Кіріспе

Кениялық автор және аудан комиссары Джона Ангука – кениялық автор және бұрынғы Накуру аудан комиссары. Ол бүгінгі күнге дейін Кенияның Сыртқы істер министрі доктор Роберт Оуконы, 1990 жылдың 13 ақпанында атып өлтіргені үшін сотталған жалғыз адам ретінде танымал.

Ерте өмір

Ангука 1977 жылы Найроби университетін саяси ғылымдар мамандығы бойынша бітірді. Ол Кенияның провинциялық әкімшілігінде қызмет етті, осы кезеңде Эмбакаси жалпы қызмет бөлімшесінің (GSU) оқу орталығында жартылай әскери дайындықтан өтті. Кейін ол 1986 жылы Накуру округінің комиссары (ДК) болар алдында түрлі аудандық офицерлік қызметтерде жұмыс істеді. Осылайша ол Кенияның ішкі қауіпсіздік және барлау ұйымының бір бөлігі болды және сол кездегі провинциялық және ішкі қауіпсіздік жөніндегі тұрақты хатшы Езекия Ойгиге тікелей бағынышты болды.

Тергеу

Кенияның сол кездегі Сыртқы істер министрі доктор Роберт Оуко 1990 жылғы 13 ақпанда таңертең, Кисуму қаласына жақын, Кенияның солтүстік-батысындағы Корудағы Гот Алила төбесінің етегінде, басына оқ атып өлтірілді. Оның елдегі резиденциясынан шамамен 2,4 км қашықтықта оқиға болды. Ангуканың әйелі, Сюзан Нгесо Ангука, Сыртқы істер министрлігінде доктор Оуконың жеке көмекшісі болған. Ол сондай-ақ Оуконың Корудағы фермасына жақын жерді де өңдеген. Нәтижесінде, Джона Ангуканың есімі доктор Оуконы өлтірумен байланысты бес түрлі мемлекеттік орган мен жеке тұлғалар тарапынан аталды. 1991 жылғы 18 қарашада Оуконың өліміне қатысты сот тергеу комиссиясында, Кения үкіметінің өтініші бойынша Скотланд-Ярд тергеуін басқарған бұрынғы детектив-бастық Джон Трон: «Мырза Ангуканың осы қылмысқа қатысы немесе білімі болуы мүмкін» деді. Троон доктор Оуконың өліміне қатысты сот тергеу комиссиясының отырысында судья Акиуми, судья Гичеру және мемлекеттік прокурор Бернард Чунга сұрақтарына жауап берген кезде, Ангуканың ісін қосымша тергеуге алу қажеттігін көтерді. Комиссия отырысының стенограммасында Тронның осы пікірінің себептері түсіндірілген. Кения полициясы «Кейінірек доктор Роберт Оуконың өліміне қатысты қосымша тергеу» атты алты беттік құжатында Ангуканы күдікті санауға болатын он төрт себепті келтірді. Соңында, Джона Ангуканың есімі доктор Оуконың өлтірілуіне байланысты алты түрлі мемлекеттік орган мен жеке тұлғалар тарапынан аталды. Оның атын атағандардың арасында доктор Оуконың бауыры Барак Мбаджа, Оуконың үй қызметшісі Салина Вэр және 1991 жылғы желтоқсан айында Кения полициясына жіберілген «Кім доктор Р. Дж. Оуконы өлтірді және не үшін?» деген тақырыптағы анонимді хаттың авторы болды.

Қылмыс ісі

Судья Ағанаяна Ангуканы айыптан босатты, былай деп мәлімдеді: "Доктор Оуконы өлтірудің жоспарланған және орындалған тәсілі соншалықты ұқыпты және кәсіби болғандықтан, оны айыпталушының сипатына сай қарапайым адам істеуге батыл болмас еді". Сот судья Ағанаяна: "Ол (Ангука) 12:30-да үйден шығып, Коруға барып, марқұмды үйден алып, оны атып тастаған жерге жеткізіп, сол түні денесін өртеген соң үйіне қайтып, 7:15-ке жұмысқа дайын болуы мүмкін емес" деді.

Дегенмен, судья Ағанаяна бұл мәлімдемесінде маңызды қателік жасады: Скотленд-Ярдтың сараптамалық дәлелдері доктор Оуконың денесі табылған жерде өлтірілгенін көрсетті. Коэн мен Одхиамбо үшін "Ангуканың кітаптағы ішінара және таңдамалы қатысуының өзі де ашып айтушы болды". Олар Ангуканың Оуконы іздеу және оның өлімін тергеу кезіндегі маңызды оқиғалардың көп бөлігінде болғанын, бірақ басқаларында болғанын жасырғанын атап өтті. Олар үшін Ангуканың оқиғаны қалай жазғаны, өзін мемлекеттік құрбан ретінде көрсетуге мүмкіндік туған кезде ғана қатысқандай көрінеді. Профессорлар Коэн мен Одхиамбо Ангуканың полиция денені тапқаннан кейін екі сағат ішінде оқиға орнында болғанын көрсетті. Ол Оуконың үйінде, қонақ бөлмесінде телефонға жауап беріп тұрғанда, оның әйелі Сюзан Ангука Сыртқы істер министрлігінен қоңырау шалып, дене табылып қалғанын хабарлады. Ол Оуко ханымға күйеуінің өлімі туралы бірінші болып хабарлады. Ол әуежайда Скотленд-Ярд командасын күтіп алып, инспектор Тронды Оюгиге таныстырып, тергеуді оның басқаратындығын айтты. Ол Оуконың жатын бөлмесіндегі сейф ашылғанда Тронмен бірге болды. Ол Оуконың қызметшісі Салина Вэрді Трон сұраққа алғанда аудармашы болып араласты. Ол Кениялық патологоанатоммен бірге Гот Алила төбесінде Оуконың денесін алғашқы рет қарап тексерді, сондай-ақ доктор Иэн Уэст Скотленд-Ярдтың сарапшысы мәйіттің сараптамасын жүргізген кезде Найробиде болды. Ангука әуежайда Тронның командасын күтіп алғанын жазбады, тек "21 ақпанда Нью-Скотленд-Ярд детективтері келді" деп көрсетті. Сонымен қатар, Коэн мен Одхиамбо Ангуканың Езекия Ойгимен (Скотленд-Ярд басты күдікті деп атаған) қарым-қатынасын есебінен "көптеп өзгерткенін" айтты, атап айтқанда, "кітапта Ангуканың Оюгимен ресми және жеке қарым-қатынасы туралы ештеңе айтылмаған. Оюгиге оның ерекше қол жеткізілімі Ангуканың баяндамасында өзара жауапсыз болды, және бұл үнсіздік Джона Ангуканың ойлағаннан да күшті әңгіме айтады". Скотленд-Ярдтың тергеуі кезінде Селинаның көрсетулері ең шыншыл деп есептелді, себебі ол министрді соңғы рет жатын бөлмесіне кірген адам болды. Бұрынғы Кисуму қаласының шығыс округінің депутаты Гор Сунгух куәгердің өлімі тергеудің аяқталуына және шындықтың ашылуына мүмкін болатын белгі екенін айтты. Оуконың өлімін тергеген комиссия төрағасы Гор Сунгух 100-ден астам куәгер күмәнді жағдайларда жоғалып кеткенін мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл кениялықтардың шындықты білуіне кедергі келтіреді. Алайда, кейбіреулер шындық белгілі болады деп санайды, өйткені көптеген куәгерлер түрлі тергеу органдары алдында сөйлеген. Селина қалған аздаған куәгерлердің бірі болды. Тірі куәгерлердің арасында бұрынғы полиция бастығы Джона Ангука, әкімшілік полиция офицері Заблон Агалло, Оуконың күзетшісі Гордон Окот, Филип Огуту (қақпа күзетшісі), Эрик Оуко және Джеймс Оньянго К'Ойоо бар. Оуконың өлімінен кейін екі он жылдан бері көптеген куәгерлер құпия жағдайда қайтыс болды, бірақ 2017 жылдың наурыз айында Citizen TV телеарнасында көрсетілген деректі фильмде доктор Роберт Оуконың өліміне байланысты "құпия өлімдер" туралы идея күмән тудырды.

Құрама Штаттардағы өмір

Джона Ангука АҚШ-тың Калифорния штатында өмір сүруін жалғастырып, жергілікті қоғамның белсенді мүшесі және Батыс Кения аймағындағы әлеуметтік жобаларға қаржы жинаушы ретінде қызмет етеді.