Кіріспе

Елизавета II-нің күміс мерейтойы 1952 жылғы 6 ақпанда Елизавета II патшайымның таққа отыруының 25 жылдығын белгіледі. Бұл мереке 1977 жыл бойына Ұлыбритания және Ұлттар Достастығында кең ауқымды тойлар мен шерулермен аталып өтті, ал маусым айында патшайымның ресми туған күнімен сәйкес келетін ресми "Мерейтой күндерімен" аяқталды. Мерейтой күні – 1977 жылғы 6 ақпан күні – елдің барлық шіркеулерінде еске алынды және сол ай бойына жалғасты. Наурыз айында Ұлыбританияның барлық ірі қалаларында үлкен тойларды ұйымдастыруға дайындық басталды, сондай-ақ елдің сансыз жеке көшелерінде шағын тойлар өткізілді.

Ұлттық және халықаралық салауатты сапарлар

Елизавета II-ден бұрын ешбір монарх Ұлыбританияның осынша қысқа мерзім ішінде (сапарлар үш айға созылды) осынша көп жерін аралаған емес. Барлығында, королева мен оның күйеуі, ханзада Филипп 36 графтыққа сапар жасады. Сапар 17 мамырда Шотландияның Глазго қаласында королева мен ханзада Филиппті күтіп тұрған рекордтық көпшілікпен басталды. Англияға (Ланкаширде жұбайларды қарсы алуға рекордтық бір миллион көрермен жиналды) және Уэльске көшкеннен кейін королева мен ханзада Филипп алғашқы сапарын Солтүстік Ирландияға сапармен аяқтады. Ұлттық сапарлар барысында көптеген мектептерге барылды, олар тележүргізуші Валери Синглтон жүргізген арнайы телебағдарламада көрсетілді. Жаздың соңында королева мен ханзада Филипп Ұлттар Достастығына сапар шегіп, алдымен Фиджи және Тонга сияқты арал мемлекеттеріне барды, содан кейін Жаңа Зеландия мен Австралияда ұзақ уақыт болды, Батыс Һиндстанның британдық иеліктеріне барудан бұрын Папуа-Жаңа Гвинеяда соңғы тоқталым жасады. Халықаралық сапардың соңғы тоқталымы – Канадаға жасалған сапар, онда ханзада Чарльз жұбайға қосылып, көпшілікпен амандасты.

Австралия

1977 жылы наурыз айында Королеваның Австралиядағы күміс мерейтойы сапары барысында Канберрадағы Парламент үйінің алдында күміс мерейтойына арналған шеру өтті. Австралия Корольдік Монетасы 50 центтік күміс мерейтойлық монетаны шығарды, онда Сент-Эдвард тажының жиырма бес суреті бейнеленген. Юбилейді тойлау үшін Australia Post екі ескерткіш марка шығарды. Австралиялық суретші Пол Фицджеральдқа күміс мерейтой жылында Королеваның жалғыз ресми портретін салу тапсырылды. 1977 жылғы күміс мерейтойы және Австралиядағы Королеваның туған күніне байланысты марапаттар 1977 жылдың 14 маусымында жарияланды. Күміс мерейтойлық тойлар 1977 жылдың желтоқсан айында 35 000 әскери қызметкердің Австралия бойынша ашық шерулерге қатысуымен аяқталды. Осы мерейлі оқиғаға орай Канада 1977 жылдың 6 ақпанында күміс мерейтойлық медаль тағайындады. Бұл медаль өзінің азаматтарына, қоғамына немесе Канадаға елеулі үлес қосқан деп танылған адамдарға берілді. Канадада күміс мерейтойды атап өту үшін 25 центтік марка шығарылды. Сонымен қатар, екінші тілді оқытуға арналған Елизавета II патшайымының күміс мерейтойлық қоры құрылды, ол басқа тілде біліктілігін арттыруға ниеттенген жас канадалықтарға қаржылай көмек көрсетті.

Жаңа Зеландия

1977 жылдың 22 ақпанынан 7 наурызына дейін Жаңа Зеландиядағы королеваның күміс мерейтойына арналған сапары барысында, Ол және принц Филип Жаңа Зеландияның 11 қаласын аралады. Королева Веллингтонда Парламенттің жаңа басқарушылық бөлімі – "Бейіш" ғимаратын ашты. Жаңа Зеландия королеваның күміс мерейтойын белгілеу үшін маркалар жинағын шығарды. Күміс мерейтойды тойлау мақсатында, Жаңа Зеландия халқының пайдасы мен ләззаты үшін ашық кеңістіктерді ұйымдастыруға, қорғауға және жақсартуға көмектесетін және оны ілгерілететін Елизавета II Ұлттық қоры Жаңа Зеландияда құрылды. 1977 жылдың 11 маусымында Жаңа Зеландиядағы королеваның күміс мерейтойы және туған күніне байланысты құрмет көрсетулер жарияланды.

Ұлыбритания

3 мамырда Королеваның күміс мерейтойына орай салтанатты құттықтау жолданыс табыс етілді. 6 маусымда Королева Виндзор сарайында оттық шам жақты, оның нұры түн бойы елдің түкпір-түкпіріне тарады. 7 маусымда көпшілік шеру жолының бойында Св. Пауыл соборына қарай жиналды, онда Корольдік отбасы әлемнің көптеген көшбасшыларымен бірге, АҚШ Президенті Джимми Картер, Премьер-министр Джеймс Каллаган және барлық тірі бұрынғы Премьер-министрлер (Гаррольд Макмиллан, Хирсел Лорды, сэр Гарольд Уилсон және Эдвард Хит) қатысқан ұлттық алғыс айту рәсіміне қатысты. Рәсімнен кейін Лондон қаласының Лорд-мэрі Питер Ваннек өткізген Гильдия залында түскі ас ұйымдастырылды. Қабылдау барысында Королева былай деді:

«Жиырма бір жасымда мен өмірімді халқымызға қызмет етуге арнадым және осы уәдені орындауға Құдайдан көмек сұрадым. Бұл серт жас кезімде, тәжірибем аз болғанда берілсе де, оның бір сөзіне де өкінем жоқпын, қайта алмаймын. Түскі ас аяқталған соң шеру «The Mall» арқылы Букингем сарайына дейін жалғасты, онда шамамен бір миллион адам отбасының қолдарымен амандасу үшін жаяу жолдың бойына жиылды. Сонымен қатар, 500 миллионнан астам адам бүкіл Ұлт Достастығында осы күнді тікелей эфирде тамашалады. 7 маусымда көшелер мен ауылдар барлық тұрғындары үшін әсем мерекелер ұйымдастырды, ал көптеген көшелердегі үйлердің арасында, төбеден төбеге байрақтар (әдетте Ұлыбритания туының үлгісімен жасалған кішкентай тулар) керілді. Мерекелерден басқа, көптеген көшелерде автокөліктер Ұлыбритания тарихынан алынған оқиғалармен безендіріліп, қала бойынша парадтар ұйымдастырылды. Тек Лондонда ғана жеке көшелер мен аудандарда 4000-нан астам мерекелік шаралар өтті. Күні бойы көрермендер Королевамен бірнеше рет кездесіп, Букингем сарайының балконынан суретке түсуге мүмкіндік алды. 9 маусымда Королева Темза өзенімен Гринвичтен Ламбетке дейін кемемен саяхат жасады, бұл Королева Елизавета I жасаған тарихи сапарлардың қайта жаңғыртуы болды. Сапар барысында Королева Күміс мерейтойлық жолды және Оңтүстік жағалаудағы мерейтойлық бақтарды ресми түрде ашты, бұл мерекеге арналған көптеген орындардың екеуі ғана. Кешке әсем фейерверк көрсетіліп, Королева жарықтандырылған кареталармен Букингем сарайына жеткізілді, онда ол балконынан тағы да көрермендерді қарсы алды.

Ұзаққа созылатын әсері

Жаңа сарай алаңының орталық шарбағында 1977 жылы күміс юбилейді мерекелеу үшін фонтан орнатылды, ол Генрих VI-ның жоғалған ортағасырлық фонтанының естелігін сақтайды. Фонтан сегізбұрышты ойыстың ортасында, Валентий Пительдің ірі дәнекерленген болаттан жасалған мүсінімен көмкерілген. Мүсін алты құрлықтан алынған құстар мен жануарлардың бейнелерімен әсемделген және алтын жалатылған тәжбен безендірілген. Бірнеше жерлерге юбилейлік атаулар берілді. Лондон метросының құрылысы жүріп жатқан "Флит желісі" Юбилей желісі деп өзгертілді және күміс түспен боялды, бірақ ол 1979 жылға дейін ашылмады. Юбилей атымен аталатын басқа да орындар – Лондонның Саут-Банк аймағындағы Юбилей бағы мен Күміс юбилейлік жол. Мерси өзені арқылы Ранкорн мен Виднесті байланыстыратын Күміс юбилей көпірі де осы мерейтойдың құрметіне қайта аталды. Атаулардан басқа, Юбилей Дерби қаласына қала мәртебесін беруге де себеп болды. 2002 жылы Алтын юбилейге осыған ұқсас тойлар мен шерулер жоспарланған. 2012 жылы Елизавета II-нің алмаз юбилейіне орай, Букингем сарайында күміс юбилей кезінде түсірілген британдық корольдік отбасының суретінің басылымы, қайта жаңартылып жатқан "Теңіз контейнері" үйінің алдына қойылды.

Еске алу үшін арналған естелік заттар

Дөңгелек күміс медальон, бұрынғы ағылшын гребшісі Джон Пинчеспен жасалған және оның зейнеткерлікке шығуымен бірге, 1977 жылы Франклин Минт тарапынан Елизавета II-нің күміс юбилейін еске алу үшін шығарылды. Екі жақты сопақ медальонның ерекше дизайны Ұлыбританияның төрт елдерінің төлгелерін қамтиды: Англия үшін Тюдор гүлі, Уэльс үшін нарцисс, Шотландия үшін қызылқыл және Солтүстік Ирландия үшін үш жапырақты қонжыр. Медальон шеттерінде «Күміс юбилей 1977», (C) JP 77 P және толық кендеу белгісі: JP (Джон Пинчестің шеберханалық белгісі), 925, Лондондық сынау кеңсесінің импортталған күміске арналған белгісі, жылдық мөр C (1977 жыл үшін) және патшайымның бейнесі (күміс юбилей жылы үшін) көрінеді.

Танымал мәдениетте

Юбилейлік оқиғалардан бұрын, оқиға кезінде және одан кейін, бұл оқиға Командалыққа кіретін елдердегі көптеген бұқаралық мәдениет құралдарында жарияланды. Ұлыбританияның ресми хит-парады Юбилей аптасы үшін жариялауға дайын тұрғанда, Daily Mirror британдық панк-рок тобы Sex Pistols-тың "God Save the Queen" әнінің бірінші орынды иеленетінін болжады. Бірақ, шындығында, осы даулы жазба екінші орынға тұрақтады, ал төртінші аптадағы Rod Stewart синглі көш бастады. Көптеген адамдар осы жазбаның бірінші орынға лайық екеніне сенді, бірақ хит-парадты әдейі бұрмалап, сенсацияның алдын алған деді. Кейін Макларен екі синглді де таратқан CBS Records компаниясының өкілі оған Sex Pistols Стюарттан екі есе көп сатылғанын айтты. Британдық фонографиялық институттың, хит-парадты құрастыру бюросын қадағалаған, сол аптада ғана Virgin сияқты рекордтық компанияларға тиесілі дүкендерден сатуды есепке алмау туралы ерекше тапсырма бергеніне куәліктер бар. 7 маусымда Sex Pistols менеджері Малкольм Макларен мен Virgin лейблі жеке кемені жалдап, Sex Pistols-тың Темза өзенімен Вестминстер пирсі мен Парламент үйінің жанынан өтетін кемеде концерт өткізуді ұйымдастырды. Екі күннен кейін жоспарланған Патшайымның өзендегі шеруін паш ету мақсатындағы бұл шара хаоске ұласты. Полиция кемені тоқтатып, пирстегі пандустарды қоршады. Топ мүшелері мен олардың жабдықтарын жасырын баспалдақпен түсіріп жіберген кезде, Макларен, Вивьен Вествуд және топтың көптеген өкілдері тұтқындалды. 6 және 7 маусымда Queen тобы Лондонның Earls Court аренасында Юбилейді тойлауға арналған A Day at the Races турының аяқтау концертін өткізді. Концерттерде топ алғаш рет тәж пішіндес жарық қондырғысын пайдаланды. "Коронация көшесі" телесериалы сюжетіне Юбилейлік шеруді енгізіп, Роверс Ритерн тавернасының меңгерушісі Энни Уокерді Елизавета I кейіпінде көрсетті. Кен Барлоу мен "Аға Альберт" сәйкесінше Сэр Эдмунд Хиллари мен шерпа Тензинг рөлін ойнады. Юбилей 1983 жылғы Doctor Who сериалының уақыт саяхаты сюжетіне де кірді, оның аты Mawdryn Undead. Юбилей "The Crown" сериалының үшінші маусымының финалында Оливия Колман ойнаған Патшайым бейнесінде көрсетілді.