Кіріспе
Фотопленкаларды әзірлеу және басып шығару жүйесі
Минимальды зертхана – фотопленкаларды әзірлеу және басып шығарудың шағын жүйесі немесе машинасы, үлкен, орталықтандырылған фотоәзірлеу зертханаларынан өзгеше. Көптеген бөлшек сауда дүкендері фильмді немесе цифрлық минимальды зертханаларды орында фотосуреттерді дайындау қызметтерін ұсыну үшін пайдаланады. Цифрлық фотосуреттерге деген сұраныстың артуымен фильмді әзірлеуге деген сұраныс азайды. Бұл күніне 30 000 – 40 000 пленканы өңдей алатын ірі зертханалардың жабылуына және көбірек сауда орындарында минимальды зертханалардың орнатылуына әкелді. Kodak және Agfa минимальды зертханаларында пленкалар C41b химиялық әдісімен, ал қағаз RA 4 әдісімен өңделеді. Осы химиялық процестердің арқасында пленкалар машинаның мүмкіндіктеріне және операторға байланысты, жинауға дайын күйге 20 минут ішінде жеткізіледі. Типикалық минимальды зертхана екі машинадан тұрады: пленканы өңдеуге арналған процессор және қағазды басып шығару/өңдеуге арналған принтер/процессор. Кейбір жағдайларда бұл екі компонент бір машинаға біріктіріледі. Сонымен қатар, кейбір цифрлық минимальды зертханалар фотосуреттерді тапсыру киоскілерімен жабдықталған. Шағын өлшемдеріне қарамастан, минимальды зертхана машиналары үлкен, арнайы фотоөңдеу зертханалары сияқты химиялық өңдеуді қолдана алады, мысалы, фотоқағазды өңдеу үшін CP 49E немесе RA 4, ал пленканы өңдеу үшін C 41 процестерін пайдаланады. Барлық қажетті өңдеу химиялық заттары қорапшада (қайта толтыру картриджі) келеді, онда ағартқыш, әзірлегіш және бекіткіш заттар жеткілікті мөлшерде болады, олар шамамен қағаздың мөлшеріне сәйкес автоматты түрде араластырылады, химиялық заттарды қолмен өңдеу және араластыру қажеттілігін жояды. Минимальды зертхана машиналары дүкендерде фильмді өңдеу және басып шығаруды қысқа мерзімде, әдетте, фильмді әзірлеуден бастап басып шығарудың аяғына дейін бір сағаттан кем уақытта жүзеге асыру үшін пайдаланылды, себебі бұл фильмдерді және басылған фотосуреттерді үлкен орталық фотоөңдеу зертханасына және кері жіберу қажеттілігін жойды.
Фильмді өңдеу
35 мм пленкалар тартылады, яғни пленканың барлығы дөңгелекшесінен алынып шығарылады. Бұл қолмен немесе кішкентай машина арқылы жасалуы мүмкін, ол негізінен лентаны пайдаланып, пленка жетекшісін және пленканың барлығын кассетадан шығарады. Бұл кішкентай машина пленка өңдеу құрылымына енгізілуі мүмкін. Егер құрылым солай болса, дөңгелекшелер камераға салынып, тесігі машинаның ішкі жағына қарай 45° бұрышпен төмен қаратылады, камера жабылады және дөңгелекшелер ішіндегі пленка өңдеу механизміне тартылады. Егер пленканың ұшы алынып тасталмаса немесе пленка зақымдалған болса, пленканы қараңғы қап немесе қараңғы қорап арқылы алуға болады. Өңдеуден бұрын, екі бірдей тексеру нөмірі (бірегей нөмірлі екі стикер) пленкаға және сәйкес келетін нөмір пленка өңдеу конвертіне қолмен жабыстырылады, осылайша өңделгеннен кейін бұл пленканы клиенттің конвертінен оңай табуға болады. Пленкалар жетекші карталарға бір немесе екі рет біріктіріледі, мұнда пленканың ұшы тікбұрышты кесіледі және пленканы жетекші картаға бекіту үшін арнайы химиялық тұрақты лента қолданылады. Содан кейін жетекші карталар пленка өңдеу механизміне салынып, картадағы тісті дөңгелектер арқылы машина арқылы жылжытылады. Пленка дамыту, ағартқыш, бекіту және тұрақтандыру процестерінен өтеді, содан кейін кептіргішке түседі. Пленка өңделгеннен кейін жетекші картадан кесіліп, клиент туралы мәліметтері бар өңдеу конвертімен біріктіріледі, содан кейін басуға жіберіледі. Балама ретінде, пленка күміс галоидты фотоқағазды ашу үшін бірден қолданылуы мүмкін, пленка арқылы және оптикалық үлкейту үшін линзаларды пайдалана отырып, қағазға жарқын жарық шашыратылады, содан кейін бөлек механизмде пленка сияқты өңделеді. Немесе пленка CCD бейне сенсоры арқылы цифрлық түрде сканерленеді, бағдарламалық жасақтама арқылы түзетіледі және цифрлық күміс галоидты принтерге жіберіледі. Минилаборатория әдетте роликтік тасымалдау процессоры болып табылады, онда пленка көптеген роликтер арқылы иректелген жолмен өтеді. Химиялық өңдеудің әр қадамы химиялық заттардың жаңа болуын сақтау үшін толықтырылатын химиялық ванналарда жүзеге асырылады. Пленка ваннаға төмен түседі, содан кейін бұрылып, жоғары көтеріліп шығады, содан кейін келесі ваннаға төмен түседі және т.б. Химиялық әсер ету уақыты пленканың жылдамдығы мен иректелген пленка жолының сұйықтықтағы физикалық ұзындығының комбинациясы болып табылады. Ванналардағы сұйықтық әдетте араластырылады, сүзіледі және 100°F (C 41 процесі үшін қажет) дейін жылытылады, сондай-ақ сұйықтықты мерзімдік ауыстыру қажет. Пленка өңдеушіде ылғалды күміс галоидты принтерлер сияқты кептіргіш те бар. Бір минилаборатория APS пленкаларынан бастап кәсіби кең форматты пленкаларға дейін әртүрлі пленка ендерін қолдау үшін құрастырылуы мүмкін, бұл ретте пленканы механизм арқылы тарту үшін икемді жетекші қолданылады. Жетекші ең кең форматқа сәйкес келеді және оған бекітілген пленкалар тек жетекші роликтермен қолдалады. Жетекші екі жағынан тісті жетек белбеулер арасында ұсталуы мүмкін, ол механизм арқылы пленкамен бірдей жолмен жүреді. Пленка өңдеуші минилабораторияның мысалы - Noritsu QSF сериялы машиналары.
Фотожазу
Принтерлердің көпшілігі компьютерлік басқарумен жұмыс істейді. Фильмнің алдыңғы бөлігі баспа қақпасына беріледі. Сенсорлар фильмді көріп, оны бірінші кадрға жібереді. Пленканың шетіндегі DX кодтарын принтер оқиды және пленка арнасы оптималды нәтиже беру үшін сәйкес таңдалады. Қағаз қоры әдетте клиенттің өлшем талаптарына сәйкес кесілетін үздіксіз орама түрінде болады. Әр түрлі кескін ендері әр түрлі түрме ендерін қолдана отырып, әр түрлі ендері әдетте бірдей өлшемі бар кескіндердің топтамалық процесі ретінде жасалады. Жарыққа сезімтал фотоқағаз қорлары ашық қақпақпен қапталуы мүмкін, сондықтан шағын зертхана операторына қағаздың жарыққа түсуін болдырмау үшін бөлмені қараңғылатудың қажеті жоқ, тек қана бұрынғы бос қағаз контейнерін алып тастап, толығымен бірін қосу керек. Әрбір кадр бірден басылады, фотоқағаз әр жолы алға жылжытылады және жеткілікті кадрлар басылған кезде қағаз қағаз өңдеушіге автоматты түрде өтеді. Қағаз әзірлеушіден, ағартқыштан, жуғыштан және кептіргіштен өтеді. Содан соң олар бөлініп, бір бумада жиналады. Мұнда кішігірім машина негативтерді төрт бөлікке бөліп, оларды қорғау үшін жеңмен жабады. Қағаз құрғатылғанға дейін оны химиялық заттармен тазарту арқылы аралық кезеңді жүзеге асыруға болады. Ескі мини-лабораториялық принтерлер аналогты (оптикалық) және қағазды өңдеуден бұрын, пленка арқылы және қағазға оптикалық ұлғайтқыш арқылы жарық түсіру арқылы қағазды тікелей ашып көрсетеді. Жаңа мини-лабораториялық принтерлер цифрлық болып табылады және алдымен пленканы сканерлейді, содан кейін суреттер принтерге жіберілгенге дейін цифрлық түрде түзетілуі мүмкін, ол қағазды лазерлер арқылы ашып, қағазды дамыта алады немесе "құрғақ" және негізінен үлкен сиялы принтер болуы мүмкін. Қағазды шығаратын компаниялар күміс галоидты принтерлер немесе мини-зертханалар деп аталады. Құрғақ сия ағызатын мини-зертханалар ылғалды күміс галоидты аналогтарына қарағанда баяу жүреді, бірақ аз энергия жұмсайды, себебі құрғақ мини-зертханаларға химиялық заттарды жылы ұстау үшін энергия қажет емес. Кейбір шағын зертханаларда лазерлер орнына жарық клапандары пайдаланылуы мүмкін. Баспа фотоқағазды тікелей ашу үшін модульденген қызыл, жасыл және көк лазер сәулелерін (арналарды) пайдаланатын фотоқағазбен жүргізіледі. Лазерлік сәулелер көбінесе өздерінің акусто-оптикалық модуляторы (AOM) кристаллын пайдалана отырып, бір-бірінен жеке басқарылады (модуляцияланады), олардың әрқайсысы өздерінің AOM драйверімен басқарылады. AOM драйвері көбінесе басып шығару процесінде пайда болған бейнеде проблемалар туғызады. Көптеген шағын зертханалар DPSS лазерлерін қолданады, ал басқалары лазерлік сәулелерді өндіру үшін лазерлік диодтарды қолданады немесе екеуін де қолданады. Принтер сонымен қатар қағаздың артқы жағына идентификациялау үшін ақпаратты басып шығара алады. Лазерлік сәулелерді лазерлік диодтарға жіберілетін қуатты өзгертіп тікелей модуляциялау мүмкін. Көбінесе жасыл және көк лазерлер DPSS лазерлері болып табылады. Лензалар, диафрагмалар және айналар лазерлік сәулелердің дөңгелек және шоғырланған болуын қамтамасыз ету үшін қолданылады, осылайша ашылған сурет фокуста болады. Бұл әдісті қолданған кезде жеңіл қан кету немесе басқа да проблемалар пайда болуы мүмкін; жеңіл қан кетудің салдарынан түстің қақсынуы пайда болады. Лазерлік жарық мөлшерінің шамадан тыс көптігінен қан кету пайда болады. Осыған байланысты Minilabs көлеңкелерді басып шығарған кезде лазерлік жарыққа ұшырауды азайту үшін сұр компонентті жоюдың (GCR) нұсқасын қолдана алады, бірақ қатты түстерді басып шығарғанда емес. Бұл баспа процесінде ең жақсы нәтижеге қол жеткізу үшін үнемі калибрлеу қажет болуы мүмкін. Калибрлеуді принтердегі қағаздың түріне немесе калибрлеушіге байланысты өзгеруі мүмкін сақталған профильді пайдалана отырып, және принтерде түстерді басқарудың кейбір түрі қолданылуы мүмкін. Бұл процесті пайдаланатын принтерлер принтердің CCD сканерімен сканерленген суреттерді, CD-де, 3,25 дюймдік дискеталарда, ZIP-дискілерде немесе жады карталарында орналасқан суреттерді басып шығара алады. Жақында (~2005) пайда болған шағын зертханалар желілік принтер ретінде де жұмыс істей алады. Цифрлық ылғалды лазерлік мини-зертханалар келесідей жұмыс істейді: Қағаз бір орамалы қағаз салынған "журнал" деп аталатын жеңіл қапталған қораптан алынып, парақтарға кесіледі немесе парақ қағаз қолданылуы мүмкін. Кескеннен кейін, сиялы принтер әрбір параққа 2 жолға таратылған 80 таңбаға дейін ақпаратты басып шығарады, содан кейін сканерленген және модуляцияланған қызыл, жасыл және көк лазер сәулелерін пайдаланып ашылады. Лазерлермен ашылғаннан кейін қағаз резервуарлардан өтеді, біреуі әзірлеуші, келесісі ағартқыш/бейіштеуші агент (ол да бөлек болуы мүмкін) және келесісі сүзілген шаю суынан, содан кейін кондициялық химиялық заттары бар резервуарлардан өтеді, содан кейін ыстық ауамен кептіріліп, шығарылып, сұрыпталады. Химиялық заттар қажетті химиялық заттарды бөлек бөтелкелерде қамтитын картон қораптан автоматты түрде араластырылуы мүмкін. Мини-лаборатория химиялық заттарға арналған сүзгілер мен жылытқыштарды қамтиды және қолданылған химиялық заттарды жеке, бір бөтелкеге шығарады. Мини-лабораторияларда 2 немесе 4 журнал болуы мүмкін, әрқайсысы әртүрлі ені бар қағаз орамасымен. Лазерлік сәулелер айналмалы октагон айнасын пайдаланып қағазға сканерленеді, ол басқарушы мотормен басқарылады. Октагонның әрбір толық айналысы қағазға 8 жол ашады. Сенсорлар октагонның айналуын AOM драйверлеріне лазерлерді модуляциялау үшін жіберілген сигналдармен синхрондау үшін қолданылады. Лазерлер мен AOM-дер шаңнан қорғалған корпус ішінде орналасқан. Корпустың шығыс терезесінен тыс шаң сурет сапасына әсер етуі мүмкін. Лазерлер жылытылуы мүмкін және олардың температурасы бақыланады. Соңғы жұмыс – басылған суреттермен бірге негативтерді қапқа салып, өңдеу конвертіне салу. Содан соң тапсырыс бағаланып, клиентке алу үшін тіреуге немесе шумаққа қойылады. Кейбір мини-лабораторияларда төмен жылжымайтын лотоктар бар; басылған кезде суреттер машинадан шығарылады; содан кейін конвейерлік лента суреттерді лотокқа жеткізіп, оларға салады. Лотокқа қажетті барлық суреттер жиналғаннан кейін ол төмен жылжып, үстіне бос лоток түседі, содан кейін процесс қайталанады. Бұл суреттерді санатқа бөлу үшін пайдаланылуы мүмкін, сондықтан бір тапсырысқа жататын барлық суреттер бірге болады. Басқа мини-лабораториялар суреттерді санатқа бөлу үшін басқа механизмдерді пайдалануы мүмкін. Бұл механизм сұрыптағыш деп аталады. Әр лотокта бір тапсырыстың барлық мазмұны бар. Аналогты күміс галоидты мини-лабораториялар Цифрлық лазерлік күміс галоидты мини-лабораториялармен, олар өз кезегінде құрғақ сиялы мини-лабораториялармен ауыстырылды. Құрғақ мини-лабораторияларды пайдалану ылғалды аналогтарына қарағанда қымбатқа түсетін, бірақ бұл жағдай 2013 жылы өзгерді. 2005 жылдың соңына қарай екі өндіруші, Agfa және Konica бизнестен шығып кетті. Minilab Factory GmbH 2006 жылы Agfa-ның танымал мини-лабораториялық бөлімін өз иелігіне алды. Бұрынғы Gretag Macbeth-пен шатастырылмауы керек Gretag Imaging 2002 жылдың желтоқсанында банкротқа ұшырады. Кейіннен мини-лабораторияға қатысты активтер жаңа құрылған San Marco Imaging-ке сатылды. Көтерме сауда зертханасына қатысты активтер KIS Photo Me Group-қа сатылды. 2006 жылы Noritsu және Fuji стратегиялық альянс жариялады. Noritsu қысқа мерзімге Fuji-дің барлық мини-лабораториялық жабдықтарын өндірді, бірақ олар өндірісті тоқтатты. Fujifilm Frontier LP5700R өндірісін қайта бастады және ол 2017 жылдың желтоқсанына дейін қол жетімді болып қалады. Fujifilm-нің сиялы мини-лабораториясы немесе құрғақ зертхана өнімдері Noritsu-дан және Noritsu-қа ескі типтегі баспа басын жеткізетін Epson-нан көбірек алынады.
mirrors are used to ensure that the laser beams are round and converged to ensure that the exposed image is in focus. Light bleeding or other problems may occur when using this process; light bleeding results in color fringing. Light bleeding occurs due excessive amounts of laser light during exposure. Due to this Minilabs may use a variant of Grey Component Removal (GCR) to minimize exposure to laser light when printing shadows but not when printing solid colors. This printing process may need regular calibration to achieve the best possible results. Calibration may be performed using a stored profile that may vary depending on things such as the type of paper on the printer or with a calibrator, and the printer may also apply some form of color management. Printers making use of this process can make prints of images that have been scanned using the printer's built in CCD scanner, images that are in CDs, 3.25 inch floppy disks, ZIP disks or memory cards. More recent (~2005) minilabs may also function as network printers. Digital wet laser minilabs work in the following way: The paper is pulled from a light tight box called a "magazine" containing a roll of paper and cut into sheets, or sheet paper may be used. After cutting an inkjet printer marks each sheet with up to 80 characters of information spread over 2 lines, before exposure using a scanning and modulated set of red, green and blue laser beams. After exposure by lasers, the paper passes through tanks, one containing a developer, the next a bleach/fixing agent (which may also be separate) and the next containing filtered rinsing water followed by tanks with conditioning chemicals, before being dried with hot air, ejected and sorted. The chemicals may be automatically mixed from a cardboard box containing the necessary chemicals in separate bottles. The minilab contains filters and heaters for the chemicals, and it discards used chemicals into a separate, single bottle. Minilabs may contain 2 or 4 magazines, each with a paper roll of different width. The laser beams are scanned across the paper using a rotating mirror octagon driven by a stepper motor. Each full rotation of the octagon exposes 8 lines on the paper. Sensors are used to synchronize the rotation of the octagon with the signals sent by the AOM drivers to modulate the lasers. The lasers and AOMs are inside a dust tight enclosure. Dust outside the output window of the enclosure can affect image quality. The lasers may be heated and their temperature monitored. The final job is to put the negatives with the prints into a wallet and into the processing envelope. The order is then priced and placed into a rack or drawer waiting for the customer to collect. Some minilabs have trays that move down; as the prints are made they are ejected from the machine; then a conveyor belt moves the prints sideways towards the tray, depositing them onto it. As soon as the tray has all the prints it needs it moves down and then an empty one drops on top of it, and the process repeats. This can be used to categorize prints, so that all prints belonging to an order are together. Other minilabs may use other mechanisms to categorize prints. This mechanism is called a sorter. Each tray has all the contents of a single order. Analog silver halide minilabs were replaced by Digital laser silver halide minilabs, which were replaced by dry inkjet minilabs. Dry minilabs used to be more expensive to run than their wet counterparts, but that situation reversed in 2013. By the end of 2005, two manufacturers, Agfa and Konica went out of business. Minilab Factory GmbH took over the renowned minilab branch of Agfa in 2006. Gretag Imaging, not to be confused with former Gretag Macbeth, went bankrupt in December, 2002. Subsequently, the minilab related assets were sold to the newly formed San Marco Imaging. The wholesale lab related assets were sold to KIS Photo Me Group. In 2006, Noritsu and Fuji announced a strategic alliance. Noritsu were for a short time manufacturing all of Fuji's minilab equipment until they discontinued production. Fujifilm resumed production of the Frontier LP5700R and this remains available as of Dec 2017. Fujifilm's inkjet minilab or dry lab products are sourced from Noritsu and increasingly from Epson who also supplies the older type print head to Noritsu.
Цифрлық шағын зертхана
Цифрлық мини-зертхана – цифрлық суреттерден басып шығару үшін дәстүрлі химиялық фотографиялық процестерді пайдаланатын компьютерлік принтер. Фотосуреттер сандық мини-зертханаға негативтер мен позитивтерден (оның ішінде орнатылған слайдтардан), планшеттік сканерлерден, сандық камерадан CD-ROM немесе жад карталарын қабылдайтын киосктан немесе жүктемелерді қабылдайтын веб-сайттан суреттерді түсіретін кіріктірілген киносканер арқылы енгізіледі. Оператор жарықтық немесе түс қанықтығы, контраст, көрініс жарығының түс түзетуі, қалыптылық және кесу сияқты көптеген түзетулерді жасай алады. Сканерленген және модуляцияланған лазерлік сәулелер, LCD/LED немесе Micro Light Valve Array (MLVA) жиынтығы фотоқағазға суретті түсіреді, содан кейін ол мини-зертханада негативтен түсірілгендей өңделеді. Цифрлық мини-зертхананың бағасы 250 000 АҚШ долларына дейін жете алады. Мысалы, Doli DL 1210 сияқты мини-зертхананың басып шығару ажыратымдылығы 520 dpi, BMP, JPEG және TIFF форматтарын қабылдайды және 8 дюймға 12 дюймға дейін басып шығарады. Ең танымал брендтерге KIS, Noritsu, Doli және Fuji кіреді. Цифрлық мини-зертханалар әдетте үйге қолдану үшін тым қымбат, бірақ көптеген саудагерлер оларды сатып алады немесе жалға алады, өйткені клиенттеріне фотосурет басып шығару қызметтерін ұсынуға болады. Нәтижесінде алынған фотосуреттер дәстүрлі фотосуреттермен бірдей сапаға және беріктікке ие, себебі бірдей химиялық процестер (мысалы, RA 4) қолданылады. Бұл әдеттегі үй шаңқап басып шығару принтерлерінен жақсы нәтиже береді және кішкентай басылымдар үшін көбінесе арзанға түседі. Мини-зертхананың жаңа түрі – құрғақ зертхана, ол дамытушы немесе бекітуші химиялық заттарды қажет етпейді және басылымды ылғалдау мен кептіруді қажет етпейді. Бұл машиналар арзан, кішкентай және химиялық өңдеу процесінің орнына шаңқап басып шығаруды қолданады. Бұл оларды кішкентай сауда дүкендеріне, баспаханаларға және қымбат, жоғары өнімді ылғалды мини-зертхананы ақтамайтын курорттық/туристік орындарға орнатуға мүмкіндік береді. Шаңқап басып шығару сапасы мен беріктігіне қатысты стандартты сұрақтар қолданылады.
Құрғақ мини-зертхана
"Құрғақ зертхана" – фотобаспа өнеркәсібінің кәсіби және тұтынушы сегменттерінде пайда болған термин, ол кейінірек химия қолданбайтын (немесе "құрғақ") фотобаспа жүйелерін дәстүрлі күміс галоидты (немесе "ылғал") жүйелерден ажыратуға арналған. Қазіргі таңдағыда өндірушілер кәсіби немесе коммерциялық "құрғақ зертханалар" үшін баспа қозғалтқыштары ретінде екі технологияны қолданады. Бірінші технология, қатаң айтқанда "құрғақ" болмаса да, бояуға негіделген төрт түсті (Сары, Көк, Маджента және Қара) сия бүркігіш жүйе болып табылады. Сия бүркігіш негізіндегі құрғақ зертханалар салыстырмалы түрде кең түс гаммасын шығарады, бірақ сия толық құрғағанға дейін басып шығарғаннан кейін түстер бірнеше сағат бойы тұрақтандырылуы мүмкін. Екінші қолданылатын технология – "бояу диффузиялық жылулық көшіру" немесе D2T2 технологиясы. D2T2 – үш түсті (Сары, Көк және Маджента) термиялық процесс, онда бояулар сия таспасынан арнайы қағаз табанға көшіріледі. "Құрғақ зертханалар" пайдаланушылардың арасында ылғал зертханаларға қарағанда арзан және күтуге оңай болғандықтан, күннен-күнге танымал болып келеді.