Кіріспе

Бостон аймағындағы қоғамдық көліктің жол ақысын төлеуге арналған байланыссыз смарт-карта – CharlieCard. Бұл Массачусетс шығанағының көлік басқармасы (MBTA) және АҚШ-тың Массачусетс штатындағы бірнеше аймақтық қоғамдық көлік жүйелері үшін негізгі төлем құралы. Карта 2006 жылдың 4 желтоқсанында көлік жүйесінің технологиясын жетілдіру және жетондарды тасымалдау мен жинау қиындығын жою мақсатымен енгізілді. Ол металл жетонды алмастырды, соңғысы 2006 жылдың 6 желтоқсанында Үкімет орталығы станциясында сатылды. 2025 жылға қарай MBTA бастапқы CharlieCard жүйесін Лондонның Oyster картасына немесе Нью-Йорктің OMNY жүйесіне ұқсас жүйемен алмастыруды жоспарлап отыр. Жаңа жүйе CharlieCard-тармен қатар, байланыссыз карталар мен смартфондар арқылы да төлем жасауға мүмкіндік береді.

Этимология

CharlieCard 1948 жылғы наразылық әніндегі басты кейіпкердің құрметіне аталған, "M. T. A." әні. Бұл ән ұзақ сапарлар үшін қосымша бес центтік шығу төлемі түрінде жол ақысының өсуіне қарсылық білдіру мақсатымен жазылған және кейіннен 1959 жылы The Kingston Trio тобы арқылы танымал болды. Ақы төлеу жүйесі үшін ұсынылған, бірақ қабылданбаған атаулардың бірі – "Тариф балығы" ("The Fare Cod") есімді, ол жергілікті тұрғындардың "Card" сөзін қалай айтатынымен ойнайды, сондай-ақ бір кезде Массачусетс экономикасының маңызды бөлігі болған балыққа және Лондонның "Oyster" және Гонконгтың "Octopus" сияқты мұхит жануарларының аттарымен аталатын басқа көлік карталарына сілтеме жасайды. Тағы бір қабылданбаған атау – MBTA символы болып табылатын "T" әрпі бар "T Go" картасы.

Кіріспе

CharlieCards MBTA метро және автобус қызметтерінде жұмыс істейді, олардың көпшілігі 2006 жылы жаңартылды. Токендерді сату 2006 жылдың 6 желтоқсанында тоқтатылды. Тарифтік бақылау жүргізілетін соңғы станция 2006 жылдың 22 желтоқсанында Филдс Корнер станциясы болды. Бастапқыда олардың 2008 жылдың желтоқсанына дейін MBTA қалалық темір жолы және паром қызметтерінде қолданылуы күтілген, ал қалалық темір жолында сынақтар 2008 жылдың жазында жоспарланған. 2012 жылы MBTA қалалық теміржолында CharlieCards қабылдау жоспарларынан бас тартты. 2020 жылдың 22 маусымында Fairmount Line-да CharlieCards-ты қабылдаудың пилоттық бағдарламасы басталды, ол жол жүру автоматтарында тексеру және төлем куәлігін алу арқылы жүзеге асырылды. CharlieCards біртіндеп Массачусетс аймақтық көлік органдарына енгізілді: MetroWest аймақтық көлік органы (қазан 2010), Броктон аймақтық көлік органы (наурыз 2011), Лоуэлл аймақтық көлік органы (қараша 2011), Мерримак аңғарының аймақтық көлік органы («Тэп және саяхат картасы» таңбасымен; 2012 ақпан), Монтачусет аймақтық көлік органы (наурыз 2012), Ворчестер аймақтық көлік органы (сәуір 2012), Кейп-Ан көлік органы, Кейп-Код аймақтық көлік органы (қараша 2012), Оңтүстік-Шығыс аймақтық көлік органы (қаңтар 2013), және Беркшир аймақтық көлік органы (қаңтар 2014). MetroWest және Монтачусет аймақтық көлік органдары енді CharlieCards-ты қабылдамайды.

Транзит қызметкерлеріне әсері

CharlieCards компаниясына көшкеннен кейін, жеребе жинаушылар ретінде жұмыс істеген қызметкерлердің бір бөлігі клиенттерге қызмет көрсету агенттері болып қайта оқытылды. 2017 жылдың наурыз айында MBTA тиімділікті арттыру мақсатында клиенттерге қызмет көрсету лауазымдарын жекешелендіруді жоспарлап отырғанын хабарлады. MBTA "Block By Block" деп аталатын компанияны шартты түрде тартты және оларды "Транзит елшілері" деп атады. 2017 жылдың тамызында жаңа Транзит елшілері бағдарламасы іске қосылды. 2020 жылдың желтоқсанына дейін MBTA жүйесінде 200 Транзит елшісі жұмыс істеді.

Автоматтандырылған жол ақысын жинау 2.0

2017 жылдың қарашасында MBTA фискалдық және басқаруды бақылау кеңесі 723 миллион долларлық келісімшартты мақұлдады, ол 2021 жылға қарай CharlieCard және CharlieTicket-ті жаңа жүйемен ("AFC 2.0", Автоматтандырылған тарифтерді жинау үшін) алмастыратын болады, бұл тарифтер қақпаларының көптеген кредиттік карталар мен смартфондарға енгізілген байланыссыз төлем жүйелерімен үйлесімді болуына мүмкіндік береді. Ұшаққа түсуді жеделдету үшін Green Line троллейбустары мен автобустарының барлық есіктеріне төлем оқығыштары орнатылады (төлемді растау жүйесі үшін), ал көлік ішінде қолма-қол ақшамен төлеуге рұқсат етілмейді, бұл клиенттерден карталарға қолма-қол ақшаны автоматтарда немесе бөлшек сауда орындарында салуды талап етеді. Бұл жүйе сондай-ақ, жолаушылардың тежегішпен кіріп, түсуіне мүмкіндік беретін қалалық пойызға (Commuter Rail) да қолданылады. Жаңа жүйе бойынша 2017 және 2018 жылдары қоғамдық тыңдаулар өткізілді, бірақ 2019 жылы тоқтатылып, 2019 жылдың желтоқсанында жаңартылған жоспар жарияланғанға дейін жалғастырылмады. Жаңа жоспардың құны 900 миллион доллардан асады және 2020 жылдан 2024 жылға дейін кезең-кезеңімен іске асырылатын болады. CharlieTicket билеттерінің бағасы CharlieCard билеттерінің бағасына теңестіріледі, себебі қағаз CharlieTicket-тер магниттік оқу құрылғыларының орнына байланыссыз төлемдерді қолдана бастайды. CharlieCard енді тегін болмайды, бірақ теріс баланспен бір саяхатқа мүмкіндік береді, сондай-ақ тарифтік құралдарды сату үшін қосымша 1000 сату орны ашылады. 2020 жылдың 16 желтоқсанында MBTA 2020-2021 жылдардың қысқы маусымында AFC 2.0 жүйесінің Forest Hills және Ruggles станцияларында, сондай-ақ 28 және 39 автобус бағыттарында жабық сынақ жобасы ретінде іске қосылатынын хабарлады. Бұл жаңа жүйе жеңілдетілген дизайндағы байланыссыз CharlieCard картасын пайдаланады. 2023 жылдың ақпан айында MBTA жобаның 2024 жылғы мерзімінен кейінге ықшамдалуы мүмкін екенін растады. 2023 жылдың шілдесінде MBTA веб-сайтында жобаның 2025 жылы аяқталуы көрсетілген. Жолаушылар пластикалық CharlieCard картасын қақпаға немесе көліктегі билет жинағышқа тигізіп пайдаланады. Тигізілген кезде қақпа немесе билет жинағыш жолаушының саяхатының құнын есептейді, картада жарамды трансфер немесе берілген уақыт пен орынға сәйкес жарамды билет бар екенін тексереді. Транзиттік жүйеден пайдаланушылар өз карталарына MBTA станциялары мен көліктеріндегі автоматтарда, MBTA билет кассаларында және таңдалған сауда орындарындағы бөлшек сауда терминалдарында құндылық немесе айлық билет қоса алады. Түпнұсқа CharlieCard-тарда жарамдылық мерзімі көрсетілмеген, бірақ олар алғашқыда белсендірілгеннен кейін 3-5 жылдан кейін жарамсыз болады. Кейінірек таратылған CharlieCard-тарда жарамдылық мерзімі басылып шығарылған және 10 жыл бойы жарамды. The RIDE жүйесінде физикалық тарифтік құралдар қолданылмайды; жолаушылар веб-сайт, телефон, пошта немесе тікелей келу арқылы есепшот жасайды. 2021 жылға дейін пайдаланушыға мерзімі өткен CharlieCard-ты ауыстыру қажет болса, олар жұмыс сағаттарында Downtown Crossing картасын сату кеңсесіне баруы немесе картаны MBTA-ға жіберуі керек еді. Мерзімі өткен картада қалған билеттер мен сақталған құндылықты жаңа картаға көшіруге болады. 2021 жылы MBTA CharlieCard-тарды тарату үшін жол жүру автоматтарының жаңартылу жоспарларын жариялады.

Шарли билет

Автоматтандырылған жол ақысын жинау жабдықтары MBTA-ның CharlieTicket картасымен үйлесімді, бұл магниттік жолақты қағаз картасы, ол сақталған құнды карта немесе белгілі бір мерзімге (айлық, апталық немесе күндізгі) жол билеті ретінде қолданылады. Билеттер қақпаның немесе жол ақысы төленетін қорапшаның ойығына салынады, жол ақысы есептеледі және билет жолаушыға қайтарылады. 2020 жылдан бастап жүйе бойынша жаңартылған қақпалар мен жол ақысын сату автоматтары орнатылды, бұл 2022 жылдың 31 наурызында магниттік жолақты CharlieTicket-терді қолдануды тоқтатуға мүмкіндік берді. AFC 2.0 жобасының бөлігі ретінде жаңа автоматтары қағаз CharlieTicket-тің сенсорлық нұсқасын қолданады.

Велосипедтік карта

2008 жылдың 18 қыркүйегінде Алевиф станциясында, MBTA паркинг гаражының жанында екі 150 велосипедтік тұрақ орнатылды. Содан бері MBTA станцияларының бірнешеуіне велосипедтерді қауіпсіз, бақыланатын тұрақтармен қамтамасыз етілді. Бұрын осы тұрақтарға кіру үшін арнайы, тегін "Байк Чарликард" қажет болатын. Бірақ 2013 жылдың көктемінен бастап, кез келген CharlieCard велосипедтік тұраққа кіру үшін тіркелуге болады.

Тегін және арзан тарифті карталар

Кейбір жолаушылар тегін немесе жеңілдікпен жол жүру мүмкіндігіне ие. 11 жасқа дейінгі балалар, заң бойынша соқыр адамдар, әскери қызметшілер, полицейлер, өрт сөндірушілер және таңдалған мемлекеттік қызметкерлер тегін жүреді. Заңды түрде соқыр адамдар соқырларға арналған CharlieCard картасын сұрауға құқылы. Басқа барлық ақы төлемейтін жолаушылар MBTA қызметкерлерімен, көбінесе куәлігін көрсеткеннен кейін кіргізіледі. Белгілі бір мүгедектері бар адамдар, Medicare арқылы қамсыздандырылғандар, 65 жастан асқандар, қатысатын мектептердің орта және жоғары сынып оқушылары, сондай-ақ 18–25 жас аралығындағы төмен кірісті адамдар жеңілдікпен жол жүруге құқылы. Жеңілдікпен жол жүретін жолаушылар метро үшін 1,10 доллар, қалалық автобус үшін 0,85 доллар, экспресс автобус үшін 2,10 доллар, ал қала маңындағы теміржол үшін 1,10 доллардан 6,50 долларға дейін, MBTA паромдары үшін 1,10 доллардан 4,85 долларға дейін – бағытқа байланысты төлейді.

Сатып алу опциялары

MBTA CharlieCards-қа көшкен кезде, олар жолаушыларға карталарды тегін берді. Бұл карталар CharlieCard пайдаланушыларына 2007 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енген тарифтің өсуімен бірге жеңілдіктер ұсынды және кейінгі тарифтердің өсуімен де жеңілдіктер беруді жалғастырды. MBTA жүйедегі билет кассаларында, станцияларда және жергілікті сауда орындарында карталарды тегін ұсынуды жалғастыруда. CharlieCards-тың кейбір түрлеріне, қарттар, мүгедектер және студенттерге арналған бағалар төмендетілген. CharlieCards-ты қайта толтыруға болады, автобустар мен жеңіл теміржол вагондарының билет жинағыштары CharlieCards, CharlieTickets және қолма-қол ақшаны қабылдайды. 2020 жылы MBTA 2025 жылға дейін қолма-қол ақшамен төлеуді тоқтату жоспарларын жариялады. Тарифтерді сату автоматтары жүйедегі станцияларда, Логан халықаралық әуежайында, Фенвей паркінің ішінде және Green Line D тармағындағы станцияларда орналасқан. Төлемді растау автоматтары басқа Green Line тармақтарындағы таңдалған аялдамаларда орнатылған.

Жасыл желі тиімділігі төмен

Жасыл желі жолаушылар саны көп. Көлемді басқару үшін 2002 жылы Жасыл желідегі таңдалған аялдамаларда MBTA Show N Go пилоттық жүйесін енгізді, ол жолаушыларға айлық билеттерін көрсету арқылы пойыздың артқы есіктерінен кіруге мүмкіндік берді, бұл алдыңғы есіктегі тығынның алдын алды. Бұл жүйе айлық билеттер қағаз түрінде болғанда тиімді болды, себебі әр айдың билеті алдыңғы айдан ерекшеленді. Бірақ MBTA жолаушылары айлық билеттерін CharlieCards-та сақтағаннан кейін, жүйенің қауіпсіздігі төмендеді, себебі осылай сақталған билеттерді визуалды түрде тексеру қиын болды. MBTA кейбір Green Line станцияларында төлемді растау жүйесін орнатты. Бұл жүйе жолаушылардың картасынан жол ақысын шегеріп, төлемді растайтын түбіртек берді. 2012 жылдың шілдесінде MBTA жол ақысын төлеуден жалтарғандармен күресу үшін әуежайлардағы станцияларда "тек алдыңғы есіктен" кіру ережесін енгізді. Бұл ережеге сәйкес, жолаушылар трамвайдан түсу үшін көліктің алдына дейін баруға міндетті болды. 2016 жылы ереже өзгертіліп, жүйе жұмып тұрған кезде барлық есіктерден, ал жұмыс уақыты аяқталғанда тек алдыңғы есіктен кіруге рұқсат берілді. "Тарифтік трансформация" жобасы аясында барлық жер үсті троллейбус және автобус желілері төлемді растау (POP) жүйесін қолдана отырып, барлық есіктерден кіруге көшірілуде. Philips компаниясына тиесілі NXP Semiconductors компаниясының MIFARE Classic смарт-картасы 2008 жылдың наурыз айында Карстен Ноль басқаратын зерттеушілер тобы бұзылғандығын хабарлады. Вирджиния университетінің компьютерлік ғылым факультетінің студенті. Сонымен қатар, MIT студенттері CharlieTickets магниттік жолағындағы қауіпсіздікті бұзды. Олар 2008 жылдың тамызында DEFCON 16 конференциясында өздерінің зерттеулері туралы баяндама жасауға жоспарлаған, бірақ MBTA оларға қарсы сотқа шағымдануынан кейін бұл жоспар орындалмады, нәтижесінде сот бұйрығы шығарылды. Алайда, олардың баяндамасы шағым түскенге дейін DEFCON арқылы жарияланды. 19 тамызда сот студенттерге баяндама жасауға рұқсат берді. 2013 жылы басқа MIT студенттері Charlie Cards технологиясын пайдаланып, Сезам сақинасын жасады – RFID тегі бар киілетін сақина, ол жолаушыларға MBTA станцияларының қақпаларынан өту уақытын үнемдеуге көмектесті. Студенттер "Ring Theory" деп аталатын компания құрып, өнімді дамыту үшін Kickstarter кампаниясы арқылы қаржы жинады. Сезам сақинасын онлайн режимінде немесе Кембридждегі MBTA сыйлық дүкенінен сатып алуға болады. Өнім MBTA-ның толық ынтымақтастығымен әзірленді. 2022 жылы кейбір Android смартфондарындағы NFC чипі CharlieCards-пен өзара әрекеттесе алатыны, соның ішінде бір картадан бос картаға деректерді көшіру мүмкіндігі анықталды. MBTA өзінің бағдарламалық жүйелері айына шамамен ондай көшірілген картаны анықтайтынын және оларды дереу деактивациялайтынын мәлімдеді. 2023 жылы Медфорд кәсіптік-техникалық орта мектебінің төрт студенті MiFARE Classic-тегі жаңа осалдықтарды тапты, бұл оларға CharlieCards-тағы мәндерді өңдеуге мүмкіндік берді. Бұл 0 доллардан 327,67 долларға дейін соманы қосуды, сондай-ақ қызметкерлік карталарды жасауды қамтыды. Олар өздерінің зерттеулерін MBTA мақұлдауымен DEF CON 31 конференциясында ұсынды.