Кипрдегі Апостол Андрей монастырының қайта жаңғыртуы

Кіріспе

Кипрдегі қасиетті ғимарат Апостол Андреас монастыры (Απόστολος Ανδρέας; Apostolos Andreas Manastırı) – Кипр аралының солтүстік-шығыс нүктесі Апостол Андреас мүйісінің оңтүстігінде, Карпас түбегіндегі Ризокарпасо қаласында орналасқан монастырь. Монастырь Әулие Андрейге арналған және Кипр православие шіркеуі үшін маңызды орын. Бұрын ол "Кипрдің Лурдесі" деп белгілі болған, бірақ оны ұйымдасқан монахтар емес, ерікті ділдарлар мен миряндар басқарған. Грек кипрліктері де, түрік кипрліктері де монастырды қасиетті орын деп есептейді. Сондықтан көптеген адамдар оған арнаулы дұғалармен келеді. Монастырьдың ішіндегі заттар да құнды.

Тарих

Монастырьдің құрылуы туралы дәстүрлі әңгімеде, қасиетті жерге сапар кезінде, Әулие Андрейді тасымалдайтын кеме бағытынан шығып, осы жердегі жартастарға соқтығысқан. Жағаға шыққан соң, Андрей таяғымен жартасқа соғып, бірден бұлақ атып шықты. Судың емдік қасиеті бар екені дәлелденді, сондай-ақ кеме капитанының бір көзі соқыр болған еді, ол қайта көру қабілетін алды. Осыдан кейін бұл орын қажылыққа баратын ізбасарлардың тоғысқан жеріне айналды. 12 ғасырда мұнда бекіністі монастырь тұрғызылған, одан Исаак Комнен Рихард Арыстанжүрекке қарсы капитуляциясы туралы келіссөздер жүргізген. 15 ғасырда жағаға жақын жерде шағын шіркеу салынды. Басты монастырь шіркеуі 18 ғасырға, ал бас ғимараттар 100 жыл кейінге салынған. Дегенмен, жаппай қажылық 20 ғасырдан бастау алды, яғни салыстырмалы түрде жақында ғана кеңінен таралды. 1895 жылы Мария Георгиудың ұлы ұрланып кеткен. Он жеті жыл өткен соң, Әулие Андрей оған түсінде көрініп, ұлының оралуы үшін монастырьде дұға етуді бұйырды. Анатолияда тұрып, ол Кипрге бару үшін тығырықтап толған қайыққа отырды. Сапарында өзінің оқиғасын айтқанда, жолаушылардың бірі, жас дервиш діни қызметкер, қызығушылық танытты. Баласының ерекше белгілері бар ма деп сұраған соң, ол туғандағы екі белгісі туралы естігенде, сол белгілерді көрсету үшін киімдерін шешіп, анасы мен ұлы қайта табысты. Алайда, бұл мәселе 2013 жылдың қаңтар айының соңында қайта қарастырылды, Біріккен Ұлттар Ұйымы жобаны бірнеше донорлардың қатысуымен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін «көп донорлық серіктестік» ұсынысын жасағанда. БҰҰДБ Кипр шіркеуімен және Түрік кипрліктерінің EVKAF діни қоры EVKA-мен жеке хаттамалық келісімдерге қол қойды. 2013 жылдың 12 қаңтарында Солтүстік Кипр билігі монастырьдің толыққанды қалпына келтіруге 5 миллионнан астам евро жұмсалатынын мәлімдеді. Қазіргі уақытта қалпына келтіру жұмыстарын халықаралық сарапшылар тобы жүргізіп жатыр, оны Кипр шіркеуі (2 500 000 евро), EVKAF әкімшілігі (2 500 000 евро) және АҚШ Халықаралық даму агенттігі (USAID) (25 000 евро) қаржыландырып отыр.

The traditional story of the monastery's founding says that, during a journey to the Holy Land, the ship transporting Saint Andrew went off course and struck rocks here. On coming ashore, Andrew hit the rocks with his staff, at which point a spring gushed forth. The waters proved to have healing powers and restored the sight of the ship's captain, who had been blind in one eye. Thereafter, the site became a place of pilgrimage. A fortified monastery stood here in the 12th century, from which Isaac Komnenos negotiated his surrender to Richard the Lionheart. In the 15th century, a small chapel was built close to the shore. The church of the main monastery dates to the 18th century, while the main buildings are 100 years later. Mass pilgrimage, however, is only comparatively recent, dating back to the 20th century. The story is told that in 1895 the son of Maria Georgiou was kidnapped. Seventeen years later, Saint Andrew appeared to her in a dream, telling her to pray for her son's return at the monastery. Living in Anatolia, she embarked on the crossing to Cyprus on a very crowded boat. Telling her story during the journey, one of the passengers, a young Dervish priest, became more and more interested. Asking if her son had any distinguishing marks, and on hearing of a pair of birthmarks, he stripped off his clothes to reveal the same marks, and mother and son were reunited. However, this position was reconsidered, in late January 2013, when the United Nations formulated a proposal that the project would go ahead on a "multi donor partnership" allowing more than one donor to fund the project. The UNDP signed separate protocol agreements with the Church of Cyprus and Turkish Cypriot EVKAF's religious foundation EVKA. On 12 January 2013, authorities in Northern Cyprus stated that the monastery will undergo extensive restoration costing more than 5 million euros. The restoration work is currently being conducted by an international team of experts and is being funded by the Church of Cyprus (€2,500,000), EVKAF Administration (€2,500,000) and the United States Agency for International Development (USAID) (€25,000).