Кіріспе

Америкалық жеңіл ұшақ

Ryan ST – АҚШ-та Ryan Aeronautical Company компаниясы құрастырған екі орындық, төмен қанатты моноплан ұшақтарының сериясы. Олар спорттық ұшақтар ретінде, сондай-ақ ұшу мектептері мен бірнеше елдің қарулы күштері үшін оқу ұшақтары ретінде қолданылды.

Жобалау және әзірлеу

Т. Клод Райан Райан Аэронаутика компаниясының негізін қалаушы болды, бұл осы атпен аталатын компанияның екінші нұсқасы, және оның атымен байланысты болған төртінші компания (біріншісі, Райан Эйрлайнз, Райан NYP ұшағын жасады, ол көбінесе Сент-Луис рухы деп танымал). 1933 жылы ол компанияның алғашқы үлгісі ST (Sport Trainer үшін, сондай-ақ S T деп те аталады) әзірлеуді бастады. ST екі ашық кабинадан тұрды, жартылай монокок металл фюзеляжы екі негізгі каркастан құралды – біреуі болаттан, екіншісі болаттан және алюминий қорытпасынан (алкладтан) жасалған, қанаттың арқалықтарынан жүктемені қабылдау үшін, сондай-ақ алты қосымша алкладтық каркас және алкладтық қаптама. Фюзеляжға сегіз ғана қабырғалы бөліктер қажет болды, лонжерон мен стрингерлер қажет емес еді. Кассагнердің сөзіне сүйенсек, "18 және 20 калибрлі 24ST Alclad-тың ауыр қаптамасы, дюральді қабырға сақиналарына соққымен пішінді берілді". Фюзеляждың негізгі қабырғасы "желімен дәнекерленген болаттан жасалған, маңызды тіректерімен қатар қанаттың диагональды талшықтарын, жоғарғы қону сымдарын және төменгі ұшу сымдарын бекіту нүктелерін алып жүрді". Кассагнер былай деді: "Қанаттар тұтас шырша ағашынан жасалған арқалықтардан, штампталған алюминий қорытпасынан жасалған қабырғалардан және болаттан жасалған қысым мүшелерінен құралды және матамен қапталған. Аэлерон мен жапсырмалар матамен қапталған болат пен алюминийден жасалған. Барлық құйрық беттері толығымен алюминий қорытпасынан жасалған, қабырғалары штампталған және матамен қапталған". ST-ның бес данасы салынды, олардың әрқайсысы 95 ат күші бар Menasco B4 қозғалтқышымен жабдықталды, ал ST A (A – Aerobatic үшін) 125 ат күші бар Menasco C4 қозғалтқышымен жабдықталды. ST B бір орындық және алдыңғы кабина орнында қосымша жанармай багі бар бір ST A болды; бұл ұшақ кейін ST A стандартына қайта жаңартылды. ST A одан әрі ST A Special ретінде жетілдірілді, оның қуаты жоғары 150 ат күші бар Menasco C4 S қозғалтқышы болды. 1937 жылы ST A Special әскери нұсқаға, STM (сондай-ақ ST M) сериясына айналдырылды. Алғашқы STM-дер STA Special-ға толығымен ұқсас болды. STM 2 STM-нен алынған, оның ішінде әскери ұшқыштардың парашют киіп, кіру және шығу үшін кең кабиналар, сыртқы стрингерлер және кейбір үлгілерде пулемет орнату мүмкіндігі болды. ST M-нен кейін ST 3 келді, 1941 жылы ST-ге орнатылған Menasco қозғалтқыштарының сенімсіздігіне байланысты маңызды қайта жобалау жүргізілді. АҚШ Әскери-әуе күштері (USAAC) бірнеше ондаған ST M нұсқаларын әртүрлі белгілермен сатып алды және Ryan Aeronautical компаниясына көбінесе Kinner R 440 радиалды қозғалтқыштарымен қайта жабдықтады. ST 3 1941 және 1942 жылдың басында әзірленген тағы бір үлгіге жол ашты, ол ST 3KR (Kinner Radial үшін) болды. ST 3KR қуатты Kinner R 5 қозғалтқышымен жабдықталды және түпкілікті үлгіге айналды; Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде PT 22 Recruits ретінде 1000-нан астам әскери нұсқасы салынды. Бірінші Ryan ST алғаш рет 1934 жылдың 8 маусымында ұшты. 1942 және 1943 жылдары тағы 1253 әскери нұсқасы өндірілді, барлығы 1568 ұшақ салынды.

Пайдалану тарихы

ST сериясындағы азаматтық ұшақтардың көпшілігі АҚШ-та жеткізілді, бірақ қалғандары Оңтүстік Африка, Австралия және Латын Америкасының әртүрлі елдеріне экспортталды. ST A үлгісі 1939 жылы USAAC-тің XPT 16 ретінде бағалау үшін сатып алынды. Одан кейін 15 YPT 16 ұшағы шығарылды, бұл USAAC-тің моноплан жаттығу ұшағына алғашқы рет тапсырыс бергені болды. Бұл 1000-нан астам Ryan ST ұшақтарының алғашқысы еді, олар USAAC, оның ізбасары – АҚШ Әскери Әуе күштері (USAAF) және USN-ге қызмет етті. 1930 жылдары және 1940 жылдардың басында (АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу алдында) көптеген STM әртүрлі елдердің әуе күштеріне экспортталды, ең ірі тапсырыс беруші – Голландияның Шығыс Индонезиясы, қазіргі Индонезия әскерлері болды. Голландияның Шығыс Индонезия Армиясы мен Әскери-теңіз күштері 1940 және 1941 жылдардың басында 84 STM 2 және 24 STM S2 ұшағын алды. Жапондықтарға түсіп қалмаған STM 2 және STM S2 ұшақтары Австралияға жөнелтілді, онда 34-і Австралия Корольдік Әуе күштерінде жаттығу ұшақтары ретінде пайдаланылды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңына дейін сақталып қалғандары Австралияда және басқа елдерде азаматтық тізімге енгізілді, ал кейбіреулері бүгінге дейін, салынғаннан кейін 70 жылдан асса да, ұшып жүр.

Өндірушінің атауы

ST 95 ат күші бар Menasco B4 қозғалтқышымен жабдықталған прототип және алғашқы модель; бес дана салынды. ST A Аэробатикаға арналған, 125 л.с. Menasco C4 қозғалтқышымен жабдықталған жақсартылған ST; 73 дана салынды. ST A Арнайы жақсартылған ST A, 150 л.с. қуаты бар Menasco C4S қозғалтқышымен жабдықталған; 10 дана салынды. ST B ST A-ның бір орындық түрі, алдыңғы кабина орнына қосымша жанармай багімен; біреуі салынды, кейін ST A-ға айналдырылды. STM ST A Арнайы әскери нұсқасы, кейбіреулері пулеметпен жабдықталған; Оңтүстік Американың әртүрлі әуе күштері үшін 22 дана салынды. STM 2 Голландия Шығыс Индиясы армиясы мен теңіз күштері үшін STM нұсқасы; 95 дана салынды. STM 2E Қытайға жеткізілген STM нұсқасы, 165 л.с. Menasco C4S2 қозғалтқышымен жабдықталған; 48 дана салынды. STM 2P STM 2E-нің пулемет орнату мүмкіндігі бар бір орындық түрі, сондай-ақ Қытайға жеткізілді; 2 дана салынды. STM S2 Голландия Шығыс Индиясы теңіз күштері үшін ауыстырылатын дөңгелекті шасси немесе поплавоктары бар STM 2 нұсқасы; 13 дана салынды. ST W Эксперименталды түрлендірулер, Warner Scarab радиалды қозғалтқышымен; USAAC YPT 16-дан 125 ат күші бар Scarab қозғалтқышымен түрлендірілген; USAAC PT 20A-дан 160 ат күші бар Super Scarab қозғалтқышымен түрлендірілген. PT 22A: Корольдік Нидерланд әуе күштері үшін салынған, бірақ жеткізілмеген, кейіннен USAAF-қа өткен ST 3KR-дің 25 данасының белгісі. YPT 25 ST 4-тің әскери нұсқасы, бағалау үшін тапсырыс берілді; бес дана салынды.

Тірі қалған әуе кемелері

Ryan ST сериялы бірнеше сақталған ұшақтар бар. Сақталғандары әртүрлі дайындық кезеңіндегі жобалық ұшақтардан бастап, толық қалпына келтіріліп, ұшуға жарамды үлгілерге дейін жетеді. ST, STA, STA Special, STM, STM 2 және PT20 үлгілері әлі де бар. Осы қалпына келтірілген үлгілердің көпшілігінде Menasco C4 қозғалтқыштары Menasco D4 87 қозғалтқыштарымен ауыстырылған. Мұндай өзгерістер көбінесе C4 қозғалтқышына қажетті бөлшектердің тапшы болуына байланысты жасалды.