Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Белгілері мен симптомдары
Асқазан-ішек жолдарының перфорациясы перфорация орнында кенеттен пайда болатын күшті іш ауыруына себеп болады, ол кейін бүкіл ішек қуысына таралады. Ауырсыну қозғалыс кезінде күшейеді. Көңіл ауруы, құсу, гематемезис және жүрек соғу жиілеуі – жиі кездесетін ерте белгілер. Кейінірек қызба немесе дікілдеу пайда болуы мүмкін. Зерттеу кезінде ішек қатаң және сезімтал болады. Осы жағдайдағы өлім-жітім көрсеткіші 20% құрайды.
Gastrointestinal perforation results in sudden, severe abdominal pain at the site of perforation, which then spreads across the abdomen. The pain is intensified by movement. Nausea, vomiting, hematemesis, and increased heart rate are common early symptoms. Later symptoms include fever and or chills. On examination, the abdomen is rigid and tender. The death rate in this case is 20%.
Инфекциялық немесе қабыну аурулары
Аппендицит және дивертикулит – ішектегі тар, түтік тәрізді бөліктердің қабынуымен және жарылу мүмкіндігімен сипатталатын жағдайлар. C. difficile инфекциясы сияқты бірқатар инфекциялар ішек қабырғасының толық қалыңдығын зақымдауы мүмкін. Қабынулы ішек ауруы бар пациенттерде ішек қабырғасының ұзаққа созылған қабынуы перфорацияға алып келуі мүмкін.
Appendicitis and diverticulitis are conditions in which a small, tubular area in bowel becomes inflamed and may burst. A number of infections including C. difficile infection can lead to full thickness disruption of the bowel wall. In patients with inflammatory bowel disease, prolonged inflammation of the bowel wall can eventually result in perforation.
Ішек тұйықталуы
Ішек тұйықталуы – бұл жұқа немесе жуан ішектің бітелуі, ол ас қорыту өнімдерінің қалыпты жылжуына кедергі келтіреді. Ол операциядан кейінгі жарақатты тіндерге, ішектің өзінің бұралып қалуына, жарыққа немесе асқазан-ішек жолының ісіктеріне байланысты болуы мүмкін. Ішек мазмұнының алға жылжуының баяулауы бітеліс орнына дейін ішектің бөлігінде қысымның жиналуына себеп болады. Бұл қысымның артуы ішек қабырғасына қан ағынының жетіспеуіне, яғни ішек ишемиясына (қан қысымының жетіспеушілігіне), некрозға және соңында перфорацияға алып келуі мүмкін.
Bowel obstruction is a blockage of the small or large intestine which prevents the normal movement of the products of digestion. It may occur due to scar tissue after surgery, twisting of the bowel around itself, hernias, or gastrointestinal tumors. Reduced forward movement of bowel contents results in a build up of pressure within the part of the bowel just before the site of obstruction. This increased pressure may prevent blood flow from reaching the bowel wall, resulting in bowel ischemia (lack of blood flow), necrosis, and eventually perforation.
Эрозия
Асқазан жарасы – асқазанның немесе он екі елі ішектің ішкі қабығының зақымдануы, көбінесе асқазан қышқылының артық болуынан туындайды. Жараның ас қорыту жолы қабығы арқылы өсуі асқазан немесе ішек қышқылының іш қуысына құйылуына, нәтижесінде жедел химиялық перитонитке алып келеді. Helicobacter pylori инфекциясы және стероид емес қабынуға қарсы препараттарды тым көп пайдалану асқазан жарасының пайда болуына себеп болуы мүмкін. Коррозиялық заттарды жұту – қызыл ішек перфорациясына әкелуі мүмкін.
A peptic ulcer is a defect in the inner lining of the stomach or duodenum typically due to excessive stomach acid. Extension of the ulcer through the lining of the digestive tract results in spillage of the stomach or intestinal contents into the abdominal cavity, leading to an acute chemical peritonitis. Helicobacter pylori infection and overuse of non steroidal anti inflammatory drugs may contribute to formation of peptic ulcers. Ingestion of corrosives can lead to esophageal perforation.
Жанама себептері
Перфорацияға алып келетін тұйықталудың көбінесе назардан тыс қалған жанама себебі – опиоидтарды ұзақ мерзімді қолдану, ол ауыр қатты іш қатуға және тоқ ішек зақымдануына әкелуі мүмкін, бұл көбінесе стеркоралды перфорация деп аталады.
An often overlooked indirect cause of obstruction leading to perforation is the chronic use of opioids, which can create severe constipation and damage to the colon, often termed stercoral perforation.
Диагностика
Асқазан-ішек жолындағы тесік іш қуысына газдың шығуына әкеледі. Ішек перфорациясында, пациент тік тұрғанда кеуде рентгенінде диафрагманың астында газ көрінуі мүмкін. Рентген тез және арзан тексеру әдісі болғанымен, контрастты қосып жасалған іш қуысының компьютерлік томографиясы (КТ) диагнозды анықтау және себебін білу үшін одан да сезімтал және нақты. КТ және рентген алғашқыда қалыпты көрінуі мүмкін, мұндай жағдайда диагнозды ішті ашып немесе лапароскопиялық жолмен қарап қоюға болады. Ақ қан клеткалары мен қандағы лактат деңгейі де жоғарылауы мүмкін, әсіресе перитонит және сепсис сияқты аурудың асқынған жағдайында. Асқазан-ішек жолы перфорациясының басқа да себептерін анықтау үшін жедел іш ауруларын, соның ішінде апендицит, дивертикулит, жұмыртқалық кистаның жарылуы немесе панкреатитті қарастыру қажет.
A hole in the gastrointestinal tract causes leakage of gas into the abdominal cavity. In intestinal perforation, gas may be visible under the diaphragm on chest x ray while the patient is in an upright position. While x ray is a fast and inexpensive to screen for perforation, an abdominal CT scan with contrast is more sensitive and specific for establishing a diagnosis as well as determining the underlying cause. Both CT and x ray may initially appear normal, in which case diagnosis can be made by open or laparoscopic exploration of the abdomen. White blood cells and blood lactate levels may also be elevated, particularly in the case of advanced disease including peritonitis and sepsis. Differential diagnoses of gastrointestinal perforation includes other causes of an acute abdomen, including appendicitis, diverticulitis, ruptured ovarian cyst, or pancreatitis.
Емдеу
Хирургиялық араласу көбінесе ашық немесе лапароскопиялық зерттеу түрінде қажет болады. Хирургияның мақсаты – өлген тіндерді алып тастау және асқазан-ішек қабырғасындағы тесікті жабу. Құрсақ қуысын шаю жүргізіледі және пайда болатын сұйықтық жиналуын бақылау үшін дренаж орнатылуы мүмкін. Он екі елі безінің тесілуі үшін Грэм жамасы қолданылуы мүмкін. Жабық тесілу болған жағдайда консервативті емдеу (хирургиядан бас тарту) жеткілікті болуы мүмкін. Бұл тек қана адамның тірілдері қалыпты болса және клиникалық тұрақтылығы сақталса ғана қолданылады.
Surgical intervention is nearly always required in the form of open or laparoscopic exploration. The goals of surgery are to remove any dead tissue and close the hole in the gastrointestinal wall. Peritoneal wash is performed and a drain may be placed to control any fluid collections that may form. A Graham patch may be used for duodenal perforations. Conservative treatment (avoiding surgery) may be sufficient in the case of a contained perforation. It is indicated only if the person has normal vital signs and is clinically stable.