Кіріспе
Ал Басты (түрікше: Albastı; өзбекше: Alvasti; татарша: Албасты, қырғызша: Албасты, чувашша: Алпастă, орысша: Албасты́) немесе Ал Кардай – ежелгі әйел рухы, кінәнің бейнесі. Ол Кавказ тауларының фольклорында кездеседі және оның тамыры шумер мифологиясына дейін жетеді. Кейінгі раввиндік түсіндірмелерде ол Адамның бірінші әйелі ретінде сипатталады, еркіндігі мен тәуелсіздігі үшін жұмақтан қуылған. Әртүрлі деректерде Лилитке байланысты мифологияның көп бөлігі Аль Бастиге де жатқызылған, бірақ жергілікті аймақтық ерекшеліктер ескерілген. Ол "қанды қылмыс жасаған, жазаланбаған отбасылардан тегі шыққан" деп есептеледі. Сенушілер ол көбінесе босанған әйелдерді мазалайды, бұл психологиялық мәселелердің туындауына себеп болады. Сондықтан, осы әйелдерге босанғаннан кейін 40 күн бойы дәстүрлі күтім жасалған. Ғалым Өзхан Өзтүрктің сөзіне сүйенсек, Аль Бастиге келгендер "қатты қызумен оянады". Сонымен қатар, ол жылқыларды ұрлайды, олар таңертең терлеп, шаршап, күні бойы жұмыс істей алмайды. Оның қинауынан айыптап, оны "қызыл ана" деп те атайды.
Al Basty (Turkish: Albastı; Uzbek: Alvasti; Tatar, Kyrgyz, Kazakh: Албасты, Chuvash: Алпастă, , Russian: Албасты́) or Al Kardai is an ancient female spirit, the personification of guilt, found in folklore throughout the Caucasus mountains, with origins going as far back as Sumerian mythology. In later Rabbinical interpretations of the Talmud, she was regarded as the first wife of Adam, cast out of Paradise for her willfulness and independence. In this form much of the mythology surrounding Lilith has also been ascribed, in different accounts, to Al Basti, though with local regional variances taken into account. and “come from families that have committed bloody crimes that have gone unpunished.” It is believed that she mostly haunts women in their postpartum period which causes emergence of phycological problems. Therefore, traditional practices applied for 40 days for these women as a part of postpartum care. According to scholar Özhan Öztürk those who Al Basti visits are said to wake up in “an intense fever She is also known to steal horses, who are found sweating and exhausted in the morning, and unable to provide a full day's work. Due to her torments, she is also known as the 'red mother'.”
Армян фольклоры
Армян фольклорында Аль Бастидің тағы бір нұсқасы бар, ол жай ғана Аль деп аталады, ол туылмаған балаларды соқыр ететін және жазаланбаған қылмыс жасаған әйелдерге түсік түсіруге және өлі тууға себеп болатын "бала тудыру демоны". Осы түрінде ол жылан сияқты шашы, қола тырнақтары және темір тістері бар от рухы ретінде көрінеді, ол ылғалды жерлерде жасырынады. Энн мен Имелдің сөздеріне сәйкес, осыған ұқсас аңыз Афғанстанда да кездеседі.