Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1976–1983 Аргентинаның әскери диктатурасы
1976–1983 Argentine military dictatorship
Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі (исп. Proceso, "процесс") – 1976 жылдан 1983 жылға дейін Аргентинаны билеген, 1982 жылға дейін АҚШ-тан қолдау алған әскери диктатура. Аргентинада ол көбінесе жай ғана última junta militar ("соңғы әскери хунта"), última dictadura militar ("соңғы әскери диктатура") немесе última dictadura cívico militar ("соңғы азаматтық-әскери диктатура") деп аталады, себебі ел тарихында мұндай режим бірнеше рет болған, ал соңғысы осы диктатура болды. Аргентина Қарулы күштері 1976 жылғы наурыз төңкерісінде бейтарап (коммунистік немесе демократиялық емес) Изабель Перонның президенттігіне қарсы саяси билікті басып алды. Ол кезде елде экономикалық және саяси тұрақсыздық күшейіп, Конгресс пен демократия тоқтатылды, саяси партияларға тыйым салынды, азаматтық құқықтар шектелді, еркін нарық пен дерегуляция саясаты енгізілді. Аргентина президенті мен министрлері әскери шенділерден тағайындалды, ал перонистер мен солшылдар қуғынға ұшырады. Хунта қарсыластарына қарсы мемлекеттік терроризм науқанын бастады, ол азаптау, соттан тыс өлім және жүйелі түрде жоғалуды қамтиды, ал құрбандардың көп бөлігі азаматтар еді. Азаматтық құқықтарды бұзуға байланысты халықтың наразылығы мен Аргентинадағы нашарлап бара жатқан экономикалық дағдарысты шеше алмауы 1982 жылғы сәуірде хунтаның Фолкленд аралдарына басып кіруіне әкеп соқты. 1982 жылғы маусымда Ұлыбританиямен Фолкленд соғысын бастап, одан жеңілгеннен кейін хунта құлап, 1983 жылы президент Рауль Альфонсин сайлануымен биліктен бас тартты. Ұлттық қайта ұйымдастыру процесінің мүшелері 1985 жылы Хунталар сотында сотталды, олар Фолкленд соғысын дұрыс басқармағаны үшін өмір бойы бас бостандығынан айырудан бастап әскери сотқа дейін жазаланды. 1989 жылы президент Карлос Менем оларды кешірді, бірақ 2000 жылдардың басында жаңа айыптаулар бойынша қайта тұтқындалды. Қазіргі уақытта тірі қалған хунта мүшелерінің көбі адамзатқа қарсы қылмыстар мен геноцид үшін жазасын өтеп жатыр. Ғалымдар бұл режимді неофашизмнің ерекшелігі деп сипаттайды.
The National Reorganization Process (lang es, often simply el Proceso, "the Process") was the military dictatorship that ruled Argentina from 1976 to 1983, which received support from the United States until 1982. In Argentina it is often known simply as the última junta militar ("last military junta"), última dictadura militar ("last military dictatorship") or última dictadura cívico militar ("last civil–military dictatorship"), because there have been several in the country's history and no others since it ended. The Argentine Armed Forces seized political power during the March 1976 coup against the presidency of neutralist (non Communist or non Democratic) Isabel Perón, the successor and widow of former President Juan Perón, at a time of growing economic and political instability. Congress and democracy were suspended, political parties were banned, civil rights were limited, and free market and deregulation policies were introduced. The President of Argentina and his ministers were appointed from military personnel while Peronists and leftists were persecuted. The junta launched the Dirty War, a campaign of state terrorism against opponents involving torture, extrajudicial murder and systematic forced disappearances, with most victims being civilians. Public opposition due to civil rights abuses and inability to solve the worsening economic crisis in Argentina caused the junta to invade the Falkland Islands in April 1982. After starting and then losing the Falklands War against the United Kingdom in June, the junta began to collapse and finally relinquished power in 1983 with the election of President Raúl Alfonsín. Members of the National Reorganization Process were prosecuted in the Trial of the Juntas in 1985, receiving sentences ranging from life imprisonment to court martials for mishandling the Falklands War. They were pardoned by President Carlos Menem in 1989 but were re arrested on new charges in the early 2000s. Almost all of the surviving junta members are currently serving sentences for crimes against humanity and genocide. Scholars generally characterize the regime as characteristic of neo fascism.
Өмірбаян
Аргентина әскері әрқашан Аргентина саясатына зор ықпал етіп келді, ал Аргентина тарихы жиі және ұзаққа созылған әскери билік кезеңдерімен толы. Аргентинаның үш рет президенті болған, халыққа кең танымал Аргентина көшбасшысы Хуан Перон 1943 жылғы әскери төңкерістен кейін саяси билікке келген армия полковнигі болды. Ол капитализм мен коммунизмге балама ретінде ұлттық саясат болған, «Үшінші позиция» деп аталған жаңа саясатты жақтады. Халықтың көп дауысымен президенттікке қайта сайланғаннан кейін Перон 1955 жылы «Революция Либертадора» арқылы құлатылып, елден қуылды. Бірқатар әлсіз үкіметтер мен жеті жылдық әскери үкіметтен кейін Перон 18 жылдық эмиграциядан кейін, 1973 жылы Франконың Испаниясынан Аргентинаға оралды. Оның оралуы саяси тұрақсыздық, Пероншыл қозғалыстағы жіктер және саяси зорлық-зомбылықтың жиі орын алуы кезінде болды. Оның оралуы 1973 жылғы 20 маусымдағы Эсеисадағы қырғынмен белгіленді, одан кейін Пероншыл қозғалыстың оң жақ қанаты үстемдік құрды. Перон 1973 жылы демократиялық жолмен президент болып сайланды, бірақ 1974 жылдың шілдесінде қайтыс болды. Оның орнына вице-президенті және үшінші әйелі Изабель Перон келді, бірақ ол әлсіз және тиімсіз басшы болып шықты. «Монтонерос» сияқты, солшыл Пероншылдардан құралған бірқатар революциялық ұйымдар, әскерилер мен полиция тарапынан қатал жазалау және репрессиялық шараларға қарсы саяси зорлық-зомбылық толқынын (адам ұрлау және жарылыстарды қоса) күшейтті. Сонымен қатар, Жозе Лопес Рега құрған «Үш А» өлім отряды сияқты оңшыл жарымәскери топтар зорлық-зомбылық айналымына қатысты, ол Перонның Әлеуметтік қамсыздандыру министрі және P2 масондық ложасының мүшесі болды. Жағдай ушығып, Перон ханым биліктен құлатылғанша жалғасты. Оның орнына 1976 жылғы 24 наурызда генерал-лейтенант Хорхе Рафаэль Видела басқаратын әскери хунта келді.
The military of Argentina has always been highly influential in Argentine politics, and Argentine history is laced with frequent and prolonged intervals of military rule. The popular Argentine leader Juan Perón, three time President of Argentina, was a colonel in the army who first came to political power in the aftermath of a 1943 military coup. He advocated a new policy dubbed Justicialism, a nationalist policy that he claimed was a "Third Position", an alternative to both capitalism and communism. After being reelected president by popular vote, Perón was deposed and exiled by the Revolución Libertadora in 1955. After a series of weak governments and a seven year military government, Perón returned to Argentina in 1973 after 18 years in exile in Francoist Spain, amid escalating political unrest, divisions in the Peronist movement, and frequent outbreaks of political violence. His return was marked by the 20 June 1973 Ezeiza massacre, after which the right wing of the Peronist movement became dominant. Perón was democratically elected president in 1973, but died in July 1974. His vice president and third wife, Isabel Perón, succeeded him, but she proved to be a weak, ineffectual ruler. A number of revolutionary organizations—chief among them Montoneros, a group of far left Peronists—escalated their wave of political violence (including kidnappings and bombings) against the campaign of harsh repressive and retaliatory measures enforced by the military and the police. In addition, right wing paramilitary groups entered the cycle of violence, such as the Triple A death squad, founded by José López Rega, Perón's Minister of Social Welfare and a member of the P2 masonic lodge. The situation escalated until Mrs. Perón was overthrown. She was replaced on 24 March 1976 by a military junta led by Lieutenant General Jorge Rafael Videla.
Лас соғыс
Адамдардың жоғалуы жөніндегі ұлттық комиссияның "Қырым соғысы" аяқталғаннан кейін жүргізген ресми тергеулері 8 961 desaparecido (мәжбүрлеп жоғалу құрбандары) және басқа да адам құқықтарын бұзу фактілерін анықтады, бірақ нақты саны одан да көп болуы мүмкін. Көптеген жағдайлар туралы хабар берілмеді, бүкіл отбасылар жоғалып кеткен, ал әскер демократияның қайта оралуына бірнеше ай қалғанда көптеген құжаттарды жойды. 1985 жылы "Оскар" сыйлығын жеңіп алған "Ресми оқиға" (1984) фильмі осы жағдайды көрсетеді. Аргентинаның құпия қызметі SIDE (Secretaría de Inteligencia del Estado) Пиночеттің Чилидегі DINA және басқа да Оңтүстік Америка құпия қызметтерімен де ынтымақтасты. Сегіз Оңтүстік Америка елдері континенттегі солшыл топтарды жоюға бағытталған күш-жігерді қолдады, ол "Кондор операциясы" деп аталды – АҚШ қолдаған антидемократиялық және саяси қуғын-сүргін, мемлекеттік террор науқаны. Оның салдарынан 60 000-нан астам адам қаза тапты. SIDE сонымен қатар Гондурастағы Лепатерика базасында Сандинист үкіметіне қарсы күрескен Никарагуалық Контраларды дайындады. Режим заң шығарушы органы таратып, баспасөз және сөз бостандығын шектеді, бұқаралық ақпарат құралдарына қатаң цензура енгізді. 1978 жылғы Әлем чемпионаты, Аргентинада өткізіліп, жеңіске жеткен, ұлтшылдық желеумен халықты біріктіру үшін пропаганда құралы ретінде пайдаланылды. Сыбайлас жемқорлық, экономиканың нашарлауы, режимнің қатал репрессиялық шараларына қоғамның көзқарасының өзгеруі және Фолкленд соғысындағы әскери жеңіліс режимнің беделін түсірді. Соңғы де-факто президент Рейнальдо Биньоне армияның қолдауының жоқтығы мен қоғамдық пікірдің күшейе берген қысымынан сайлау шаруасына бара алмады. 1983 жылдың 30 қазанында сайлау өтті, ал демократия 10 желтоқсанда президент Рауль Альфонсин ант берген кезде ресми түрде қайта орнатылды.
Official investigations undertaken after the end of the Dirty War by the National Commission on the Disappearance of Persons documented 8,961 desaparecidos (victims of forced disappearance) and other human rights violations, noting that the correct number must be higher. Many cases were never reported, when whole families disappeared, and the military destroyed many of its records months before the return of democracy. The film The Official Story (1984), which won the Oscar for the Best Foreign Language Film category in 1985, addresses this situation. The Argentine secret service SIDE (Secretaría de Inteligencia del Estado) also cooperated with the DINA in Pinochet's Chile and other South American intelligence agencies. Eight South American nations supported endeavours to eradicate left leaning groups on the continent, known as Operation Condor, a United States backed campaign of anti democratic and political repression and state terror. It is estimated to have caused the deaths of more than 60,000 people. SIDE also trained—for example in the Honduran Lepaterique base—the Nicaraguan Contras who were fighting the Sandinista government there. The regime shut down the legislature and restricted both freedom of the press and freedom of speech, adopting severe media censorship. The 1978 World Cup, which Argentina hosted and won, was used as propaganda to rally its people under a nationalist pretense. Corruption, a failing economy, growing public awareness of the harsh repressive measures taken by the regime, and the military defeat in the Falklands War eroded the regime's image. The last de facto president, Reynaldo Bignone, was forced to call for elections by the lack of support within the Army and the steadily growing pressure of public opinion. On 30 October 1983, elections were held, and democracy was formally restored on 10 December, when President Raúl Alfonsín was sworn in.
Экономикалық саясат
Аргентинаның жаңа президенті ретінде Видела инфляцияның өсуімен байланысты экономиканың құлдырауына тап болды. Ол экономикалық саясатты министр Хосе Альфредо Мартинес де Хоздың қолына қалдырды, ол еркін сауда мен реттеуші экономикалық саясатты қабылдады. Мартинес де Хоз экономикалық өсімді қалпына келтіру үшін шаралар қабылдады, перонизмді теріске шығарып, еркін нарықтық экономиканы қолдады. Оның экономикалық шаралары орташа табысты болды. Ол Дэвид Рокфеллермен жеке достық қарым-қатынаста болды, ол келгеннен кейін Chase Manhattan Bank және Халықаралық валюта қорынан 1 миллиард долларға жуық несие алды. Ол бағаны бақылау мен валюталық бақылау жүйесін жойды. Қара базар мен оның жетіспеушілігі жойылды. Ол экспортты (болып тұрған тыйым салулар мен квоталарды алып тастады және экспорттық салықтар жойылды) және импортты (болып тұрған тыйым салулар, квоталар мен лицензияларды алып тастады және импорттық тарифтерді біртіндеп төмендетті) босатты. Оның тұсында сыртқы қарыз төрт есеге өсті, ал жоғарғы және төменгі таптар арасындағы айырмашылықтар айқын көрінді. Бұл кезең он есе девальвациямен және Аргентина тарихындағы ең ауыр қаржылық дағдарыстармен аяқталды. Виола Лоренцо Сигаутты қаржы министрі етіп тағайындады, ал Сигаут Мартинес де Хоздың кейбір саясатын жоюдың жолдарын іздегені анық болды. Айта кетерлігі, Сигаут "доллармен ойын ойнағандар жеңіледі" деп мақтанып, ауыспалы валюта бағамы механизмін тастап, песоның құнын төмендетті. Аргентиналықтар "тұз ақша" жылдарындағы шектен шығулардан кейін рецессияға дайын болды, бұл Виоланың позициясын тұрақсыздатты. Ол консервативті экономист және баспагер Роберто Алеманды экономика министрі етіп тағайындады. Алеманн Мартинес де Хоздың саясатынан кейін терең рецессияға ұшыраған экономиканы мұра етті. Алеман шығындарды қысқартты, мемлекеттік кәсіпорындарды сатуды бастады (бірақ аз табысқа жетті), қатаң ақша-несие саясатын қабылдады және жалақыны тоңазытуға бұйрық берді (130% инфляция кезінде). Орталық банкінің 1050-ші айналымда ипотекалық несиелер бойынша ставкалар АҚШ долларының құнына байланысты болды, бұл дағдарыстың одан әрі тереңдеуіне әкелді; 1981 жылғы әлсіреген деңгейден ЖІӨ 5% -ға, ал бизнес инвестициялары 20% -ға төмендеді. Биньоне Доминго Каваллоны Аргентинаның Орталық банкінің басшысы етіп таңдады. Каваллоға шетел қарызын өтеу бойынша кепілдік беру бағдарламасы мұра болып, ол миллиардтаған жеке қарызды песо құлдырауынан қорғады, бұл қазынаға миллиардтаған шығын әкелді. Ол төлемдерді индекстеу сияқты құралдарды бақылауды енгізді, бірақ бұл қадам және 1050-ші айналымның жойылуы банктік секторды оған қарсы қойды; Кавалло мен Дагнино Пасторе тамыз айында ауыстырылды. Орталық банк президенті Хулио Гонсалес дель Солар осы бақылаулардың көпшілігін жойып, Орталық банкке жеке меншік сыртқы қарыздардың миллиардтаған бөлігін аударып берді, бірақ ол жек көретін "1050" қайта қалпына келтіруге тосқауыл қойды. Алты жыл бойы үнемі жалақыны қысқартудың салдарынан нақты жалақы Перонның өкілеттігі кезіндегіге қарағанда 40% -ға төмен болды, бұл еңбек қозғалысының өсуіне әкелді. Биньонның сөйлеу және жиналу құқығының шектеулі құқығын, соның ішінде ереуілге шығу құқығын қалпына келтіру туралы шешімі ереуілдің белсенділігін арттырды. Аргентинаның ең ірі кәсіподақ ұйымы - Жалпы еңбек конфедерациясының жетекшісі Саул Убальдини аса белсенді болды. Жаңа Экономика министрі Хорхе Вебе, банктік саланың жетекшісі, 1982 жылдың соңында екі мәрте жалақыны өсірді. АҚШ Конгресі Форд әкімшілігінің сұранысын мақұлдады. Ол үкіметке қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін 50 миллион доллар беруді ұсынды. 1977 және 1978 жылдары АҚШ Аргентинаға 120 миллион доллардан астам әскери бөлшектер сатып, ал 1977 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігі 217 аргентиналық әскери офицерді оқыту үшін 700 000 доллар берді. 1978 жылы президент Джимми Картер Конгресспен адам құқықтары бұзылғандықтан АҚШ-қа қару беруді тоқтатты. Америка-аргентиналық қарым-қатынастар Рональд Рейганмен күрт жақсарды, ол бұрынғы Картер әкімшілігінің АҚШ-тың Аргентинадағы суық соғыс одақтастарымен дипломатиялық қарым-қатынастарын әлсіреткенін және бұрынғы әкімшіліктің хунтаның адам құқықтары жөніндегі іс-әрекеттерін ресми түрде айыптауын кері бұрды деп мәлімдеді. Алайда, АҚШ Ұлыбританияны Фолкленд соғыстарында қолдағаннан кейін қарым-қатынастар нашарлады. Дипломатиялық байланыстарды қалпына келтіру Сандинист үкіметке қарсы Никараг...
As Argentina's new de facto president, Videla faced a collapsing economy wracked by soaring inflation. He largely left economic policies in the hands of Minister José Alfredo Martínez de Hoz, who adopted a free trade and deregulatory economic policy. Martínez de Hoz took measures to restore economic growth, reversing Peronism in favour of a free market economy. His economic measures were moderately successful. He enjoyed the personal friendship of David Rockefeller, who facilitated Chase Manhattan Bank and International Monetary Fund loans of nearly US$1 billion after of his arrival. He eliminated all price controls and the exchange controls regime. The black market and shortages disappeared. He freed exports (removed existing prohibitions and quotas and export taxes were repealed) and imports (removed existing prohibitions, quotas, and licenses and gradually reduced import tariffs). During his tenure, the foreign debt increased fourfold, and disparities between the upper and lower classes became much more pronounced. The period ended in a tenfold devaluation and one of the worst financial crises in Argentine history. Viola appointed Lorenzo Sigaut as Finance Minister, and it became clear that Sigaut was looking for ways to reverse some of Martínez de Hoz's policies. Notably, Sigaut abandoned the sliding exchange rate mechanism and devalued the peso, after boasting that "they who gamble on the dollar will lose". Argentines braced for a recession after the excesses of the "sweet money" years, which destabilized Viola's position. He appointed conservative economist and publisher Roberto Alemann as Economy Minister. Alemann inherited an economy in deep recession in the aftermath of Martínez de Hoz's policies. Alemann slashed spending, began selling off government owned industries (with only minor success), enacted a tight monetary policy, and ordered salaries frozen (amid 130% inflation). The Central Bank Circular 1050, which tied mortgage rates to the value of the U. S. dollar locally, was maintained, leading to further deepening of the crisis; GDP fell by 5%, and business investment by 20% over the weakened levels of 1981. Bignone chose Domingo Cavallo to head the Argentine Central Bank. Cavallo inherited a foreign debt installment guarantee program that shielded billions of private debt from the collapse of the peso, costing the treasury billions. He instituted controls over the facility, such as the indexation of payments, but this move and the rescission of Circular 1050 threw the banking sector against him; Cavallo and Dagnino Pastore were replaced in August. The President of the Central Bank, Julio González del Solar, undid many of these controls, transferring billions more in private foreign debt to the Central Bank, although he stopped short of reinstating the hated "1050." Six years of intermittent wage freezes had left real wages close to 40% lower than during Perón's tenure, leading to growing labor unrest. Bignone's decision to restore limited rights of speech and right to assembly, including the right to strike, led to increased strike activity. Saúl Ubaldini, leader of the General Confederation of Labour, Argentina's largest labor union, was particularly active. The new Economy Minister, Jorge Wehbe, a banking executive with previous experience in the post, reluctantly granted two large, mandatory wage increases in late 1982. The U. S. Congress approved a request by the Ford Administration, to grant $50,000,000 in security assistance to the junta. In 1977 and 1978 the United States sold more than $120,000,000 in spare military parts to Argentina, and in 1977 the U. S. Department of Defense granted $700,000 to train 217 Argentine military officers. In 1978, president Jimmy Carter secured a congressional cutoff of all U. S. arms transfers for the human rights violations. American Argentine relations improved dramatically with Ronald Reagan, which asserted that the previous Carter Administration had weakened U. S. diplomatic relationships with Cold War allies in Argentina, and reversed the previous administration's official condemnation of the junta's human rights practices. However, relations soured after the U. S. supported the United Kingdom in the Falkland Wars. The re establishment of diplomatic ties allowed for CIA collaboration with the Argentine intelligence service in arming and training the Nicaraguan Contras against the Sandinista government. Argentina also provided security advisors, intelligence training and some material support to forces in Guatemala, El Salvador and Honduras to suppress local rebel groups as part of a U. S. sponsored program called Operation Charly.
Орталық Америкадағы әскери араласу
1976 жылы билікке келгеннен кейін Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі Латын Америкасындағы басқа оңшыл диктатуралардың арасында Никарагуадағы Анастасио Сомоса Дебайль режимімен тығыз байланыс орнатты. 1977 жылы Никарагуаның астанасы Манагуада өткен Америка армиялары конференциясының (CAA) отырысында хунта мүшелері генерал Роберто Виола мен адмирал Эмилио Массера солтүстік-шығыс бүлікшілдікке қарсы күресте Сомоза режимін шартсыз қолдауға құпия түрде уәде берді және президент Сомозаның Ұлттық гвардиясына көмек көрсету үшін Никарагуаға кеңесшілер мен материалдық қолдау көрсетуге келісті. Осы әскери келісімдерге сәйкес Сомозаның гвардияшылары Аргентинаның полиция және әскери академияларына оқудан өту үшін жіберілді. Аргентина Ұлттық гвардияны нығайту үшін Никарагуаға қару мен кеңесшілерді жібере бастады. Никарагуаның Ұлттық гвардиясының аргентиналық кеңесшісінің айтуынша, Сомоза режимі қолданған барлау әдістері негізінен Аргентинаның "Қырлы соғысында" қолданылған "әдеттегіден тыс" әдістерден тұрады (саудадан тыс өлтіру, азаптау, мәжбүрлі жоғалу). Аргентинаның көмек бағдарламалары Сомоза режиміне қарсы халық қозғалысының өсуіне және Сомоза режимінің оқшаулану дәрежесіне пропорционалды өсті. 1979 жылы АҚШ-тың әскери көмегі мен жаттығуларын тоқтатқаннан кейін Аргентина Израиль, Бразилия және Оңтүстік Африкамен қатар Сомоза режиміне қару-жарақтың негізгі көздерінің бірі болды. Сомозаның Ұлттық гвардиясына қару-жарақ және оқу берумен қатар, Аргентиналық хунта 1970-ші жылдардың соңында Никарагуаның жерінде көптеген Кондор операцияларын жүзеге асырды, бұл Аргентинаның құпия қызметтері мен Никарагуа режимі арасындағы тығыз қарым-қатынастан пайдаланды. Аргентинаның әскерилері Сандинисттер қатарында соғысып жатқан аргентиналық партизандарды ұстап алу және жою мақсатында 1978 жылы Никарагуаға Batallón de Inteligencia 601 және SIDE агенттерін жіберді. Аргентинаның арнайы командасы Сомозаның OSN (Ұлттық қауіпсіздік басқармасы) және оның аргентиналық кеңесшілерімен бірлесіп ERP және Монтонеролардың жер аударылған эскадрильяларын ұстау мақсатында жұмыс істеді. Сандинистік майданның Анастасио Сомоза Дебайльді құлатуынан кейін Аргентина Контраларды құруда негізгі рөл атқарды. 1979 жылдың шілдесінде Сандинистердің жеңісінен кейін көп ұзамай Аргентинаның құпия қызметінің агенттері Гватемалада тұратын Сомозаның Ұлттық гвардиясының қуғын-сүргін мүшелерін Сандинистерге қарсы көтерілісшілерге ұйымдастыра бастады. АҚШ президенті Рональд Рейган сайланғаннан кейін Аргентина үкіметі Гондурастағы контраларды Гондурас үкіметімен және АҚШ Орталық барлау агенттігімен бірлесіп ұйымдастыру және оқыту үшін Аргентина әскеріне келісім жасады. Көп ұзамай Аргентина Гватемаладан Гондурасқа Контра базаларын көшіруді қадағалады. Онда кейбір аргентиналық арнайы күш бөлімдері, мысалы, Batallón de Inteligencia 601, Никарагуалық контраларды, әсіресе Лепатерике базасында Гондурас қауіпсіздік күштерінің кейбір мүшелерімен бірге жаттықтыра бастады. 1981 жылдың тамызында ЦРУ өкілі Гондурастың әскери қызметкерлерімен, Аргентинаның әскери және барлау кеңесшілерімен және Контра басшылығымен кездесіп, Контра операцияларына қолдау білдірді. 1981 жылы 1 қарашада ЦРУ директоры Уильям Кейси Аргентинаның әскери штабының бастығымен кездесті; екеуі Аргентинаның контраларды бақылайтынын және АҚШ ақша мен қару-жарақ беретінін келісті. 1981 жылдың соңында президент Рейган АҚШ-қа контраларды ақша, қару-жарақ және жабдықтар беру арқылы қолдауға рұқсат берді. Бұл көмек Аргентина арқылы Контраларға жеткізіліп, таратылды. Жаңа қару-жарақ пен логистикалық қолдаумен Контра шабуылдарының ауқымы өсті және Контралардың қатары артып, жалдауға көбірек мүмкіндік болды. 1982 жылдың аяғында Контралар Никарагуаның ішкі жеріне бұрынғыдан да терең шабуыл жасады. 1979 жылы Никарагуа революциясынан кейін Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі Гондурасқа Аргентинаның үлкен әскери миссиясын жіберді. Сол кезде Аргентинаның Colegio Militar de la Nación (1961 ж. сынып) және Америка мектебінің түлегі болған генерал Густаво Альварес Мартинес Гондурастың қауіпсіздік күштерінің Fuerza de Seguridad Publica (FUSEP) деп аталатын бөлімшесінің командирі болды. Альварес Мартинес "Аргентина әдісінің" жақтаушысы болды, оны жарты шардағы бүлікшілдікке қарсы тиімді құрал ретінде қарастырды және Гондураста Аргентинаның әскери ықпалын арттыруға тырысты. Аргентинаның Гондурастағы әскери бағдарламасы 1981 жылдан кейін кеңейді, генерал Густаво Альварес Мартинес өзінің елінің ЦРУ-ға және Аргентина әскеріне Никарагуадағы Сандинист үкіметіне қарсы операциялар жүргізу үшін база ретінде ұсынды. 1981 жылдың соңына қарай 150 аргентиналық әскери кеңесші Гондурастағы Гондурас қауіпсіздік күштерінің мүшелерін оқытумен және Гондураста орналасқан Никарагуалық Контраларды оқытумен айналысты. ҮЕҰ Equipo Nizkor мәліметінше, Аргентинаның Гондурастағы миссиясы Фолкленд соғысынан кейін төмендетілгенімен, аргентиналық офицерлер 1984 жылға дейін, тіпті кейбіреулері 1986 жылға дейін, 1983 жылы Рауль Алфонсин сайланғаннан кейін де Гондураста белсенді болып қала берді. Аргентина Эль-Сальвадор азаматтық соғысы кезінде Эль-Сальвадор үкіметін қолдауда рөл атқарды. 1979 жылдың басынан бастап Ұлттық қайта ұйымдастыру процесі Эль-Сальвадор үкіметін барлау оқулары, қару-жарақ және бүлікшілдікке қарсы кеңесшілермен әскери түрде қолдады. Бұл қолдау АҚШ Эль-Сальвадор қауіпсіздік күштеріне қару-жарақпен басты жеткізуші болып орналасқаннан кейін де жалғасты. Аргентина әскерилерінің құпия құжаттарына сәйкес, бұл көмектің мақсаты Аргентина мен Эль-Сальвадор арасындағы әскери қарым-қатынастарды күшейту және "аймақтағы басқа елдермен қатар бүлікшілдікке қарсы кеңейіп бара жатқан күресте [Эль-Сальвадордың] позициясын нығайтуға көмектесу" болды. 1981 жылдың күзінде АҚШ президенті Рональд Рейган әкімшілігі Аргентина әскерилерінің жоғары командасынан Эль-Сальвадорға көмектесуін арттыруды сұрады. Аргентина үкіметі АҚШ барлауы Аргентина үкіметіне барлау және логистикалық қолдау ұсынатын қару-жарақ ұстау бағдарламасы бойынша келісімді ратификациялады, бұл Куба мен Никарагуадан FMLN-ға әскери жабдықтамалардың ағынын тоқтатуға бағытталған. Қару-жарақ ұстау операцияларын үйлестіруге келісуге қоса, Аргентинаның Әскери өнеркәсіп бас дирекциясы (DGFM) Эль-Сальвадорға 1982 жылдың ақпанында 20 миллион АҚШ долларына тең жеңіл және ауыр қару-жарақ, оқ-дәрі және әскери запчастин жеткізді. Аргентинадағы әскери хунта Гватемала азаматтық соғысы кезінде Гватемала әскеріне материалдық көмек пен шабыттың маңызды көзі болды, әсіресе Лукас үкіметінің соңғы екі жылында. Аргентинаның қатысуы 1980 жылы басталды, сол кезде Видела режимі президент Фернандо Ромео Лукас Гарсиямен келісім бойынша Гватемалаға армия және теңіз офицерлерін жіберді, олар қауіпсіздік күштеріне бүлікшілдікке қарсы операцияларда көмектесу үшін жіберілді. Гватемала үкіметі мен Аргентина әскери хунтасы 1981 жылдың қазанында Аргентинаның үкіметтік бүлікшілдікке қарсы операцияларға қатысуын күшейткен құпия келісімдер жасағанда Аргентинаның қатысуы кеңейді. Келісімнің аясында екі жүз гватемалалық офицер оқудан өту үшін Буэнос-Айреске жіберілді, онда олар сұраққа алуды қоса, жоғары әскери барлау оқуынан өтті.
After attaining power in 1976, the National Reorganization Process formed close ties with the regime of Anastasio Somoza Debayle in Nicaragua among other right wing dictatorships in Latin America. In 1977 at a meeting of the Conference of American Armies (CAA) held in the Nicaraguan capital city of Managua, junta members General Roberto Viola and Admiral Emilio Massera secretly pledged unconditional support of Somoza regime in its fight against left wing subversion and agreed to send advisors and material support to Nicaragua to assist President Somoza's National Guard. Pursuant with these military agreements, Somoza's Guardsmen were sent to police and military academies in Argentina to undergo training and Argentina began to send arms and advisors to Nicaragua to bolster the National Guard, in addition to similar services being provided by the United States. According to an Argentine advisor with the Nicaraguan National Guard, the intelligence techniques used by the Somoza regime consisted of essentially the same "unconventional" methods which had been used in Argentina's Dirty War (torture, forced disappearance, extrajudicial killings). Argentina's aid programs increased proportionate to the growth of the popular movement against the Somoza regime and the degree of isolation of the Somoza regime. Following the suspension of U. S. military aid and training in 1979, Argentina became one of the Somoza regime's principal sources of arms alongside Israel, Brazil and South Africa. In addition to providing arms and training to Somoza's National Guard, the Argentine junta also executed a number of Condor operations on Nicaraguan soil during the late 1970s, benefitting from close rapport between Argentine secret services and the Nicaraguan regime. The military in Argentina sent agents of the Batallón de Inteligencia 601 and the SIDE to Nicaragua in 1978 with the aim of apprehending and eliminating Argentine guerrillas fighting within the ranks of the Sandinistas. A special commando team from Argentina worked in conjunction with Somoza's OSN (Office of National Security) and its Argentine advisors with the objective of capturing exiled squadrons from the ERP and the Montoneros. Following the overthrow of Anastasio Somoza Debayle by the Sandinista Front, Argentina played a central role in the formation of the Contras. Shortly after the Sandinista victory in July 1979, agents from Argentine intelligence began to organize exiled members of Somoza's National Guard residing in Guatemala into an anti Sandinista insurgency. Following the election of U. S. President Ronald Reagan, the Argentine government sought arrangements for the Argentine military to organize and train the contras in Honduras in collaboration with the Honduran government and the U. S. Central Intelligence Agency. Shortly thereafter, Argentina oversaw the relocation of Contra bases from Guatemala to Honduras. There, some Argentine Special force units, such as Batallón de Inteligencia 601, began to train the Nicaraguan Contras, particularly at Lepaterique base alongside some members of the Honduran security forces. In August 1981, a CIA official met with Honduran military staff, Argentine military and intelligence advisors, and the Contra leadership and expressed his support for the contra operations. On November 1, 1981, the Director of the CIA William Casey met with the Chief of Staff of the Argentine military; the two purportedly agreed that Argentina would oversee the contras and the United States would provide money and weapons. In late 1981, President Reagan authorized the U. S. to support the contras by giving them money, arms, and equipment. This aid was transported and distributed to the Contras by way of Argentina. With new weapons and logistical support, the scale of Contra attacks increased and the ranks of the Contras swelled as recruitment became more feasible. By the end of 1982, the Contras were conducting attacks deeper inside Nicaragua than before. In the immediate aftermath of the Nicaraguan Revolution in 1979, the National Reorganization Process dispatched a large Argentine military mission to Honduras. At the time, General Gustavo Álvarez Martínez, a former student of Argentina's Colegio Militar de la Nación (class of 1961) and graduate of the School of the Americas, was commander of a branch of the Honduran security forces known as the Fuerza de Seguridad Publica (FUSEP). Álvarez Martínez was a proponent of the "Argentine Method", viewing it as an effective tool against subversion in the hemisphere, and sought increased Argentine military influence in Honduras. Argentina's military program in Honduras expanded after 1981 when General Gustavo Álvarez Martínez, offered his country to the CIA and the Argentine military as a base for conducting operations opposing the Sandinista government in Nicaragua. By the end of 1981, 150 Argentine military advisors were active in Honduras training members of the Honduran security forces and providing training to the Nicaraguan Contras based in Honduras. According to the NGO Equipo Nizkor, though the Argentine mission in Honduras was downgraded after the Falklands War, Argentine officers remained active in Honduras until 1984, some of them until 1986, well after the 1983 election of Raúl Alfonsín. Argentina played a role in supporting the Salvadoran government during the El Salvador Civil War. As early as 1979, the National Reorganization Process supported the Salvadoran government militarily with intelligence training, weapons and counterinsurgency advisors. This support continued until well after the United States had established itself as the principal supplier of weapons to the Salvadoran security forces. According to secret documents from the Argentine military, the purpose of this aid was to strengthen inter military relations between Argentina and El Salvador and "contribute to hardening [El Salvador's] position in the widening struggle against subversion, alongside other countries in the region." In fall of 1981, the administration of U. S. President Ronald Reagan requested that the high command of the Argentine military increase its assistance to El Salvador. The Argentine government ratified an agreement by which U. S. intelligence would provide the Argentine government with intelligence and logistics support for an arms interdiction program to stem the flow of military supplies to the FMLN from Cuba and Nicaragua. In addition to agreeing to coordinate arms interdiction operations, the Argentine General Directorate of Military Industries (DGFM) supplied El Salvador with light and heavy weapons, ammunition and military spare parts worth U. S.$20 million in February 1982. The military junta in Argentina was a prominent source of both material aid and inspiration to the Guatemalan military during the Guatemalan Civil War, especially during the final two years of the Lucas government. Argentina's involvement had initially began in 1980, when the Videla regime dispatched army and naval officers to Guatemala, under contract from President Fernando Romeo Lucas García, to assist the security forces in counterinsurgency operations. Argentine involvement in Guatemala expanded when, in October 1981, the Guatemalan government and the Argentine military junta formalized secret accords which augmented Argentine participation in government counterinsurgency operations. As part of the agreement, two hundred Guatemalan officers were dispatched to Buenos Aires to undergo advanced military intelligence training, which included instruction in interrogation.
Франция тарапынан қолдау көрсетілді
2003 жылы француз журналисі Мари Моник Робин Валери Жискар д'Эстеннің үкіметі Аргентинадағы Видела хунтасымен және Чилидегі Аугусто Пиночет режимімен құпия түрде ынтымақтасқандығын құжаттады. 2003 жылдың қыркүйегінде «Жасылдар» партиясының депутаттары Ноэль Мамер, Мартин Бильярд және Ив Коше «1973 жылдан 1984 жылға дейін Латын Америкасындағы әскери режимдерді қолдаудағы Францияның рөлі» бойынша парламенттік комиссия құру туралы қаулы қабылдады. Бұл комиссия Ұлттық Ассамблеяның Сыртқы істер комиссиясы алдында өткізілуі және Эдуард Балладур төрағалық етуі тиіс болды. «Le Monde» газетінен басқа, басқа газеттер бұл өтінішті жария етпеді. Комиссия төрағасы Ролланд Блум Мари Моник Робиннің куәлік беруін қабылдаудан бас тартты. 2003 жылдың желтоқсан айында оның қызметкерлері 12 беттік құжат жариялады, онда Франция мен Аргентина арасында әскери күштер туралы келісім жасалмағаны айтылды. Бірақ Мари Моник Робин оларға мұндай келісімнің бар екенін көрсететін құжаттың көшірмесін жіберген болатын. 2004 жылдың ақпан айында Чилиге сапарлаған Сыртқы істер министрі Доминик де Вильпен Франция мен әскери режимдер арасында ешқандай ынтымақтастық болмағанын мәлімдеді.
In 2003, French journalist Marie Monique Robin documented that Valéry Giscard d'Estaing's government secretly collaborated with Videla's junta in Argentina and with Augusto Pinochet's regime in Chile. Green deputies Noël Mamère, Martine Billard and Yves Cochet passed a resolution in September 2003 for a Parliamentary Commission to be convened on the "role of France in the support of military regimes in Latin America from 1973 to 1984", to be held before the Foreign Affairs Commission of the National Assembly and presided over by Edouard Balladur. Apart from Le Monde, newspapers remained silent about this request. Deputy Roland Blum, who was in charge of the commission, refused to let Marie Monique Robin testify. In December 2003, his staff published a 12 page document that said no agreement had been signed between France and Argentina about military forces. But, Marie Monique Robin had sent them a copy of the document she found showing such an agreement. When Minister of Foreign Affairs Dominique de Villepin traveled to Chile in February 2004, he claimed that no cooperation between France and the military regimes had occurred.
Кеңес Одағымен қарым-қатынастар
Видела хунтасының ресми түрде коммунизмге қарсы бағыты болғанына қарамастан, режим Кеңес Одағымен кең ауқымды сауда және дипломатиялық қарым-қатынастарды сақтап тұрды.
Despite the officially anti Communist leanings of Videla's junta in the context of the Cold War, the regime maintained extensive trade and diplomatic ties with the Soviet Union.
Балтасар Гарсон мен Питер Тэтчеллдің заңдық әрекеттері
Испаниялық судья Балтасар Гарсон Аргентинадағы жоғалып кеткендерді зерттеу аясында Генри Киссинджердің Ұлыбританияға келген кезде оны куә ретінде сұраққа тырысты, бірақ бұл сәтсіз аяқталды. Сол сапарда Питер Тэтчелл Киссинджерді Женева конвенциялары актісі бойынша айыпталған соғыс қылмыстары үшін қамауға алуға мүмкіндік таппады.
Spanish judge Baltasar Garzón unsuccessfully attempted to question former United States Secretary of State Henry Kissinger as a witness in his investigations into the Argentine disappearances during one of Kissinger's visits to Britain, and Peter Tatchell was unable to have Kissinger arrested during the same visit for alleged war crimes under the Geneva Conventions Act.
Салдары
Президент Альфонсиннің жарлығымен Процессо жетекшілері қызметтерінің кезінде жасаған қылмыстары үшін сотталуға тиіс болды. Олар 1985 жылы сотталып, кінәлі деп танылды (Juicio a las Juntas). 1989 жылы президент Карлос Менем өзінің билікке келген алғашқы жылында оларды кешірді, бұл шешім зор дау тудырды. Ол кешірім берудің елді жазып жөндеуге көмектесетінін мәлімдеді. 2005 жылы Аргентина Жоғарғы соты рақымшылық заңдарын конституцияға қайшы деп жариялады. Осының нәтижесінде үкімет "Лас соғыс" кезінде жасалған қылмыстар үшін айыпталып, сотқа тартылған әскери шенеуніктерге қарсы сот процестерін қайта бастады. Аргентиналық әскери-теңіз офицері Адольфо Сцилинго хунта кезінде есірткілік заттар беріп, жалаңаш саяси оппозиционерлерді әскери ұшақтан Атлант мұхитына тастағандығы үшін сотталды. 2005 жылы ол Испанияда адамзатқа қарсы қылмыс жасады деп айыпталып, 640 жылға бас бостандығынан айырылды. Кейіннен жаза мерзімі 1084 жылға ұзартылды. Католик дін қызметкері және Буэнос-Айрес провинциясы полициясының бұрынғы капелланы Кристиан фон Верних 2003 жылы саяси тұтқындарды заңсыз ұстау орталықтарында азаптады деген айыппен тұтқындалды. Сотта ол кінәлі деп танылып, 2007 жылдың 9 қазанында Аргентина соты оны өмір бойына бас бостандығынан айырды. 2013 жылдың 25 наурызында Ла-Плата қаласындағы Федералды қылмыстық соттың №1 отырысы Аргентинадағы әскери диктатура кезінде (1976-1983 жж.) жасалған қылмыстар бойынша, құпия қамау, азаптау және жою орталықтарының ("құпия орталықтар") желісіндегі "Camps Circuit" деп аталатын іс бойынша шешім шығарды. Қолданылып жүрген көзқарас бойынша геноцидке бір топты толығымен немесе жартылай жою ниеті қажет. Егер бір топты жартылай жою ниеті болса, онда бұл бөлік сандық тұрғыдан немесе топтың физикалық өмір сүруі үшін маңызды тұрғыдан "көп" болуы керек. Жоғарғы сот әскери диктатураның өз мүшелеріне берген рақымшылықтарын жоққа шығарғаннан кейін екі сот өтті. Біріншісінде айыпталушы үкім шығарылар алдында өзіне-өзі қол жұмсады, ал 2009 жылғы сотта он екі айыпталушы өмір бойына бас бостандығынан айырылды. 2018 жылдың желтоқсан айында Буэнос-Айрес маңындағы Ford Motor Company зауытының екі бұрынғы басшысы Педро Мюллер мен Гектор Сибилла әскери хунта билігі кезінде 24 жұмысшыны ұрлап, азаптауға қатысқандары үшін сотталды. Бұл іске қатысқан адвокаттардың айтуынша, Аргентинада әскери хунта тұсында жұмыс істеген көпұлтты компанияның бұрынғы басшылары адамзатқа қарсы қылмыс жасағаны үшін алғаш рет сотталды.
Following a decree of President Alfonsín mandating prosecution of the leaders of the Proceso for acts committed during their tenure, they were tried and convicted in 1985 (Juicio a las Juntas). In 1989, President Carlos Menem pardoned them during his first year in office, which was highly controversial. He said the pardons were part of healing the country. The Argentine Supreme Court declared amnesty laws unconstitutional in 2005. As a result, the government resumed trials against military officers who had been indicted for actions during the Dirty War. Adolfo Scilingo, an Argentine naval officer during the junta, was tried for his role in jettisoning drugged and naked political dissidents from military aircraft to their deaths in the Atlantic Ocean during the junta years. He was convicted in Spain in 2005 of crimes against humanity and sentenced to 640 years in prison. The sentence was later raised to 1084 years. Cristian Von Wernich, a Catholic priest and former chaplain of the Buenos Aires Province Police, was arrested in 2003 on accusations of torture of political prisoners in illegal detention centers. He was convicted at trial, and on 9 October 2007, the Argentine court sentenced him to life in prison. On March 25, 2013, Federal Criminal Oral Court No. 1 of La Plata rendered decision on a public trial for crimes committed during the civilian military dictatorship in Argentina (1976–1983) in the network of clandestine detention, torture and extermination centers ("clandestine centers") known as the "Camps Circuit". By conventional view, genocide requires intention to destroy a group in whole or in part. Where the intention is to destroy a group in part, that part must be "substantial", either in the numerical sense, or in the sense of being important to the physical survival of the group. There had been two previous trials after the Supreme Court struck down an amnesty the military dictatorship had granted its members; in the first the one accused committed suicide before a verdict was reached; in a 2009 trial twelve defendants were sentenced to life imprisonment. In December 2018, two former executives of a local Ford Motor Company plant near Buenos Aires, Pedro Muller and Hector Sibilla, were convicted for their involvement in the abduction and torture of 24 workers during the reign of the military junta. Lawyers involved in the case say this is the first time former executives of a multinational corporation operating in Argentina under the military junta have been convicted of crimes against humanity.
Еске алу
2002 жылы Аргентина Конгресі 24 наурызды Шындық пен Әділет күні деп жариялады, бұл диктатураның құрбандарын еске алуға арналған. 2006 жылы, «Процесс» басталған төңкерістен кейін отыз жыл өткен соң, Еске алу күні ұлттық демалыс күні болып жарияланды. Төңкеріс күнінің жылдығы бүкіл ел бойынша масштабты ресми іс-шаралармен және демонстрациялармен аталып өтті.
In 2002, the Argentine Congress declared the date of 24 March as the Day of Remembrance for Truth and Justice, in commemoration for the victims of the dictatorship. In 2006, thirty years after the coup d'état that started the Proceso, the Day of Memory was declared a national public holiday. The anniversary of the coup was remembered by massive official events and demonstrations throughout the country.