Жұлдыздардың Көрінетін Орны және Астрономиялық Түзетулер
Apparent place
Астрономияда объектінің нақты және көзге көрінетін орны арасындағы айырмашылықтар қарастырылады. Орташа, көзге көрінетін және топоцентрлік позициялар түсіндіріледі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Объектінің көрінетін орны – бақылаушының көзімен кеңістіктегі оның орналасуы. Физикалық және геометриялық факторларға байланысты, ол "шынайы" немесе "геометриялық" орнынан өзгеше болуы мүмкін.
The apparent place of an object is its position in space as seen by an observer. Because of physical and geometrical effects it may differ from the "true" or "geometric" position.
Астрономия
Астрономияда объектінің орташа жағдайы, нақты жағдайы және топоцентрлік жағдайы арасында ерекшелік жасалады.
In astronomy, a distinction is made between the mean position, apparent position and topocentric position of an object.
Жұлдыздың орналасуы
Жұлдыздың орташа орны (күзетшінің қабылданған координаттар жүйесіне қатысты) кез келген уақыт мезетіндегі мәнімен және уақыт өте келе оның нақты қозғалысы (жеке қозғалыс деп аталады) арқылы есептелуі мүмкін. Көрінетін орны – Жердің қозғалыс орталығындағы теориялық бақылаушының көзбен көрген орны. Бірнеше факторлар көрінетін орнының орташа орнынан өзгеше болуына себеп болады:
The mean position of a star (relative to the observer's adopted coordinate system) can be calculated from its value at an arbitrary epoch, together with its actual motion over time (known as proper motion). The apparent position is its position as seen by a theoretical observer at the centre of the moving Earth. Several effects cause the apparent position to differ from the mean position:
Жылдық аберрация – Жердің Күнді айналу жылдамдығының инерциялық санақ жүйесіне қатысты тудыратын бұрылыс. Бұл жұлдыздың Жерден қашықтығына тәуелсіз. Жылдық параллакс – Жер Күнді бір жыл ішінде айналып өтетін кезде, жұлдызды әртүрлі нүктелерден қараудың нәтижесінде оның орнында байқалатын өзгеріс. Аберрациядан өзгеше, бұл эффект жұлдыздың қашықтығына байланысты, жақын жұлдыздар үшін одан да үлкен. Прецессия – Жер осінің бағытындағы ұзақ мерзімді (шамамен 26 000 жылдық) өзгеріс. Нутация – Жер осінің бағытындағы қысқа мерзімді ауытқулар. "The Apparent Places of Fundamental Stars" – астрономиялық жылдық, оны Германияның Гейдельберг қаласындағы Астрономиялық есептеу институты (Гейдельберг университеті) бір жыл бұрын жариялайды. Онда әр 10 күн сайын шамамен 1000 негізгі жұлдыздың көрінетін орны тізімделген және кітап түрінде, сондай-ақ Интернетте кеңейтілген нұсқада шығарылады.
Annual aberration – a deflection caused by the velocity of the Earth's motion around the Sun, relative to an inertial frame of reference. This is independent of the distance of the star from the Earth. Annual parallax – the apparent change in position due to the star being viewed from different places as the Earth orbits the Sun in the course of a year. Unlike aberration, this effect depends on the distance of the star, being larger for nearby stars. Precession – a long term (ca. 26,000 years) variation in the direction of the Earth's axis of rotation. Nutation – shorter term variations in the direction of the Earth's axis of rotation. The Apparent Places of Fundamental Stars is an astronomical yearbook, which is published one year in advance by the Astronomical Calculation Institute (Heidelberg University) in Heidelberg, Germany. It lists the apparent place of about 1000 fundamental stars for every 10 days and is published as a book and in a more extensive version on the Internet.
Күн жүйесінің нысандары
Күн жүйесіндегі планетаның немесе басқа объектінің көрінетін орны жарық уақытының түзетуімен де әсер етеді, ол қозғалатын дененің жарығы бақылаушыға жетуға қажетті уақыттың шектелуінен туындайды. Қарапайым тілмен айтқанда, бақылаушы объектіні жарық шыққан сәттегі орнында көреді. Теориялық тұрғыдан алғанда, жарық уақытының түзетуін жұлдыздар сияқты қашықтағы объектілер үшін де есептеуге болады, бірақ практикада ол ескерілмейді. Объектінің жарық шыққаннан кейінгі қозғалысын ескерудің қажеті жоқ, себебі орташа орны – ол қазіргі орнының, бұрынғы орнының емес, орташа көрсеткіші. Планеталардан өзгеше, бұл объектілер көбінесе түзу сызықпен қозғалады, сондықтан олардың орташа орнын анықтау үшін күрделі есептеулердің қажеті жоқ.
The apparent position of a planet or other object in the Solar System is also affected by light time correction, which is caused by the finite time it takes light from a moving body to reach the observer. Simply put, the observer sees the object in the position where it was when the light left it. Theoretically, light time correction could also be calculated for more distant objects, such as stars, but in practice it is ignored. The movement of an object since the light left it is not needed because the mean position is the mean position of where it appears to be, not of where it once was. Unlike planets, these objects basically appear to move in straight lines, so for normal use no complicated calculation is needed to find their mean position.