар атқа мінуді бастап, өзге қалалармен бірлесіп, туыстық байланыстарын көрсетеді. Әр қауымдастықтың тағайындалған басшысы/жетекшісі үшін әртүрлі атаулары бар. Түстер әдетте қаланың немесе ауылдың түстерімен сәйкес келеді (мысалы, Келсо көк және ақ, Хавик көк және сары). Бүгінде жалпы атқа мінуге әлемнің түкпір-түкпірінен эмигранттар мен туристер ағылып келеді.
Жалпы ат үстінде жүзу фестивалі
Бұл оқиғалар жазғы маусым бойына, мамыр айының бірінші сәрсенбісінде Хавик қаласынан басталып, қыркүйектің ортасына дейін өтеді.
Лангхолм
Лангхольмнің жалпы атқа мінуі ("Лангхольмнің Ұлы күні") көптеген Лангхольмдік эмигранттарды және әлемнің түкпір-түкпірінен келген туристерді тартады. Корнет сайлауы мамыр айында өтеді. Бұл 18 ғасырдағы заңдық дауды шешуден туындады, ол Лангхолм халқына белгілі бір ортақ құқықтарды (мысалы, торф қазу) белгілі шекаралар ішінде қамтамасыз етті. Жыл сайын осы шекаралар "құқықтарды" сақтау үшін қайта белгіленуі керек. Жылдар өте келе, бұл қала мен оның халқының мерекесіне айналды. Бұл бастапқыда шекараны тексеру үшін жасалмағанмен, жылқылар жалпы атқа мінудің және оның айналасында жылдар бойы қалыптасқан дәстүрлердің өте маңызды бөлігі болып табылады. Жалпы атқа міну күніне дейін қала төңірегіндегі төбелерде аттармен "ат шабу" жүреді, ал күні келе Корнет пен оның ізбасарлары ежелгі шекараларды тексерудің бір бөлігі ретінде Кирк Уиндке дейін жылдам шауып, Сэр Джон Малкольмнің есіне орнатылған ескерткішке жетуі керек. Жалпы атқа міну күні, шілде айының соңғы жұмасында, Корнет туды алғаннан кейін үш жарманке шақыруы болады: екеуі Лангхольм қалалық әкімшілігінің алдында және біреуі Уайта төбесінде. Жарманке шақырушы аттың үстінде тұрады. Итбақа, шпатель, тәж және арпа банасы – бұл да маңызды символдар. "Арпа банасы" – ағаш табаққа бекітілген арпа наны, тұздалған сельдь балығымен және үлкен (түйіншік теңге) шегемен бірге. Жалпы атқа міну күні Кастлхольмнен "Auld Lang Syne" әуенімен аяқталады, A7 магистральдық жолында полка билеу, туды қайтару және соңында "Құдай патшаны сақтасын" әнін шырқаумен жалғасады.
Лаудер
Лаудердегі жалпы ат шабудың бастауы уақыттың тынысында жоғалған, бірақ оның тарихының тым ұзақ екенін жоққа шығаруға болмайды. Лаудерде шекаралар емес, бірнеше обалармен белгіленген. Қала тұрғындары обадан обаға ат шауып, жас немесе жаңа келгендер әр обаға тас қою үшін қалталарын таспен толтырған. Бірақ қалталарда тас емес, әр обада ішілетін судың бөтелкалары бар екені анықталған соң бұл әдет тоқтатылды. Дегенмен, Марш жүруі маңызды шара болды, күні мен уақыты «Драмның соққысы» арқылы қала барабаншысы хабарлаған. Міндеттерді орындамаған жандарға айыппұл салынды, 19 ғасырдың басында бұл айыппұл бір бургесс үшін 5/ болған. Алғашқыда бұл рәсім Көктем мерекесінде өткізілді, онда жерлер, егіндер және қаланың істері баталанып, монархтың денсаулығына көтерілді. Кейін бұл күн Патшаның туған күніне айналды. Осыған байланысты, 19 ғасырдың басындағы қалалық кеңестің хаттамасында Патшаның туған күнін тойлауға жұмсалатын қаржы 2 фунт 10 шиллингтен аспауы керек деп жазылған. Бұрын аттылар Стирк төбесінен қалалық үйге жарысқан, бірақ бұл аттылар мен жаяу көрермендер үшін қауіпті болғандықтан, көптеген наразылықтардан кейін тоқтатылды. Күн қалалық үйде кешкі аспен аяқталды. Бұл әдет шамамен 70 жылға тоқтатылды, бірақ 1911 жылы король Георг V-нің тәж киюіне орай қайта жаңғыртылды және екі дүниежүзілік соғыстан басқа, содан бері жалғасып келеді. Бүгінгі қайта жаңғырған жалпы ат шабу түпнұсқасынан көп ерекшеленбейді. Бұл басқа қалалардағыдай ағылшындарға қарсы жеңіске жеткенді еске алу немесе мерекелік күн емес. Діни дәстүрлер сақталады, Корнеттің Киркині өткізіледі, онда алдағы аптаның сәтті өтуі үшін Құдайдың батасы тіленеді. Жерлер сатылған жағдайларда бірнеше өзгерістер енгізілді, Корнет өзінің ізбасарларын Лаудердің корольдік қаласының шекаралары бойынша жетектеп, Ватерин Стейнде сусын ішіп, оның Ұлылығына тост айтады. Ватерин Стейннен шыққаннан кейін, аттылар жалғыз сақталған оба – Бургесс обасына барады, үстіне тас қояды және қала жеріне ешқандай қол сұғылмағанын хабарлайды. Соңғы жылдары «Том Уолдистің көпірі», Ватерин Стейн және Бургесс обасы жөнделіп, жалпы ат шабудың қалыпты жүруін қамтамасыз ету үшін жақсартылды. Уайткноу Эндінің ең жоғары нүктесінде орналасқан Мыңжылдық обасы 1502 жылғы қалалық жарғыны қайтарып алғанын еске алу үшін орнатылды.
The riders used to race from the Stirk Hill to the Town Hall, but this proved dangerous to rider and bystander alike and was discontinued after many protests. The day closed with a dinner in the Town Hall. The practice was discontinued for about 70 years but was resuscitated in 1911 to celebrate the Coronation of King George V, and has continued ever since with the exception of the two Wars. The revived Common Riding, which we have today differs very little from the original. It is not held to commemorate a victory over the English in Battle like other Towns or as a Gala Day. The religious aspect is still observed with the Kirkin' of the Cornet, at which the Lords Blessing is sought for the weeks' events. With a few alterations where land was sold, the Cornet leads his followers around the Marches of the Royal Burgh of Lauder with a halt for refreshments at the Waterin Stane and a Toast to Her Majesty. On leaving the Waterin' Stane the cavalcade makes for the Burgess Cairn, the only surviving cairn, and places a stone upon it and on return reports no encroachment on Burgh Land. In recent times “Tom Waldies bridge”, the Waterin' Stane and the Burgess Cairn have been repaired and improved to ensure the smooth running of the common riding. The Millennium Cairn, at the top of the Whiteknowe End, was erected to commemorate regaining the Burgh Charter of 1502.
Джедбург
Жетарт Каллант фестивалі 1947 жылы Шекаралық ойындар фестивалі комитетінің мәжілісінде мерекелік шеру ұйымдастыру туралы талқылау кезінде құрылды. Алғашқы каллант – Чарли Макдональд есімді мақта фабрикасының жұмысшысы болды. Джедбург Каллант фестивалі екі аптаға созылады, оның аясында тарихи маңызы бар жерлерге салтанатты атты жорықтар ұйымдастырылады. Ең маңызды жорық – Картер Барға жақын орналасқан Редесуайрге, 1575 жылы Редесуайр шабуылы болған жер. Сол кезде Джедбург жасағының «Жетарт келді!» деп уақтылы жетіп келуі Лиддесдейлдіктердің көрінетін жеңілісін ағылшылдардың күйреуіне айналдырды. Каллант атты әскер шеруін Фернихерст қамалына бастап, ежелгі Джед орманның қалдығы – Капон ағашында салтанатты рәсім өткізіп, содан кейін қалаға оралып, Соғыс ескерткішіндегі соңғы салтанатқа қатысады. Сенбі күні қала бойынша оқ ату және жарыспен басталады, одан кейін 1853 жылдан бері өткізіліп келе жатқан Джедбург шекаралық ойындары өтеді.
Батыс Линтон
Вест-Линтондағы жалпы ат шабу жүргізушілерді Whipman басқарады, бұл көне шотланд сөзі, мағынасы – көлікші немесе жүк тасушы. 1803 жылы Whipmanдердің қайырымдылық қоғамының жылдық мәжілісінен кейін, комитет жергілікті сарайларға ресми сапар жасады. Күннің қалған бөлігі, сол кездегі жылдың сирек мерекелерінің бірі, спорттық іс-шараларға арналды, бұл жиын "The Whipman Play" деп аталды. Осы рәсім екі дүниежүзілік соғыстан басқа үздіксіз жалғасып келеді және 1949 жылы қайта жаңғыртылды. Жыл сайын жергілікті жігіт пен қыз "Брау Лад" және "Брау Ласс" болып тағайындалады. Олар рәсімдерге қатысып, ат үстінде қала мен аймақты аралап өтетін саяхаттарға жетекшілік етеді, онда жүздеген адам қатысады. Басты Braw Lads күні сенбі күні сағат 8-де басталады, онда Braw Lad қаланың туын алып, 1337 жылғы қақтығыс болған Нетердейлдегі "Рейд Стайнға" аттанады. Содан кейін аттылар Твид өзенін кесіп өтіп, Абботсфорд үйінде қабылдау рәсіміне тоқтайды, сосын қалаға оралады. Мұнда Брау Ласс қызыл және ақ гүлдерді араластырып, 1503 жылғы үйлену тойын еске алады. Галаның иесі мен жиынның президенті 1599 жылы "Барония бургы" жарғысының берілуін тойлап, парқша алмасады. Соңында, қатысушылар қаланың соғыс ескерткішіне барады, сағат 12-ні соққанда Braw Lad туды құрметпен иіп, қаза тапқан жауынгерлерге құрмет көрсетіп, сәт сайын үнсіздік сақталады.