Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кеноға желкен орнату арқылы жүзу.
Sailing by fitting a sail to a canoe
Кеномен жүзу – австронезиялық немесе батыс кеносына желкен орнату практикасы.
Canoe sailing refers to the practice of fitting an Austronesian outrigger or Western canoe with sails.
Аустронезиялық желкенді каноэлер
Аутриггерлік каноэ – австронезиялық халықтардың маңызды технологиялық жаңалықтарының бірі. Құрылыс материалдарының тез тозуына байланысты археологиялық дәлелдер аз болғанымен, салыстырмалы зерттеулер австронезиялықтардың кем дегенде б.з.б. 2000 жылдан бастап ерекше аутриггер және краб тырнақ желкен технологиясын қолданғанын көрсетеді. Бұл қайықтар (сондай-ақ катамаран сияқты туынды технологиялар) оларға Оңтүстік-Шығыс Азия аралдарын, содан кейін Мадагаскар, Тынық мұхиты аралдарын және Жаңа Зеландияны мекендеуге мүмкіндік берді. Ваа, парау, джукунг, винта және проа сияқты каноэлер бүгінге дейін Оңтүстік-Шығыс Азия мен Мадагаскардың көп бөлігінде, сондай-ақ Океанияның кейбір аймақтарында дәстүрлі балықшылар мен саудагерлер қолданып келеді. Олардың көпшілігі желкеннің орнына мотормен жабдықталған. Гавай, Таити және Жаңа Зеландия сияқты басқа аймақтарда аутриггерлік каноэлер көбінесе спорттық желкендесу және жарыс үшін қолданылады. Қазіргі заманғы желкенді аутриггер каноэлер әдетте шыны және көміртек талшығынан жасалған полимерден жасалады, ал желкендері Дакрон мен Кевлардан жасалады. Хокулеа – полинезиялық саяхат каноэінің заманауи үлгісі. Ол шыны талшықтан, фанерадан, шайыр желімінен, терилен желкендер мен арқандардан жасалған, сонымен қатар заманауи жинақтармен және қауіпсіздік құралдарымен жабдықталған. Құрлық көрінетін жерде жүзуге арналған кішкентай каноэлерден өзгеше, Хокулеа және басқа да екі корпусты каноэлер ұзындығы әдетте 40 футтан асатын үлкен және теңізде жүзуге қабілетті кемелер болып табылады. Мұндай екі корпусты немесе саяхат каноэлерінің көптеген түрлері этнографиялық дереккөздерде сипатталған, олардың өлшемдері, корпусының пішіні, тосқауыл стилі және эстетикасы әртүрлі. Бұл үлкен саяхат каноэлері Тынық мұхитын алғашқы болып мекендеуге септігін тигізген негізгі құрал болып табылады және қазіргі заманда көне саяхат техникаларын сақтау және тарату үшін білім беру құралы ретінде қызмет етеді. Хокулеа – австронезиялық желкенді каноэлердің ең танымал болғанымен, Тынық мұхитында одан да көп мысалдар бар.
The outrigger canoe was one of the key technological innovations of the Austronesian peoples. Although there is little archeological evidence due to perishable building materials, comparative reconstructions indicate that Austronesians already had the distinctive outrigger and crab claw sail technology from at least 2000 BCE. These boats (as well as derivative technologies like the catamaran) enabled them to colonize the islands of Southeast Asia and then later on to Madagascar, the Pacific Islands, and New Zealand. Outrigger canoes like the va'a, paraw, jukung, vinta, and proa are still used today by traditional fishermen and traders in most of Southeast Asia and Madagascar, and in parts of Oceania. They are constructed from traditional materials, though most incorporate motor engines instead of a sail. In other regions like Hawaii, Tahiti, and New Zealand, outrigger canoes are generally restricted to sport sailing and racing. Modern sailing outrigger canoes are usually made from glass reinforced and carbon fiber reinforced polymer, with sails made from Dacron and Kevlar. Hōkūlea is a modern interpretation of a Polynesian voyaging canoe. It is made from modern materials such as fibreglass, plywood, resin glue, terylene sails and ropes with modern fittings and safety equipment. In contrast with smaller outrigger canoes meant to stay within sight of land, Hōkūleʻa and other double hulled canoes are large and capable seagoing vessels typically in excess of 40 feet in length. A wide array of these double hulled or voyaging canoe are documented in ethnohistoric sources which note a wide variety in size, hull shape, rigging style, and aesthetics. These large voyaging canoes are the main mechanism by which the wider Pacific Ocean was first peopled and in their modern capacity often serve as educational tools both preserving and communicating ancient voyaging techniques. While Hōkūleʻa is undoubtedly the most famous Austronesian sailing canoe, there are many other examples across the Pacific.
Қазіргі заманғы желкенді каноэлер
Шотландиялық Джон Макгрегор алғашқы заманауи желкенді каноэлерді жасаған деп есептеледі. 1860 жылдары ол кем дегенде жеті қайықты Rob Roys деп атап, оларды Еуропа, Балтық теңізі және Таяу Шығыста жүздіріп, ескекпен суға түсірді. Ол сондай-ақ дизайнды және тұжырымдаманы танымал еткен кітап жазды: «Жаяу жүргенде сіз әрбір теңіз және өзенмен шектелесіз, ал жалпы желкенді қайықта сіз әрбір сайлау мен жағалаумен шектелесіз; ал каноэді [ескекпен] жүздіруге, желкенмен жүздіруге, сүйреуге немесе жер немесе су арқылы тасымалдауға болады» («Rob Roy Canoe-мен 1000 миль»). Макгрегор 1866 жылы Британдық Корольдік каноэ клубын (RCC) құрды. Алты жылдан кейін Нью-Йорк каноэ клубы құрылды. Америка каноэ қауымдастығы (ACA) 1880 жылы құрылды. 1883 жылы ACA хатшысы Чарльз Найд және зейнеткер теңіз капитаны «Барнакл» Кендалл Нью-Йорк штатындағы Джордж көлінен Флорида штатындағы Пенсаколаға дейін үш мың мильден астам қашықтықты жүзіп, желкенмен жүзді. 1886 жылы ACA және RCC алғашқы халықаралық каноэлік желкенді жарысын өткізді. 1991 жылы америкалық Говард Райс Чилидегі Кейп-Хорн мүйісін айнала желкенді каноэмен жалғыз жүзді, ол тарихи түрде желкенді жүзудің Эвересті деп есептеледі. Ол Чили теңіз күштерінің Құрмет грамотасымен марапатталды және Кейп-Хорнерс қоғамына қабылданды. Желкенді каноэлердің бірнеше жарыс кластары бар: Круиздік класс немесе 4 метрлік, C класс немесе 5 метрлік, Халықаралық палубалы желкенді каноэ және Америка каноэ қауымдастығының класы.
John MacGregor of Scotland is generally believed to have developed the first modern sailing canoes. During the 1860s, he had at least seven boats built that he called Rob Roys and sailed and paddled them in Europe, the Baltic and the Middle East. He also wrote a book which popularized the design and the concept: "in walking you are bounded by every sea and river, and in a common sailing boat you are bounded by every shallow and shore; whereas, a canoe [can] be paddled or sailed, or hauled, or carried over land or water" (1000 Miles in the Rob Roy Canoe). MacGregor founded the British Royal Canoe Club (RCC) in 1866. The New York Canoe Club followed about six years later. The American Canoe Association (ACA) was founded in 1880. In 1883, ACA Secretary Charles Neide and retired sea captain “Barnacle” Kendall paddled and sailed over three thousand miles from Lake George, New York to Pensacola, Florida. In 1886 the ACA and the RCC held the first international canoe sailing regatta. In 1991 American Howard Rice sailed and paddled a sailing canoe solo around Cape Horn, Chile considered historically to be the Mount Everest of sailing challenges. He was awarded a Certificate of Merit by the Chilean Navy and inducted into the Cape Horners Society. There are several racing classes of sailing canoes: Cruising Class or 4 Meter, C Class or 5 Meter, International Decked Sailing Canoe, and the American Canoe Association Class.