Белиздің Кае Колкаер аралы: Тарихы мен қазіргі жағдайы
Caye Caulker
Кариб теңізіндегі Белиз жағалауындағы Caye Caulker аралы – туристерге танымал, халық саны 2000-ға жуық шағын тропикалық арал. Теңіз таксимен жеңіл жетесіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кей Каулкер (испанша: Cayo Caulker) – Кариб теңізіндегі Белиз жағалауындағы шағын әк тасты мұражай аралы. Оның ұзындығы шамамен 5 миль (8 км) (солтүстіктен оңтүстікке қарай), ал ені 1 мильден (2 км) (шығыстан батысқа қарай) кем. Аралдағы елді мекен Кей Каулкер ауылы деп аталады. Кей Каулкердің халқы бүгінде шамамен 2000 адамды құрайды және әлі де өсіп келеді. Кей Каулкер Белиз қаласының солтүстік-шығысынан шамамен 20 миль (32 км) қашықтықта орналасқан, және оған жоғары жылдамдықты су таксисі немесе шағын ұшақпен баруға болады. Соңғы жылдары арал саяхатшылар мен басқа да туристер арасында танымал орынға айналды. Мұнда 50-ден астам қонақүй, сондай-ақ көптеген мейрамханалар мен дүкендер бар.
Caye Caulker (Spanish: Cayo Caulker) is a small limestone coral island off the coast of Belize in the Caribbean Sea measuring about 5 mile (8 km) (north to south) by less than 1 mile (2 km) (east to west). The town on the island is known by the name Caye Caulker Village. The population of Caye Caulker is approximately 2,000 people today and still growing. Caye Caulker is located approximately 20 mile (32 km) north northeast of Belize City, and is accessible by high speed water taxi or small plane. In recent years, the island has become a popular destination for backpackers and other tourists. There are over 50 hotels and a number of restaurants and shops.
География
Арал құм сілкіп жатқан әктас жартастың үстінде қалыптасқан. Кейннің астында, әктаста "Гигант үңгірі" деп аталатын су асты үңгірі орналасқан. Ауылдың алдында, 4 метрден 14 метрге дейін тереңдіктегі саяз лагуна, Белиздің жартасты рифімен шығыс жағынан қосылады. Бұл риф құрғақ риф ретінде белгілі, риф бетіне шығып тұрады, ал солтүстікке қарай риф терең риф болып табылады және су астында жатыр. Бұл аймақ жел серферлері арасында танымал. Аралды екіге бөлетін тар су жолы "Сплит" деп аталады. Кейбір адамдар Сплиттің 1961 жылы Белиз қаласын қиратқан "Хэтти" даулынан пайда болғанын айтады, бірақ бұл көбінесе рас емес. Ауыл тұрғындары оны қолмен қазғандықтан, оның негізінен адамның күшімен жасалғанын мәлімдейді. Сол кездегі Ауылдық Кеңес төрағасы Рамон Рейес, "Хэтти" даулы бірнеше сантиметр тереңдікте жол ашқаннан кейін, ол және басқалар су жолын қолмен қазғанын айтады. Бұл аралдың батыс және шығыс жақтары арасында су жолы құруға мүмкіндік берді, бастапқыда қаптық қайықтар үшін арналған. Судың күшті ағыны арнаны 30 метрге дейін тереңдетіп, қазір үлкен қайықтардың өтуіне жағдай жасады. Су жолының жұмсақ құмды жағалауларының табиғи эрозиясы осы күнге дейін жалғасып келеді және өту жолын одан әрі кеңейту қаупін тудырады.
The island is made up of a sand bar over a limestone shelf. An underwater cave named Giant Cave is found below the Caye in the limestone. In front of the village, a shallow lagoon, between and 14 feet (4 m) deep, meets the Belize Barrier Reef to the east. This reef is known as a dry reef with the reef exposed at the surface, while further north the reef is a deep reef and lies under of water. The area is popular with windsurfers. A narrow waterway known as the Split divides the island in two. Some people state that the Split was created by Hurricane Hattie in 1961 which devastated Belize City; however, this is largely untrue. Villagers who actually hand dredged it maintain that it is largely a man made feature. The Village Council Chairman at the time, Ramon Reyes, recounts that he and others dredged the waterway by hand after Hurricane Hattie opened a passage a few inches deep. This made a practical water way between the west and east sides of the island, intended at first for dugout canoes. The increased flow of tidal water has dredged the opening to 100 feet (30 m) deep, fortuitously now allowing passage for larger boats. The natural erosion of the soft sand banks of the waterway continues to this day and threatens to further widen the passage.
Демография
2010 жылғы санақ бойынша Кей-Коулкерде 1763 адам тұрды. Олардың 65,6% метис, 15,3% креол, 4,3% еуропалық, 3,6% кечи майя, 2,9% гарифуна, 2,4% мопан майя, 2,3% аралас, 1,4% азиялық, 0,7% шығыс үнді, 0,6% африкалық, 0,3% меннонит, 0,1% юкатек майя және 0,3% басқа ұлт өкілдері.
At the time of the 2010 census, Caye Caulker had a population of 1,763. Of these, 65.6% were Mestizo, 15.3% Creole, 4.3% Caucasian, 3.6% Ketchi Maya, 2.9% Garifuna, 2.4% Mopan Maya, 2.3% Mixed, 1.4% Asian, 0.7% East Indian, 0.6% African, 0.3% Mennonite, 0.1% Yucatec Maya and 0.3% others.
Елді мекен
Кей Каулкерде жүздеген жылдар бойы адамдар тұрған деп саналады; алайда, халықтың қазіргі деңгейі 1847 жылы Юкатан касталық соғысы кезінде басталды, сол кезде көптеген майя және испандық қанасы бар метистер Юкатан аймағындағы қырғындардан қашып келді. 1870 жыл шамасында ауылдың жері Лучано Рейеске Виктория патшайымымен берілді. Жер учаскелері алты-жеті отбасыға сатылды, олардың көпшілігінің ұрпақтары бүгінгі күнге дейін аралда тұрып келеді. Осы отбасылардың ықпалы әлі де анық байқалады. Аралдағы негізгі елді мекеннің орны жүздеген жылдар бойы өзгермеген деп есептеледі. Ауылдың артындағы шығанақ қайықтарды қорғайды, ал алдындағы риф үлкен толқындардан жақсы қорғаныс береді. Аралдың басқа жерлеріндегі жұмсақ лайға қарағанда, ауыл маңындағы коралл құмы қайықтарды бекітуге қолайлы.
Caye Caulker is thought to have been inhabited for hundreds of years; however, the recent population levels did not start until the Caste War of Yucatan in 1847, when many mestizos of mixed Maya and Spanish descent fled the massacres taking place across the Yucatán. The area of the village was granted to Luciano Reyes by Queen Victoria around 1870. Lots were sold to six or seven families, most of which still have descendants on the island today. The influence of these families is still very apparent. The location of the main settlement on the island is thought to have remained unchanged for hundreds of years. The bay at the back of the village provides shelter for boats while the reef at the front provides good protection from large waves. The coral sand near the village provides adequate anchorage compared to the soft mud found elsewhere on the island.
Хати дауылы
1961 жылы "Хэти" дауылы аралға шабуыл жасағанда, ауылдың тар бөлігін су тасқыны шайып кетті. Ол кезде паналау орны ретінде қолданылып келген ағаш мектеп толқындардың әсерінен қирап, көбісі балалар болған 13 адам қаза тапты. Дауылдың ортасы аралдың оңтүстігінен өтіп, оны одан әрі қираудан сақтады. Ауылдық кеңес губернатор Торнлидің Төтенше жағдайлар комитетінің көмегімен қайта құру жұмыстарын жүргізіп, түрлі жұмыстарды атқару үшін топтар құрды. Бірнеше апта ішінде шамамен 42 үй салынды. Британ армиясы да көмектесіп, медициналық және азық-түлік көмегін вертолеттермен жеткізді. Кей Колкерде дауылға қарсы қорғаныс болмағандықтан, ол дауылдардың тікелей соққысына ұшырау қаупі бар. Қазіргі кезде аралды қиратқан кем дегенде төрт ірі дауыл болды, соңғысы 2000 жылғы "Кит" дауылы еді. Аралдың ең жоғары нүктесі 2 метрге ғана жететіндіктен, күшті су тасқыны бүкіл аралды жабуы мүмкін, "Хэти" мен "Кит" дауылдары кезінде болғандай.
When Hurricane Hattie struck the island in 1961, a storm surge swept across the narrow part of the village. The wooden schoolhouse, being used as a shelter at the time, was destroyed by waves, killing 13, mostly children. The eye of the storm passed to the south of the island, sparing it from further destruction. The village council was supported in the task of rebuilding by Governor Thornley's Emergency Committee and formed teams to do various types of work. About 42 houses were built in a few weeks. The British Army also helped, with helicopters bringing medical and food supplies. Caye Caulker remains vulnerable to direct hits from hurricanes because it has no defenses from storm surges. In modern times, there have been at least four major hurricanes which have devastated the island, the most recent of which was Hurricane Keith in 2000. Since the island is only 8 feet (2 m) at its highest point, a strong storm surge can easily cover the entire island, as occurred during Hattie and Keith.
Экономика
Туризмге дейін аралдағы басты кәсіп балық аулау болған. Арал балықтардың табиғи қоныс аудару жолдарының ортасында және конх пен лобстерлердің жем алатын жерлерінде жатыр. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аралда тұратын балықшылар Кариб теңізінде торпедаланған кемелерден жағаға иеленген қалдықтарды жинаған. Ең пайдалысы резеңкеленген орамдар болды. Балық аулау саласы аралдағы шамамен 80 отбасыны қамтамасыз етеді деп саналады.
The main industry on the island prior to tourism was fishing. The island sits in the middle of natural migration routes for fish, and feeding grounds for conch and lobster. During World War II, fishermen living on the island also collected debris from torpedoed ships in the Caribbean that came floating ashore. The most lucrative were bales of rubber. The fishing industry is thought to support about 80 families on the island.
Аралдағы туризмнің өсуі
Туризм аралда 1964 жылы басталды, демалыс күндері материктегі Беллвью қонақ үйінен келген бірнеше қонақтарды жергілікті «Сейлфиш» қайығы жеткізді. Бұл қайықты сол кездегі Мұғалімдер үйінің жанында мектеп мұғалімі салдырған. Алғашқы туристердің көп бөлігі Белиз үкіметінде жұмыс істейтін адамдар еді. 1969 жылы Корпус-Кристи университетінің докторы Хилдебранд 24 студенттен тұратын теңіз биологиясы экспедициясымен әр қыста келе бастады. Осы кезде рюкзакпен саяхатшылар да аралға жол таба бастады, бірақ көлік құралы тек балық аулаушылардың желкенді қайықтары болды және тұруға орын жоқ еді. Auxillou отбасы туризм индустриясын дамытуға бастама берді және 1960 жылдардың соңында алғашқы суға түсу сабақтары мен сапарлары ұйымдастырылды. 1970 жылдары жылдам қайықтар пайда болғаннан кейін туристер ағыны көбейді. Гватемаладағы Исла-Мухерес, Тулум, Кей-Колкер, Тикаль және Атитлан көлінен өтетін «Гринго жолымен» келген хиппилер де арал арқылы өтті (олардың көптегені оңай қол жетімді марихуананы пайдаланды). Бұл туралы аңыз ауыздан ауызға тарады. Бүгінде ауылдың әртараптанған экономикасында лобстер, балық және туризм әлі де маңызды орын алады. Интернет арқылы сауда-саттық та шағын қарқынмен өсіп келеді. Жақында болған дауылдар лобстер аулауға және өсімдіктерге елеулі зиян келтірді. Аралдың экологиясы дауылдарға дейінгі жағдайға қарай бірте-бірте қалпына келіп жатыр. Қазір арал көптеген суретшілер мен музыканттардың орталығына айналды. Аралда Александр Джозеф, басқаша айтқанда «Боббо Ют» және Илья Росадо, «ILLA G» аттарымен таныс лирикалық өнерпаздар да бар, олар рэп және регги стиліндегі музыкасымен жергілікті жанкүйерлердің сүйіспеншілігін жеңіп алды. Кей-Колкер әуежайының кішкентай ұшақтары мен асфальтталған қону жолағы реактивті ұшақтар мен ұзын бетонды жолақтарға үйренген саяхатшыларға кішкентай көрінуі мүмкін, бірақ кедергілі аралдар жүйесі әртүрлі саяхат уақыттарымен әуе көлігінің қарқынды желісін қолдайды. Жергілікті тұрғындар көбірек пайдаланатын бағытты таңдаған жолаушылар үшін аралға және одан тасымалдауды қамтамасыз ететін тұрақты су таксилері бар. San Pedro Express және Ocean Ferry қазіргі уақытта Кей-Колкерден Сан-Педро қаласына және Белиз қаласына қызмет көрсетуде. Екі компанияның да порттарына Белиз қаласының негізгі әуежайынан тұрақты такси қызметі бар. Су кемелерінде әдетте екі-төрт үлкен мотор орнатылған және ауа райы мен қайықтың көлеміне байланысты 30-50 минут ішінде сапарды аяқтайды. Аралға келгеннен кейін көліктің ең ыңғайлы түрі – жаяу жүру. Жолдар жақсы белгіленген, ал аралды кесіп өту жол жағдайына байланысты 20-40 минутты алады. Велосипедтер мен гольф-карттар да кең таралған және оларды оңай жалға алуға болады. Күннің әсерінен күйіп кетуге бейім саяхатшылар ерекше сақ болуы керек, өйткені аралдың барлық бөлігі ақ құмнан тұрады және күн сәулесі көлеңкеде болса да, күйікке себеп болуы мүмкін. Арал Ұлы көк тесікті зерттеу үшін танымал бастау орны болып табылады және аптасына бірнеше экспедиция ұйымдастырылады.
Tourism first started on the island around 1964, with only a few visitors on weekends from the mainland Belleview Hotel, brought out by a local boat called 'Sailfish', built by a schoolteacher beside the then Teachers House. The early tourists were mostly people working with the Belize Government. Around 1969, Dr. Hildebrand of the University of Corpus Christi started visiting each winter with a Marine Biology Expedition of around 24 students. Backpackers also found their way to the island at this time, but transportation was only by fishing sailboats and there was no accommodation. The Auxillou family pioneered the tourism industry and the first scuba diving lessons and trips were started around the late 1960s. As speedboats came into use in the 1970s tourists became more regular. Hippies following the so called "Gringo Trail", of Isla Mujeres, Tulum, Caye Caulker, Tikal and Lake Atitlan in Guatemala passed through the island (many of them making use of the easily available marijuana). The reputation spread by word of mouth. Today, the diversified economy of the village still includes lobster, fish, and tourists. Internet e commerce is growing in a small way. Recent hurricanes had a major effect on lobster fishing as well as dramatically affecting the vegetation. The island ecology is slowly returning to that prior to the storms. The island is now becoming a center for many painters and some musicians. There are also a few up and coming lyrical artists on the island, prominent among them include Alexander Joseph, otherwise known as "Bobbo youth" and ILYA Rosado a. k. a. "ILLA G" who have developed a local islander fan base with their rap and reggae style music. The small airplanes and asphalt paved airstrip of Caye Caulker Airport may appear small to visitors accustomed to jet airliners and long concrete runways, but the system of barrier islands support a lively network of air transportation with an array of travel times. For those passengers preferring a route more commonly adopted by locals, there are regular water taxi services providing transportation to and from the island. San Pedro Express and Ocean Ferry are currently offering service from Caye Caulker to San Pedro Town and Belize City. Regular taxi service is available from the main Belize City airport to the docks for both companies. The watercraft typically sport two to four large motors and make the journey in 30 to 50 minutes depending on weather and the size of the boat. Once on the island, the main mode of transport is simply walking. The roads are well defined, and crossing the island takes 20 to 40 minutes depending on road conditions. Bicycles and golf carts are also common and can be easily rented. Visitors prone to sunburn should take extra precautions, as the island is entirely white coral sand, and reflected sunlight can cause mild sunburns even in the shade. The Island is also used as a popular launch off for scuba diving the Great Blue Hole, with several expeditions per week.