Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тартуф – Кирке Мехемнің үш актілі операсы. Мехем осы операның ағылшын либреттосын да жазған. Мольердің «Тартуф, немесе Алдамшы» пьесасы негізінде құрылған бұл опера 17 ғасырдағы Париж қаласында өтетін қазіргі заманғы опера буффа жанрындағы туынды. «Тартуф» операсының тұңғыш қойылымы 1980 жылдың 27 мамырында Сан-Франциско операсында болды. Одан бері ол алты елде 400-ден астам рет қойылды және неміс, орыс, қытай, жапон және чех тілдеріне аударылды. Ариялар, дуэттер, триолар және ансамбльдерден тұратын «номерлік опера» ретінде, «Тартуф» американдық композитордың ең көп орындалатын операларының бірі болып табылады. Сонымен қатар, Мехемнің Дориннің «Fair Robin I Love» ариясынан алынған «The Lighthearted Lovers» әніне жасаған хорлық аранжировкасы да жиі орындалады.
Tartuffe is an opera in three acts by Kirke Mechem. Mechem also wrote the English libretto. Based on the Molière's play Tartuffe, or the Impostor, it is a modern opera buffa set in Paris in the 17th century. Tartuffe premiered on May 27, 1980, at the San Francisco Opera It has since seen over 400 performances in six countries and been translated into German, Russian, Chinese, Japanese and Czech. A "number opera" with arias, duets, trios and ensembles, Tartuffe is one of the most performed operas by an American composer. Also often sung is Mechem's choral arrangement of the song "The Lighthearted Lovers," excerpted from Dorine's aria, "Fair Robin I Love."
1-ші акті
Пернель ханым өзінің қызметшісі Флипотпен бірге ұлы Оргонның үйінен шығып келеді. Ол үйдің қалған тұрғындарын "қасиетті адам" Тартуфтың талаптарына сай өмір сүрмегендері үшін жазалайды, оны Оргон жақын дос тұтады. Оргонның екінші әйелі Эльмира оларды татуластыруға әрекет етеді, бірақ нәтижесіз. Оргонның қызы Мариан, ағасы Дамиспен бірге, Эльмирадан Оргонның Марианды Валерге беруге берген уәдесін орындауға көмектесуін сұрайды. Оргон үйге келген соң, қызметші Дорин оған әйелінің ауырғанын айтуға тырысады, бірақ Оргон тек Тартуф туралы сұрайды. Эльмира Оргоннан Марианға берген уәдесі туралы сұрағанда, ол жауаптан қашады, тіпті Марианға Тартуфқа үйленуі керек екенін айтады. Мұны естіген Дорин күліп, Оргон әзіл айтып отырғандай екенін көрсетеді. Ол Тартуфты жерден алып, Оргонды соншалықты ренжітеді ki, ол бөлмеден шығып кетеді. Дорин Марианды әкесіне қарсы тұруға шақырады. Бірақ енді Валер келіп, Марианның басқа біреуге беріліп бара жатқаны туралы естіген. Екеуі де бір-біріне мұқтаж екенін мойындауға ұялады, сондықтан олар ашулы дауға түседі. Ақырында Дорин оларды татуластырады, және олар Оргонды алдап, Тартуфтан құтылудың жоспарын құрады.
Madame Pernelle, together with her maid, Flipote, is leaving the house of her son, Orgon. She berates the rest of the household for not living up to the standards of "that holy man" Tartuffe, whom Orgon has befriended. Elmire, Orgon's second wife, vainly attempts to make peace. Orgon's daughter, Mariane, supported by her brother, Damis, enlists Elmire's help in holding Orgon to his promise that Mariane may wed Valère. Upon Orgon's return home, the maid Dorine tries to tell him that his wife has been ill, but Orgon asks only about Tartuffe. When Elmire questions Orgon about his promise to Mariane, he evades her, and indeed tells Mariane that she must marry Tartuffe. At this, the eavesdropping Dorine bursts into laughter, pretending that Orgon must be joking. She ridicules Tartuffe and so saucily interrupts Orgon that he storms out. Dorine encourages Mariane to resist her father. But now Valère arrives, having heard a rumor of Mariane's betrothal. Both lovers are too proud to admit their dependence upon one another, and they become locked into a furious quarrel. Eventually Dorine reconciles them, and they plot a scheme to outwit Orgon and get rid of Tartuffe.
2-ші акті
Дорин Тартуф пен Элмирдің кездесуін ұйымдастырды. Дамис оларды тыңдап алу үшін жасырынып алады. Тартуф зор құрметпен келіп, тіпті осыны Элмирге деген махаббатының себебі ретінде келтіреді. Элмир оның әрекеттеріне қарсы шығып, егер Тартуф Оргонды Марианның Валерге үйленуіне келісімін беруге көндірсе, күйеуіне ештеңе айтпайтынына уәде береді. Дамис жасырынып тұрған жерінен секіріп шығып, Тартуфтың алаяқтығын ашуға ант етеді, бірақ Элмирдің ниеті – әділеттілікті қалпына келтіріп, дау-жанжалдың алдын алу. Оргон келгенде, Дамис Тартуфты жамандап айыптайды, бірақ Тартуф өзін-өзі айыптағандай сөйлеп, Оргонды алдап, ұлын өзін жамандады деп айыптап, Дамисті үйден қуады. Енді өзінің жағдайын нығайтқан Тартуф Оргонды үйі мен барлық мүлкін өзіне беруге көндіреді.
Dorine has arranged a meeting between Tartuffe and Elmire. Damis insists upon hiding to observe them. Tartuffe arrives with a great show of sanctity, and even manages to use this as a perverted justification of his love for Elmire. She reproaches him for his advances, but promises not to tell her husband if Tartuffe will persuade Orgon to permit Mariane to wed Valère. Damis springs out of his hiding place, swearing to reveal Tartuffe's duplicity, despite Elmire's desire only to right the wrong and avoid a scandal. Orgon arrives, and Damis denounces Tartuffe, but the hypocrite so cunningly chastises himself that Orgon blindly accuses his son of stigmatizing him, and orders Damis from the house. Now sure of his position, Tartuffe manipulates Orgon into deeding his house and goods over to him.
3-ші акт
1-мазмұн: Эльмир ақыры Оргонды Тартуфтың хиянасын өз көзімен көруге көндіреді. Оргон үстелдің астына жасырынып, Эльмир жөтелген арқылы сигнал бергенде ғана сыртқа шығуы керек. Күдікті зұлым кіреді. Эльмир оған деген сезімдерін білдіреді, ал Тартуф оның құштарлығын жасырмай, осыны "дәлел ретінде" талап етеді. Эльмирдің үздіксіз жөтелгеніне қарамастан, Оргон Тартуф оны қорлап сөйлей бастағанға дейін пайда болмайды. Ойын бітті, бірақ Тартуф сыйлықталынған қағазды Оргонға көрсетіп, "Сен кетіңіз, мен емес!" деп угроза жасап, шығып кетеді. 2-мадам Пернель Тартуфты соңғы жалалардан қорғау үшін қайта оралады. Алайда, оның пікірі Тартуфтың өзі Оргонды қууға кіріскенде, оған мойынсұнушы сот атқарушысы еріп келгенде өзгереді. Оргон кетуге бас тартады, ал Тартуф полиция шақыру үшін кетеді. "Сот атқарушысы" өзін Дамис екенін жасырып көрсетсе, содан кейін Валер полиция қызметкері кейпінде, ал Мариан Тартуфты қамау үшін жіберілген корольдің арнайы елшісі ретінде келеді! "Король елшісі" Тартуфтың қылмыстарын тізімдейді және оған елден кетуді немесе түрмеге қамалуды бұйырады. Тартуф қашып кетеді, ал Оргон өзінің ақымақтығын мойындап, жалпы қуанышта Марианды Валерге ұсынады. "Тартуф" пьесасынан үзінді.
Scene 1: Elmire at last persuades Orgon to witness Tartuffe's treachery with his own eyes. Orgon is to hide under a table, and come out when Elmire signals by coughing. The wary villain enters. Elmire professes great feeling for him, and Tartuffe demands to "savor some tender favor" as proof, freely admitting his lust for her. In spite of Elmire's frantic coughing, Orgon does not emerge until Tartuffe begins to speak contemptuously of him. The game is up, but Tartuffe merely shakes the deed of gift at Orgon and goes out, threatening that "It's you, not I, who has to leave!" Scene 2: Madame Pernelle returns to defend Tartuffe against these latest slanders. Her opinion changes, however, when Tartuffe himself appears to oust Orgon, accompanied by an obsequious court bailiff. Orgon refuses to go, and Tartuffe leaves to call the police. The "bailiff" reveals himself as Damis in disguise, and he is quickly followed by Valère in disguise as a police officer, and Mariane as a special envoy of the King, who has been sent in order to arrest Tartuffe! The "royal envoy" enumerates Tartuffe's crimes, and orders him to leave the country or be jailed. Tartuffe flees, and Orgon, confessing his foolishness, presents Mariane to Valère amid general rejoicing. Excerpt from Tartuffe Score.