Кіріспе

Анах немесе Ана (عانة, ), бұрын Анна деп те аталатын, Ирак қаласы. Ол Александрет шығанағы мен Парсы шығанағының арасында, шамамен ортасында Евфрат өзенінде орналасқан. Анах өзеннің оң жағалауында, өзен оңтүстікке қарай Хитке бұрылатын жерге дейін созылып жатыр.

Атауы

Қала ежелгі Вавилон кезеңіндегі клинопись мәтіндерінде (d)Ханаат деп аталған, б.з.д. Тукулти-Нинуртаның жазушылары Сухум жерінің Ханааты деп, ал Ашшурнасирпал II-нің жазушылары 879 ж.б.д. Ханат деп атады. Бұл есім кеңінен құлшынылған соғыс қадірлісі Анатпен байланысты. Исидор Харакс үшін Анато, ал Аммиан Марцеллин үшін Аната деп белгіленген; ерте араб авторлары оны әртүрліше ʾĀna немесе (көпше түрінде) ʾĀnāt деп сипаттады.

Ежелгі дәуір

Ана туралы ең алғашқы сілтемелер, шамасы, Маридің Зимри Лим кезеңінен келген хаттарда кездеседі. Бабылдың Хаммурапи тұсында қала бабылдықтардың бақылауында болды және Суху губернаторлығының құрамына кірді. Кейін қала Ассирия билігінде болды. Б.з.д. 8 ғасырының басында Шамаш реша усур мен оның ұлы Нинурта кудурри усур тәуелсіз саяси бірлік құруға қол жеткізіп, өздерін "Суху мен Маридің губернаторлары" деп атады. Суху жері Орта Евфраттың кең аумағын қамтыды, шамамен оңтүстік-шығыстағы Фаллужа аймағынан солтүстік-батыстағы Хинду (қазіргі Tell Jabiriyah, Аль-Каим маңы) аймағына дейін. Осы кезеңге қатысты маңызды мәліметтер 1980 жылдардың басында Сур Джуре және Ана (Ана) аралындағы ағылшын және ирактық археологиялық зерттеу жұмыстары кезінде табылды. Ксенофонт б.з.д. 401 жылы Кирдің әскері Корсоте мен Пила арасындағы 90 парасанг сапардың соңында "Шармандеде" қайта жабдықталғанын жазды, бұл, мүмкін, Ананы білдіреді. Аната – Рим императоры Юлианның 363 жылы Сасанид империясына қарсы жорығында алғашқы қарсылыққа тап болған жер. Ол бұл жерді басып алып, тұрғындарын көшірді.

Орта ғасырлар

657 жылы мұсылмандықтар Иракты жаулап алған кезде Әлидің лейтенанттары Зияд пен Шурейхтің Евфрат өзенінен Анахқа өтуіне рұқсат берілмеді. Кейін, 1058 жылы әл-Басасири билікке келгенде Анах халифа Қайымның жер аударылған жеріне айналды. 14 ғасырда Анада парсы христиандарының католиктері орналасқан. Ерте ислам билігі кезінде қала гүлденген сауда орталығы болды, құрма пальмаларымен және бақтарымен әйгілі болды. 14-17 ғасырлар аралығында Ана аймақтық араб тайпаларының бас штабы қызметін атқарды. 1574 жылы Леонарт Раувольф қаланың екі бөлікке бөлінгенін анықтады: түрік бөлігі «өзенмен толығымен қоршалған, сондықтан тек қайықпен ғана кіруге болады» және жағалаудың бірімен орналасқан үлкен араб бөлігі. 1610 жылы Тексейра Ананың өзеннің екі жағалауында орналасқандығын айтты, бұл Пьетро Делла Валлемен келісім тапты. Сол жылы Делла Валле Анахта тұратын, әмірдің дәрігері болып жұмыс істейтін және араб тілін зерттейтін шотланд Джордж Страханды кездестірді; ол сондай-ақ онда әлі де тұратын «күнге табынушыларды» (іс жүзінде алавиттер) тапты. Делла Валле мен Тексейра Ананы Евфраттағы арабтардың маңызды қаласы деп атады, ол Бағдаттан батысқа қарайғы маңызды жолды және Пальмираға дейінгі аумақты бақылап тұрды. 1750 жыл шамасында Осман империясы Ананы және оның аймағын басқару үшін қарапайым әкімшілік құрылымды құрды. 20 ғасырдың басына дейін жалғыз өндіріс – қалың мақта матасы болды. 1909 жылы Анахта шамамен 15 000 халқы және 2 000 үй болды. Тұрғындардың көп бөлігі сүнни мұсылман арабтарынан тұрды, бірақ қаланың оңтүстік жағында шағын еврей қауымы да өмір сүрді. 2017 жылдың 19 қыркүйегінде қаланы ИСИД-тің бақылауынан қайтару үшін шабуыл басталды. Екі күнге сосқан шайқастан кейін қала Ирак армиясы тарапынан қайта басып алынды.

Климат

Анахтың ыстық шөлді климаты бар (Кёппен климаттық жіктелімі BWh). Жаңбырдың көбі қыста жауады. Анахтағы орташа жылдық температура шамамен жауын-шашынның жылдық мөлшері градусқа тең.