Кіріспе
Planet of the Apes) – 1974 жылы CBS телеарнасында көрсетілген американдық ғылыми-фантастикалық телесериал. Сериалда Родди Макдауэлл, Рон Харпер, Джеймс Ноттон және Марк Ленард түскен. Ол 1968 жылғы осы аттас фильм мен оның жалғасы негізінде жасалған, ал фильм өз кезегінде Пьер Бульдің 1963 жылғы «Апилер планетасы» романы бойынша түсірілген.
Planet of the Apes is a 1974 American science fiction television series that was broadcast on CBS. The series features Roddy McDowall, Ron Harper, James Naughton, and Mark Lenard. It is based on the 1968 film of the same name and its sequels, which were, in turn, based on the 1963 novel Planet of the Apes by Pierre Boulle.
Шолу
Сериал 1980 жылғы 19 тамызда Альфа Центавраға жақындағанда уақыт бұрмалануына тап болған Жер ғарыш кемесінің апаттан басталады. Кемеде үш астронавт болады, олардың біреуі апатта қаза табады. Қалған екі астронавт, полковник Алан Вирдон және майор Питер Дж. Берк есінен танып, бірақ оларды ескі бомбалау орталығына жеткізетін қарт адам құтқарады. Қарт адам 2500 жылға жуық Жердің тарихи мәтіндері мен суреттерін қамтитын кітапты ашқаннан кейін, екі астронавт олар болашақ Жерде екеніне көз жеткізеді. Апатқа жас шимпанзе куә болады және оның әкесіне, ауылдық шенеунікке хабарлайды, ол билікке хабар береді. Маймыл кеңесінің мүшесі Зайус (түпнұсқа фильмдегі кейіпкердің аналогы) осындай оқиға он жыл бұрын болғанын айтады. Ол басты гориллаға, қауіпсіздік жетекшісі Уркоға, адамдарды тауып, оларды тірі әкелуді бұйырады. Зайус адамдарды өлтірмес бұрын олар туралы мүмкіндігінше көп білуді қалайды. Зайус Урконың бұйрықтарды орындап, тірі қалған адамдарды әкелуіне сенбейді, сондықтан ол жаңадан жұмысқа алынған шимпанзе көмекшісі Галенді жібереді. Вирдон мен Берк кемеге оралып, кеменің хронометрін тексереді. Олар Жерден кеткеннен бері 1000 жылдан астам уақыт өтіпті. Вирдон оларды талдап, өз уақытына оралуға мүмкіндік беретін кемелік сапар журналын алуға тырысады, бірақ олар кемеде тұтқындалады, ал қарт адамды маймылдар тобы кейіннен өлтіреді. Гален қарттың алып жүрген кітабын табады. Ол кітаптың бір бөлігін оқып, оған айтылған тарихқа күмәндана бастайды: маймылдар әрқашан үстемдік танытқан, ал адамдар әрқашан төмен және бағынышты болған. Гален екі астронавтты қашып кетуге және қашу кезінде өлтіруге Урконың қатысқанын білгенде, ол атушыны тоқтатып, адамдарға қашуға көмектеседі. Қашу кезінде күзетші өлтіріледі, ал Гален оның үстінде қарумен тұрған күйде табылған. Гален өзі тапқан кітапты Зайюске айтады, ол оны дінге қарсылықпен айыптайды. Гален оның қылмысы үшін өлім жазасына кесіледі. Содан кейін Вирдон мен Берк оның жазасы туралы біліп, Галенді құтқарады. Осылайша олардың үшеуі де мемлекет жауы деп жарияланып, қашқынға айналады. Үш қашқын кейін АҚШ-тың батыс бөлігі болған аумақты аралап, маймылдармен, адамдармен және ежелгі адам өркениетінің қираған орындарымен кездеседі.
Актерлік құрам
Родди Макдаул – Гейлен, жас шимпанзе, Зайус оны Уркомен бірге Жерге апаттан аман қалған екі адамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін жібереді. Макдаул бұрын фильмнің әртүрлі нұсқаларында Корнелий мен Цезарь рөлін ойнаған. Рон Харпер – полковник Алан Вирдон, 20 ғасырдан келген апатқа ұшыраған ғарыш кемесінің адам командирі. Джеймс Ноттон – майор Питер Дж. Берк, апаттан аман қалған астронавт. Марк Ленард – қауіпсіздік бастығы Урко, зұлым горилла және сериалдың басты антагонисі. Бут Колман – кеңесші Зайус, 3085 жылы Орталық қаласының Жоғарғы Кеңесінің ең жоғары дәрежелі мүшесі. Джон Хойт – Барлоу, "Гладиаторлар" фильмінде адамдар арасында гладиаторлық жекпе-жектерді ұйымдастырған, ал кейіннен "Ат жарысында" Урконың атына қарсы жарысқан Каймак шимпанзесінің префекті. Жаклин Скотт – "Жақсы тұқымдар" фильмінде шимпанзе фермерінің қызы Зантес, ал "Хирург" фильмінде Галеннің бұрынғы сүйіктісі және хирург Кира рөлінде.
Эпизодтар
№ Атауы Суретшісі Авторы Түпкілікті көрсету күні Код
Өндіріс
Маймылдар планетасы телесериалы туралы талқылаулар продюсер Артур П. Джейкобс тарапынан 1971 жылы басталды. Фильмдердің сәттілігіне байланысты, телесериал идеясы 1973 жылдың бірінші жартысында «Маймылдар планетасы үшін шайқас» фильмі аяқталғанға дейін кейінге шегерілді. Алайда, «Маймылдар планетасы үшін шайқас» көрсетілгеннен кейін Джейкобс қайтыс болды, ал оның APJAC Productions өндіріс компаниясы «Маймылдар планетасының» барлық құқықтары мен мүмкіндіктерін 20th Century Fox компаниясына сатты. Содан кейін, «Маймылдар планетасы» фильмдерінің алғашқы үш фильмінің телеарна құқықтары CBS компаниясына сатылып, 1973 жылдың қыркүйегінде сәтті көрсетілді. Бірінші бірнеше фильмдердің «аптаның фильмі» телехабарламаларының жоғары көрермендер санына сүйене отырып, CBS жаңа ғылыми-фантастикалық сериалға басқа үміткерлерге қарағанда, Джин Родденберридің «Жаратылыс II» (1973) сияқты, «Маймылдар планетасы» телесериалының ұсыныстарын артық көре бастады. Содан кейін Fox және CBS келесі жылы Джейкобтың сериал жасау жоспарын жалғастырды. CBS «Маймылдар планетасы» сериалының 14 бөлімін түсіруге тапсырыс берді. Сериал көбінесе қазіргі Малибу Крик мемлекеттік паркінде түсірілді, әр бөліміне шамамен 250 000 доллар қаржы бөлінді. Бастапқыда CBS-тің сейсенбі кешкі отбасылық уақытында көрсету жоспарланған, сериалдың алғашқы тұрақты бөлімі 1974 жылдың 13 қыркүйегінде сағат 8:00-ден 9:00-ға дейін көрсетілді. Сериалдың қалған бөлігі 1974 жылдың 27 желтоқсанына дейін осы уақыт аралығында көрсетілді, бірақ төмен рейтингтерге байланысты сериалдың мерзімінен бұрын тоқтатылуына байланысты 14-ші және соңғы бөлімі көрсетілмеді.
Музыка
Сериалдың негізгі тақырыптық музыкасын Лало Шифрин жазды; Шифрин сонымен қатар "Келесі күннен қашу", "Гладиаторлар" және "Жақсы тұқымдар" атты үш эпизодқа музыка жазды (соңғысы премьералық эпизод болмаса да, музыка жазылған алғашқы эпизод болды). Эрл Хаген "The Legacy" және "Tomorrow's Tide" эпизодтарына музыка жазды, ал Ричард ЛаСалл "The Trap" эпизоды үшін түпкілікті музыка жазды. Бұған қоса, үш эпизодқа жартылай музыка жазылды – Хаген "Хирург" үшін, ЛаСалл "Алаяқ" үшін, ал музыка жетекшісі Лайонел Ньюман "Сұрақ-жауап" эпизоды үшін сериал үшін жазған жалғыз музыкасын жазды (соңғы үш эпизод, басқа эпизодтар сияқты, бұрын жазылған музыкамен толықтырылды).
Интрадалық альбом
2005 жылы «Интрада» Лало Шифриннің басты және қорытынды музыкасын, сондай-ақ Шифриннің барлық үш музыкалық қосымшасын және Эрл Хагеннің «The Legacy» шығармасын қамтитын альбом шығарды. Альбомға Альфред Ньюманның «Twentieth Century Fox Television» логотипі үшін жазған музыкасы да енгізілген.
Бейнеленген эпизодтар
"Бірінші эпизод" (Род Серлинг пилоттық эпизод ретінде жазды; эфирге шыққан нұсқадан түбегейлі өзгеше). "Екінші эпизод" (Род Серлинг пилоттық эпизодының жалғасы ретінде жазды). "Керген" (Стивен Кандел жазған). "Құлаған құдай" (Энтони Лоуренс жазған). "Сапар" (Жим Бёрнс жазған). "Азаттық жолы" (Артур Роу жазған). "Кеніш" (Пол Савидж жазған). "Іс" (Эдвард Дж. Лаксо жазған). "Бірінші эпизод", "Екінші эпизод", "Керген" және "Құлаған құдай" сценарийлері Hunter's Planet of the Apes Archive онлайн архивінде қолжетімді. "Сапар", "Азаттық жолы", "Кеніш" және "Іс" туралы мәліметтер "Апилер планетасы" журналының (Simian Scrolls) 12-ші санында, телесериал сценарийлерінің анықтамалығынан қайта басылған күйінде берілген.
Тарату тарихы
Бұл сериал АҚШ-та 1974 жылдың 13 қыркүйегінен 20 желтоқсанына дейін көрсетілді. Шоу жарты маусымнан кейін NBC-нің "Санфорд және Ұлы" және "Чико және Адам" сериалдарымен тікелей бәсекелестік пен төмен рейтингтерге байланысты тоқтатылды. Оның он төрт сериясының тек он үшi ғана эфирге шықты; кейіннен барлық 14 серия DVD жинағына қосылды. Кейіннен Sci Fi арнасында қайта көрсетілді. 1975 жылы Австралиядағы Seven Network телеарнасында дүйсенбі күндері көрсетіліп, содан кейін 1976 жылдың 3 қаңтарынан бастап сенбі күндері кешкі сағат 19:30-да қайталанды, одан кейін тағы да көрсетілді. Сериалды Ұлыбританияда 14 ITV компаниясының 13-і 1974 жылдың 13 қазанынан бастап әр жексенбі сайын 1975 жылдың 18 қаңтарына дейін көрсетті. Шотландия телеарнасы (STV) оны 1974/75 жылдары көрсетпеді, оның орнына "Сауданың Сатуы" сериалын көрсетті. Шоу 1975 жылдың қыркүйегінен 1978 жылға дейін көптеген аймақтарда қайталанды, бірақ STV телеарнасында көрсетілмеді. Кейін сериал 1994 жылы Channel 4 арнасында, содан кейін Sci Fi арнасында Ұлыбритания бойынша алғаш рет көрсетілді. Телефильмдер жинақтары Sky Movies, True Movies, True Entertainment (шоуды бастапқы түрінде де көрсетті) және Horror Channel арналарында көрсетілді. 2019 жылы MeTV сериалды өзінің кешкі сенбі түніндегі "Red Eye Sci Fi" блогының бір бөлігі ретінде көрсетуді бастады.
Бөлек өнімдер
"Апилар планетасы" атты кітаптар мен комикстердің көпшілігі телесериал емес, фильмдер негізінде жазылған. Дегенмен, телешоудың кейіпкерлерін бейнелейтін бірнеше туынды бар:
Романдар
Новелладау: Джордж Алек Эффингер жазған эпизодтардың төрт новелласы Award Books баспасында жарық көрді. Олардың атаулары: «Маймылдар планетасы» #1: Қашқын. «Маймылдар планетасы» #2: Ертеңгі күннен құтылу. «Маймылдар планетасы» #3: Үрейге саяхат. «Маймылдар планетасы» #4: Маймылдардың билеушісі.
Planet of the Apes #1: Man the Fugitive. Planet of the Apes #2: Escape From Tomorrow. Planet of the Apes #3: Journey Into Terror. Planet of the Apes #4: Lord of the Apes.
Комикстер
Британдық жылнамалар: Браун Уотсон Кітаптары Вирдон, Берк және Гален туралы түпнұсқа әңгімелерді қамтитын үш қатты мұқабалы жылнама жариялады. Бұл әңгімелер комикстер мен қысқа әдеби шығармалардың біріктірілген нұсқасы. Аргентина комикстері: Аргентинада Хорхе Клаудио Морхайн мен Ричард Баррейро жазған, Серхио Мулко мен Т. Толедо салған жеті испан тіліндегі комикс жарық көрді. Олар тек Аргентинада ғана шығарылған және ағылшын тілінде ресми түрде жарияланбаған. Дегенмен, жанкүйерлер аударған комикстердің PDF нұсқаларын Кассиди Раидің сайтынан табуға болады (төмендегі сілтемеге қараңыз). Фильмдік комикстер: Ұлыбританиялық ойыншық компаниясы Чад Вэлли телесериал дәуірінен бастау алатын 32 қысқа фильмге негізделген комикстер шығарды, олар Чад Вэлли сурет шоуы «Планета маймылдары» слайдерма проекторы арқылы ұсынылды (бұл 1970-жылдардағы көптеген «Көрсетілім проекторларына» өте ұқсас). Бұл комикстер өте сирек кездеседі және табуы қиын.