Британдық инженер Уильям Бартон Райт өмірі мен қызметі

Кіріспе

Британдық инженер Уильям Бартон Райт (13 қараша 1828 – 7 мамыр 1915) – ағылшын инженер-механик, сонымен қатар шай плантациясы мен кен шахтасының иесі. 1875 жылдан бастап ол Ланкашир және Йоркшир темір жолының (LYR) локомотивтерді басқарушысы болды. Осы лауазымдағы он жылдық еңбек жолында ол LYR-ді Ұлыбританиядағы ең тиімді темір жолдардың біріне айналдыруға көмектесті, LYR-дің жүк тасымалын жүзеге асыру үшін бірқатар жақсы локомотивтерді жобалады.

Өмірбаян

Бартон Райт 1828 жылғы 13 қарашада Нортумберлендтің Норт-Шилдс маңындағы Мёртон-хауста дүниеге келді. Оның әкесі Уильям Кларк Райт, Тайнемут және Валсенд, Нортумберленд қалаларындағы танымал саудагерлер мен кеме иелері отбасынан шыққан. Оның анасы Шарлотта Сара Парр, Ливерпульдегі саудагерлер, қала әкімдері және (кейін) Парр банкін құрған отбасының мүшесі болды; ал анасының әжесі Алтеа Бартон, Манчестердегі тоқыма саудагерлері отбасынан тегін алатын. Бартон Райт отбасы 1839 жылдан бастап Лондонның Бейсвотер ауданында тұрды. Бартон Райттың әкесі 1844 жылы сол жерде қайтыс болды, отбасының қорларын ысырап еткен соң.

Ертедегі мансабы және Үндістан

Бартон Райт 17 жасында Ұлы Батыс темір жолының (GWR) Свиндон жұмыстарында оқушы болып кірді, ол әкесінің әпкесі арқылы туысқан Даниэль Гучтың жетекшілігімен. Ол құрастыру шеберханасында, содан кейін сурет салу бюросында жұмыс істеді, ал кейін зауыт директоры Арчибальд Стюрроктың ассистені болды. 1851 жылы оқуын аяқтағаннан кейін, оған Паддингтон локомотив депосын басқару тапсырылды. 1854 жылдың қазан айында ол Мадрас темір жолының алғашқы локомотив, вагондар және жүк вагондарына жауапты басшысы болып тағайындалды, ал 1855 жылдың наурыз айында Перембур локомотив зауытында қызметке кірісті. Осы кезеңде Мадрас темір жолына жеткізілген локомотивтер Джон Хокшоудың техникалық талаптарына сәйкес жасалды; көбінесе жолаушылар пойыздары үшін 2-4-0, аралас қозғалыс үшін 0-4-2 және жүк пойыздары үшін 0-6-0. Бартон Райт 1869 жылдың 7 желтоқсанында Азаматтық инженерлер институтының мүшесі, ал 1878 жылдың маусымында Механикалық инженерлер институтының мүшесі болды.

Ланкашир және Йоркшир темір жолы

Ланкашир және Йоркшир темір жолы (LYR) бірнеше темір жолдардың бірігуі арқылы құрылды, олардың кейбіреулерінің өз локомотивтерді жөндеуге арналған базалары болған. Бірігуден кейін, осы мекемелерді консолидациялауға және бөлім басшыларының санын азайтуға біраз уақыт кетті. Мысалы, Манчестер және Болтон темір жолы 1846 жылы біріктірілді, бірақ оның локомотивтері 1849 жылы Салфорд базасы жабылғанға дейін бөлек қалды, содан кейін жұмыс Майлз Платтингтегі бұрынғы Манчестер және Лидс темір жолының шеберханасына көшірілді. 1875 жылы Майлз Платтингтегі базалар Уильям Херст пен Уильям Йейтс басқаруында болды, олар 22 қаңтар 1868 жылы Уильям Дженкинстің орнына сыртқы және ішкі бақылаушылар болып тағайындалды. Бұрынғы Шығыс Ланкашир темір жолының локомотивтері Бьюриде жөнделді және екі адамның жауапкершілігінде болды: Джон Жак, ол 24 сәуір 1865 жылы сыртқы бақылаушы болып тағайындалды, және Джордж Робертс, ол 15 қазан 1873 жылы Р. Мейсонның қайтысынан кейін ішкі бақылаушы болып тағайындалды. Херст 1875 жылы зейнетке шығуға тиіс болды, ал LYR басқармасы төрт адамды бір локомотив бастығымен алмастыруға шешім қабылдады, және лауазым 1875 жылдың тамызында жарияланды. Алты үміткердің ішінен таңдау жасалып, 27 қазанда сұхбаттасу өтті. Нәтижесінде үміткерлердің саны екіге дейін қысқартылды: Александр МакДоннелл, Ирландиядағы Ұлы Оңтүстік және Батыс темір жолынан, және Уильям Бартон Райт, Үндістандағы Мадрас темір жолында жұмыс істеген. Бартон Райт 1 қараша 1875 жылы бас локомотив инспекторы болып тағайындалды, ал келесі күні Йейтс, Херст, Жак және Робертс Бартон Райтқа есеп беруге міндеттелді. Херст зейнетке шықты, ал Йейтс және Робертс тиісінше Майлз Платтингте және Бьюриде жұмыс менеджерлері болды. Жакқа алты айлық жалақымен жұмыстан кетуге мүмкіндік берілді. Майлз Платтингте Бартон Райт локомотивтердің бес жаңа класын жобалады: 1876 жылы Тафф Вейл темір жолы үшін салынғандарға ұқсас 0-6-0 жүк локомотиві; 1877 жылы жергілікті жолаушылар қызметі үшін 0-4-4T; 1880 жылы экспресс жолаушылар пойыздары үшін 4-4-0; және екі типтегі 0-6-2T – бірі 1880 жылы 4 фут (1 м) біріктірілген доңғалақтарымен жүк тасымалына, екіншісі 1881 жылы 5 фут (2 м) біріктірілген доңғалақтарымен жергілікті жолаушылар қызметіне. Олардың екеуі, 4-4-0 және 0-6-0, оның ізбасары Джон Аспиналл кішігірім өзгерістермен пайдаланды. Локомотивтерді күтіп-ұстау кестесінің талаптары және Майлз Платтинг пен Бьюридегі шектеулі қуаттылық жаңа локомотивтердің көпшілігін сыртқы фирмалардан сатып алуға мәжбүр етті, олардың кейбіреулері Бартон Райттың жеке дизайнына жатпады. 1876 жылы Sharp, Stewart & Co. компаниясы Ұлы Солтүстік темір жолы (GNR) үшін Патрик Стирлингтің, GNR локомотив инспекторының жобасына сәйкес отыз 0-4-2 локомотивтер партиясын жасады; бірақ он екі локомотив GNR-ге жеткізілгеннен кейін, келесі сегіз локомотив (GNR рұқсатымен) тікелей LYR-ге сатылды, онда олар 605 класына айналды; және Sharp, Stewart кейіннен GNR-ге бастапқы тапсырыстың соңғы он локомотивін, сонымен қатар жетіспеушілікті толықтыру үшін тағы сегіз локомотив берді. GNR-де олар аралас қызметтерге арналған (кейін F2 класын құрды), бірақ LYR оларды негізінен экспресс жолаушылар пойыздарында пайдаланды. Сонымен қатар, 1882 және 1885 жылдар аралығында әртүрлі типтегі кішігірім 0-4-0ST локомотивтері де сатып алынды. Бартон Райт өзінің алдыңғыларының кейбір локомотивтерін қайта жаңартып, олардың қызмет ету мерзімін ұзартты. Майлс Платтингтегі жағдай 1877 жылы Ньютон Хиттегі жаңа вагондар зауыты ашылғаннан кейін жеңілдеді, бұл локомотив бөліміне вагондар және жүк вагондары бөлімі бұрын орналасқан кеңістікті алуға мүмкіндік берді, ол 1873 жылдың 27 сәуірінде өрттен жойылып, сол жылы қайта құрылды. Бұл кеңейтуден кейін Майлс Платтингте қосымша локомотивтер жасау мүмкін болды, ал 528 класының қырығы 1878-81 жылдары салынды, бірақ бұл сол жерде салынған соңғы жаңа локомотивтер болды. Бұл жерде әлі де орын жетіспеді, және жұмысты одан әрі кеңейтуге мүмкіндік болмады, өйткені айналадағы аумақ басқа ғимараттармен, соның ішінде үйлермен толық қамтылды. 1883 жылы Лондон және Солтүстік-Батыс темір жолының (LNWR) бұрынғы локомотив инспекторы Джон Рамсботттомды LYR "Локомотив бөліміне қатысты мәселелер бойынша кеңесші инженер" ретінде жұмысқа алды және Бартон Райтпен бірге барлық LYR жүйесін аралап, барлық жөндеу базаларын қарады. Рамсботттом 1884 жылдың 19 наурызында LYR басқармасына кеңесін берді, және кеңейтуге қолайлы жағдайы бар ашық жерде жаңа локомотив базасын салуға шешім қабылданды.

The Lancashire and Yorkshire Railway (LYR) was formed by amalgamation of several railways, some of which had their own locomotive repairing facilities. Following amalgamation, it took some time for these establishments to be consolidated, and the number of departmental heads reduced. For example, the Manchester and Bolton Railway had amalgamated in 1846 but its locomotives remained separate until Salford works was closed in 1849, when the work was transferred to the former Manchester and Leeds Railway workshops at Miles Platting. In 1875, the facilities at Miles Platting were under the charge of William Hurst and William Yates, who were appointed outdoor superintendent and indoor superintendent respectively on 22 January 1868, both being in succession to William Jenkins. The locomotives of the former East Lancashire Railway were repaired at Bury, and were also the responsibility of two men: John Jacques, who was appointed outdoor superintendent on 24 April 1865, and George Roberts, who had been appointed indoor superintendent following the death of R. Mason on 15 October 1873. Hurst was due to retire in 1875, and the LYR board decided to replace all four men by a single locomotive superintendent, and the post was advertised in August 1875. A short list of six names was chosen, and interviewed on 27 October 1875. This reduced the six names to two: Alexander McDonnell, of the Great Southern and Western Railway in Ireland, and William Barton Wright, who had been working for the Madras Railway in India. Barton Wright was appointed chief locomotive superintendent from 1 November 1875, and the following day, Yates, Hurst, Jacques and Roberts were brought in and told that they would now report to Barton Wright. Hurst retired, whilst Yates and Roberts became works managers, at Miles Platting and Bury respectively. Jacques was given the opportunity to resign with six months salary. Whilst Barton Wright was at Miles Platting, he designed five new classes of locomotive: an 0 6 0 for goods work, very similar to some being built for the Taff Vale Railway (the Taff Vale Railway L class), was introduced in 1876; an 0 4 4T for local passenger services in 1877; a 4 4 0 for express passenger trains in 1880; and two types of 0 6 2T – one in 1880 with 4 feet (1 m) coupled wheels for goods and the second in 1881 with 5 feet (2 m) coupled wheels for local passenger services. Two of these, the 4 4 0 and the 0 6 0, were perpetuated by his successor, John Aspinall, with small modifications. The demands of the locomotive maintenance schedule together with the restricted capacity at both Miles Platting and Bury meant that most of the new locomotives had to be bought from outside firms, and these included some that were not of Barton Wright's own design. In 1876, Sharp, Stewart & Co. were building a batch of thirty 0 4 2 locomotives for the Great Northern Railway (GNR), to the design of Patrick Stirling, the GNR locomotive superintendent; but after twelve had been delivered to the GNR, the next eight were sold (with the permission of the GNR) directly to the LYR instead, where they became the 605 class; and Sharp, Stewart subsequently supplied the GNR with the last ten of their original order, plus a further eight to make up the shortfall. On the GNR, they were intended for mixed traffic duties (and later formed Class F2), but the LYR mainly used them on express passenger trains. There were also several small 0 4 0ST for shunting, of various types, bought between 1882 and 1885. Barton Wright also rebuilt some of the locomotives of his predecessors, giving them a longer life. The situation at Miles Platting was eased once the new carriage works at Newton Heath was opened in 1877, which allowed the locomotive department to take over the space at Miles Platting formerly occupied by the carriage and wagon department, which itself had largely been destroyed by fire on 27 April 1873 and rebuilt later that year. Following this expansion, it was possible to build additional locomotives at Miles Platting, and forty of the 528 class were built during 1878–81, but these were the last new locomotives built there. Space was still tight, and there was no room to expand the works any further, since the surrounding area was fully occupied with other buildings, including houses. In 1883, John Ramsbottom, the former locomotive superintendent of the London and North Western Railway (LNWR), was engaged by the LYR as "Consulting Engineer in matters relating to the Locomotive Department" and toured the whole LYR system with Barton Wright, looking at all the repair facilities. Ramsbottom gave his advice to the LYR Board on 19 March 1884, and it was decided to build a new locomotive works in open country, where expansion would be easier.

Хорвич зауыты

Рамсботтом мен Бартон Райт әртүрлі мүмкін болатын жерлерді қарастырды, ал 21 мамырдағы отырыста LYR жер агенті Элиас Дорнинг оларға Хорвичтегі бір егістік туралы хабарлады. Рамсботтом, Дорнинг және Бартон Райт жерді тексеруге барды, ал Басқармаға есеп бергеннен кейін Дорнингке оны 65 000 фунт стерлингтен аспайтын сомаға сатып алуға рұқсат берілді. 1884 жылғы 27 мамырда аукционда ол жерді 36 000 фунтқа сатып алды. Рамсботтоммен бірге Бартон Райт жаңа локомотив зауыдының жоспарын жасауға кірісті, ал құрылыс келесі жылы басталды. Бірақ Хорвич зауыды локомотивтерді құрастыру және жөндеуді бастауға дайын болмас бұрын, Бартон Райт 1886 жылғы 23 маусымда отставкаға кетті. Аспиналл 1886 жылғы 14 шілдеде Бартон Райттың орнына тағайындалды, жаңа лауазымы – Бас инженер-механик (бұрын бұл лауазымды тек бір адам ғана атқарған, ол – Фрэнсис Уильям Уэбб, LNWR-дегі Рамсботтомның ізбасары). Локомотивтерді жөндеу 1886 жылғы 15 қарашада Хорвичте басталды; жаңа құрылыс 1888 жылғы қаңтарда басталды, ал алғашқы жаңа локомотив 1889 жылғы 20 ақпанда жеткізілді.

Басқа да бизнес мүдделері

Ланкашир және Йоркшир темір жолынан зейнетке шыққаннан кейін Бартон Райт Лондонда инженер ретінде жеке практика ашып, Ассам темір жолы және сауда компаниясының директоры болды. 1880 жылдары Оңтүстік Үндістандағы Нилгири тауларында Гудалур маңындағы Балмади және Битерокарду есімді шай плантацияларын сатып алды, оларды кейіннен ұлдары басқарды. Ол сондай-ақ ұлы Эдвард Уильяммен бірге 1885 жылдан бастап Португалияның Альентежу аймағындағы Одемирадағы минералдық кен орындарына инвестиция жасады, бірақ табысқа жете алмады. Үндістанда ол Мадрас ерікті гвардиясында майор болып қызмет етті (1876 жылы зейнеткерлікке шықты). 1892 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін Дуверге зейнетке шығып, 1907 жылы Сассекс округіндегі Сент-Леонардс-он-Си қаласына көшіп барды. 1915 жылдың 7 мамырында 86 жасында қайтыс болды. Мадрас қаласының Аянаварам ауданындағы Бартон Райт көшесі оның құрметіне аталған.

Отбасы

Бартон Райт 1858 жылы Англияда демалыс кезінде Джанет Форлонджға үйленді. Ол Уильям Форлонджтың қызы, колониялық Виктория және Жаңа Оңтүстік Уэльсте мал өсіруші және саясаткер болған, сондай-ақ Австралияның мерино қойының алғашқы селекционері Элиза Форлондждың немере қызы еді. Олардың алты ұлы мен үш қызы болды. Оның үшінші ұлы, Эдвард Уильям Бартон Райт, Азия жартылай жекпе-жек өнерін Батыс әлеміне таныстырушының бірі болды: Бартицу туралы қараңыз. Оның әпкесі Лидия, Сер Молино Непианға, Мэппертон үйінің, Лодерс сотының, Дорсет штатының Ботенгемптон және Нортумберленд штатының Ли Холл иесі, 2-ші баронға тұрмысқа шықты. Ол Ливерпульдік саудагер Джон Паррдың шөбересі еді.

Локомотивтердің конструкциясы

Yates жобалары үшін тапсырыстар, Barton Wright сыныптық дөңгелектердің орналасуы бойынша аяқталды. Салынған жылдар. Құрылысшылар. Салынған саны. Ескертулер. Сілтеме 216 0 6 0ST 1875 LYR, Майлз Плэтинг 2 4 фут 0 дюймдік жетек дөңгелектер, 15 дюймдік цилиндрлер 90 0 6 0 1875–76 Yorkshire Engine Co. 6 63 2 4 0 1875–76 LYR, Майлз Плэтинг 10 161 0 6 0ST 1876–78 LYR, Майлз Плэтинг 22 4 фут 6 дюймдік жетек дөңгелектер, 17 дюймдік цилиндрлер 72 0 6 0ST 1877 LYR, Майлз Плэтинг 8 4 фут 0 дюймдік жетек дөңгелектер, 17 дюймдік цилиндрлер.

+Outstanding orders for Yates designs, completed under Barton WrightClass Wheel arrangement Years built Builders Number built Notes Ref216 0 6 0ST 1875 LYR, Miles Platting 2 4 ft 0 in driving wheels, 15 in cylinders 90 0 6 0 1875–76 Yorkshire Engine Co. 6 63 2 4 0 1875–76 LYR, Miles Platting 10 161 0 6 0ST 1876–78 LYR, Miles Platting 22 4 ft 6 in driving wheels, 17 in cylinders 72 0 6 0ST 1877 LYR, Miles Platting 8 4 ft 0 in driving wheels, 17 in cylinders

+Barton Wright designsClass Wheel arrangement Years built Builders Number built Notes Ref528 or 25 0 6 0 1876–87 Kitson & Co., Sharp, Stewart & Co., LYR, Miles Platting (40), Vulcan Foundry, Beyer, Peacock & Co. 280 Last 50 (20 from Vulcan Foundry, 30 from Beyer, Peacock) ordered by Aspinall 111 0 4 4T 1877–86 Kitson & Co. (12), Dübs & Co., Neilson & Co., Sharp, Stewart & Co. (40) 72 629 4 4 0 1880–87 Sharp, Stewart & Co. (24), Neilson & Co. (30), Kitson & Co. (20), Vulcan Foundry (36) 110 Last 16 (from Vulcan Foundry) ordered by Aspinall 141 0 6 2T 1880–81 Kitson & Co. 10 4 ft 6 in driving wheels 243 or 22 0 6 2T 1881–83 Kitson & Co. (14), Dübs & Co. (40) 54 5 ft 1 in driving wheels
The forty 0 6 0s of the 528 class built in 1878–81 were the last locomotives to be built at the LYR's locomotive works at Miles Platting. No. 553 of the 528 class, built in June 1877, was the last LYR locomotive to be withdrawn from service, in September 1964 – a life of 87 years. Like most of the others in its class, it had been rebuilt as an 0 6 0ST – this occurred in April 1891. It had also been renumbered to LMS no. 11305. It spent the latter part of its life as one of the works shunters at Horwich, and like other locomotives used there, was transferred to service stock and never given a BR number. +Other designsClass Wheel arrangement Years built Builders Quantity Notes RefCraven 2 4 0 1876–77 LYR, Bury 6 One or two may have been rebuilt from older engines 605 0 4 2 1876 Sharp, Stewart & Co. 8 Stirling design for GNR 789 0 4 0ST 1876 Manning, Wardle & Co. 4 Purchased second hand 1882 883 0 4 0ST 1885 Black, Hawthorn & Co. 2 885 0 4 0ST 1885 Kitson & Co. 1 Purchased second hand 1888

+Barton Wright жобалары. Сынып. Дөңгелектердің орналасуы. Салынған жылдар. Құрылысшылар. Салынған саны. Ескертулер. Сілтеме 528 немесе 25 0 6 0 1876–87 Kitson & Co., Sharp, Stewart & Co., LYR, Майлз Плэтинг (40), Vulcan Foundry, Beyer, Peacock & Co. 280 Соңғы 50 (Vulcan Foundry-дан 20, Beyer, Peacock-тан 30) Aspinall тапсырыс берген 111 0 4 4T 1877–86 Kitson & Co. (12), Dübs & Co., Neilson & Co., Sharp, Stewart & Co. (40) 72 629 4 4 0 1880–87 Sharp, Stewart & Co. (24), Neilson & Co. (30), Kitson & Co. (20), Vulcan Foundry (36) 110 Соңғы 16 (Vulcan Foundry-дан) Aspinall тапсырыс берген 141 0 6 2T 1880–81 Kitson & Co. 10 4 фут 6 дюймдік жетек дөңгелектер 243 немесе 22 0 6 2T 1881–83 Kitson & Co. (14), Dübs & Co. (40) 54 5 фут 1 дюймдік жетек дөңгелектер.

528 сыныптың 1878–81 жылдары салынған 40 0 6 0 локомотиві LYR-дың Майлз Плэтинг локомотив зауытында салынған соңғы локомотивтер болды. 1877 жылдың маусымында салынған 528 сыныптың 553 нөмірі 1964 жылдың қыркүйегінде қызметтен шығарылған соңғы LYR локомотиві болды – 87 жылдық өмір. Оның класындағы көптеген локомотивтер сияқты, ол да 0 6 0ST ретінде қайта жаңартылды – бұл 1891 жылдың сәуірінде болды. Ол сондай-ақ LMS нөмірі 11305-ке дейін қайта нөмірленді. Өмірінің соңғы бөлігін Хорвичтегі жұмыс локомотивтерінің бірі ретінде өткізді және сол жерде пайдаланылған басқа локомотивтер сияқты, қызметтік қорға ауыстырылды және ешқашан BR нөмірі берілмеді.

+Басқа жобалар. Сынып. Дөңгелектердің орналасуы. Салынған жылдар. Құрылысшылар. Саны. Ескертулер. Сілтеме. Craven 2 4 0 1876–77 LYR, Bury 6 Бір немесе екеуі ескі локомотивтерден қайта құрылған болуы мүмкін. 605 0 4 2 1876 Sharp, Stewart & Co. 8 GNR үшін Стирлинг дизайны. 789 0 4 0ST 1876 Manning, Wardle & Co. 4 Екінші қолдан сатып алынған. 1882 883 0 4 0ST 1885 Black, Hawthorn & Co. 2 885 0 4 0ST 1885 Kitson & Co. 1 Екінші қолдан сатып алынған. 1888.