Кіріспе

Нидерланд жазушысы (туған жылы 1951)

Адриан Франсис Теодорус ван дер Хейден (15 қазан 1951 жылы туған) – нидерланд жазушысы. Ван дер Хейден Гелдропта дүниеге келді, Нимвегенде психология мен философияны оқыды. Амстердамға көшкеннен кейін ол жазуға бет бұрды. Оның алғашқы екі кітабы Патрицио Канапони псевдонимімен жарық көрді: «Геренграхтағы гондол» (Een gondel in de Herengracht, 1978, 1979 жылы Антон Вахтер сыйлығы) қысқа әңгімелер жинағы және «Айналатын есік» (De draaideur, 1979) романы. Ван дер Хейден 80-ші жылдары өз атымен шығара бастады. Ван дер Хейден көптеген марапаттарға ие болды, оның ішінде нидерланд әдебиетінің барлық ірі сыйлықтары: 2013 жылғы П.С. Хуфт сыйлығы – барлық шығармашылығы үшін, 2012 жылғы Libris Literatuur Prijs сыйлығы – «Tonio» үшін, 2007 жылғы AKO Literatuurprijs сыйлығы – «Het schervengericht» үшін және 1997 жылғы AKO Literatuurprijs сыйлығы – «Onder het plaveisel het moeras» үшін. Ван дер Хейденнің кейбір кітаптары неміс, орыс, фин, швед, испан және болгар тілдеріне аударылған. Ван дер Хейден (немесе кітап оқырмандары арасында белгілі А.Ф.Т.) өзінің Альберт Эгбертс туралы «Тіссіз уақыт» (De tandeloze tijd) атты көп томдық романымен танымал. Сагада оның Гелдроптағы жастық шағы, Нимвегендегі студенттік күндері және 1970-80 жылдардағы Амстердамдағы өмірі суреттелген. 2003 жылы Ван дер Хейден жаңа саганы бастады: «Homo Duplex», ол грек трагедияларының кейіпкерлеріне негізделген, заманауи оқиғалармен байланысты.

Блаубрюгтің құйылымы

Көк көпірдегі шайқас ("De slag om de Blauwbrug") – "Тіссіз дәуір" ("De tandeloze tijd") романына кіріспе және қазіргі голланд әдебиетіндегі ең көп дау тудырған кітаптардың бірі. Роман 1980 жылғы 30 сәуірде королева Беатрикстің таққа отыруына байланысты оқиғаларға толы. Бұл оқиға сол күні Амстердам көшелерімен келе жатқан, қоғамнан шеттетілген, бұрын сотталған адамның көзімен баяндалады. Ол полиция мен монархияға қарсы анархистік белсенділер арасындағы қақтығыстардың куәсі болады, олар таққа отыру рәсімі кезінде тәртіпсіздік тудырып, нашар тұрғын үй жағдайларына наразылық білдіреді және осы мүмкіндікті монархия институтын және жалпы мемлекеттік билік идеясын жоюға пайдаланады. Романның басты кейіпкері бұл қатыгез қақтығыстарды қатыспай да, тарап тартпай, жай ғана бақылайды. Тәртіпсіздіктер оның естелігіне Вьетнам соғысынан бастап 70-жылдардағы R.A.F. террористік шабуылдарына дейінгі маңызды саяси оқиғаларды еске түсіреді.