Тонглиао тарихы мен атаулары

Кіріспе

Тунляо қаласының (яғни Хоркин ауданы) түпнұсқа моңғолша атауы – Байсингту, ал префектура деңгейіндегі қаланың түпнұсқа атауы – Жирем. Осы аймақта қолданылатын моңғол диалектісі – Хорчин моңғол тілі.

Тарих

Тонгляо және оны қоршаған Қорчин аймағындағы адам қоныстары кем дегенде б.з.д. 1000 жылға дейін соққан. Дунху тайпасы, прото-монғол тілінде сөйлеген тайпа, соғысқан мемлекеттер кезеңінде Янның солтүстігіндегі қазіргі Тонгляо аймағына қоныстанды. Олардың мәдениеті Жоғарғы Сяжядиан мәдениетімен байланысты, ол қолөнер мен қола өнерімен толықтырылған егіншілік және мал шаруашылығымен сипатталады. Кейін Тонгляо аймағын Сюнну, Сянбэй және Хитан тайпалары бақылады. Моңғол хандығы Қытай аумағында Юань әулетін құрғаннан кейін Тонгляо Ляоян провинциясының құрамына кірді, оның провинциялық орталығы бүгінгі Ляонин провинциясында орналасқан. Цин дәуірінің басында Хорчин, Дорбод, Джалаид және Горлос тайпалары Жиремде одақ құру үшін бас қосты. 1636 жылы Хорчин аумағын басқару үшін Жирем лигасы құрылды. Жирем лигасының құрамында алты Хорчин, екі Горлос, бір Дорбод және бір Джалаид туы болды. Республика кезеңінде Жирем лигасы мен Қорчин аймағын Фэнтянь және Ляонин провинциялары басқарды. 1918 жылы Тонгляо ауданы алғаш рет Жирем лигасы мен Фэнтянь провинциясының басқаруымен құрылды. 1931 жылы Жапон Квантун армиясы Маньчжурияға басып кіргеннен кейін, қазіргі Тонгляо қаласынан 280 шақырым қашықтықтағы Синьцзин қаласында Жапония бақылауындағы Маньчжуко қуыршақ мемлекеті құрылды. Маньчжуко үкіметі Шыңан провинциясын құрып, оны бұрынғы Хэйлунцзян, Цзилинь және Фэнтянь провинцияларының батыс бөлігін басқару үшін төрт бөлікке бөлді. Бұл Шыңан провинциялары бүгінгі Ішкі Моңғолияның шығыс бөлігін, соның ішінде Хулунбуир, Шыңан, Чифэн және Тонгляо аймақтарын қамтиды. Маньчжуко мемлекеті таратылғаннан кейін Жирем лигасы Ляонин және Ляобэй провинцияларының басқаруында болды, содан кейін Уланху Уланхотта Ішкі Моңғолияны құрды, ол Хулунбуир, Жирем және Жууд лигаларын қоса алғанда, шығыс моңғол аймақтарын басқарды. 1969 жылдан кейін Жирем лигасы 10 жыл бойы, 1979 жылға дейін Цзилинь провинциясының басқаруына берілді. 1999 жылы Жирем лигасы таратылып, оның орнына Тонгляо қаласы құрылды, ол облыстық деңгейдегі қалаға айналды. 1924 жылы Оомото басшысы Онисабуро Дегучи, айкидоның негізін қалаушы Морихеи Уэсиба және Лу Чжанкуи Тонгляода қытай билігімен ұсталды. Лу және оның адамдары ату арқылы жазаланды, бірақ Дегучи мен Уэсиба жапон консулының қамқорлығына жіберілді.

Human settlement in Tongliao and the surrounding Khorchin area dates from at least 1000 BC. The Donghu people, a tribe who spoke a proto Mongolian language, settled in today's Tongliao area, north of Yan during the Warring States period. their culture was associated with the Upper Xiajiadian culture, characterized by the practice of agriculture and animal husbandry supplemented by handicrafts and bronze art. Later, the Tongliao area was controlled by Xiongnu, Xianbei, and Khitan tribes. After the Mongolian Khanate had established the Yuan Dynasty in Chinese territory, Tongliao was put under the jurisdiction of Liaoyang province, whose provincial capital was in today's Liaoning Province. In the early Qing period, Khorchin, Dörbod, Jalaid and Gorlos tribes met in Jirem to establish an alliance, and the Jirem League was founded in 1636 to administer Khorchin territory. The Jirem League had jurisdiction over six Khorchin banners, two Gorlos banners, one Dorbod banner and one Jalaid banner. During the Republican period, the Jirem League and the surrounding Khorchin area was controlled by the Fengtian and Liaoning provinces. In 1918, Tongliao County was first established under the administration of the Jirem League and Fengtian province. After the Japanese Kwantung Army invaded Manchuria in 1931, a Japanese controlled puppet state Manchukuo was established in Xinjing, 280 kilometers away from today's Tongliao urban area. The Manchukuo government set up Xing'an Province and soon divided it into four parts, in order to govern the western part of former Heilongjiang, Jilin and Fengtian provinces. These Xing'an provinces roughly overlap today's eastern part of Inner Mongolia, including today's Hulunbuir League, Xingan League, Chifeng and Tongliao. After the dissolution of the Manchukuo state, the Jirem League was governed by Liaoning and Liaobei provinces until Ulanhu established Inner Mongolia in Ulanhot, governing eastern Mongolian areas including the Hulunbuir, Jirem and Ju'ud leagues. After 1969, the Jirem League was put under the administration of Jilin province administration for 10 years until 1979. In 1999, the Jirem League became defunct and changed its name to Tongliao city, which was set up a prefecture level city. In 1924, Oomoto leader Onisaburo Deguchi, Aikido founder Morihei Ueshiba, and Lu Zhankui were arrested by Chinese authorities in Tongliao. Lu and his men were executed by firing squad, but Deguchi and Ueshiba were released into the customer of the Japanese consul.

Бөлімшелер

Карта Атауы Моңғолия Ханзи Ханю Пиньин Халқы (2020) Ауданы (км²) Тығыздығы (/км²) Хоркин ауданы 科尔沁区 921,808 3,515.69 262 Холингол қаласы 霍林郭勒市 138,676 584.65 237 Кайлу округі 开鲁县 313,364 4,353.20 72 Хур туы 库伦旗 151,133 4,709 32 Найман туы 奈曼旗 375,312 8,135.22 46 Жаруд туы 扎鲁特旗 251,806 16,491.61 15 Хоркин сол жақ орта туы (Хоркин Жүн Гарун Дундад туы) 科尔沁左翼中旗 399,631 9,572.54 42 Хоркин сол жақ арт туы (Хоркин Жүн Гарун Хойт туы) 科尔沁左翼后旗 321,438 11,499.64 28

Демография

Тунляодағы этникалық топтар, 2010 жылғы санақ. Этностық топтардың саны, пайызбен Хан 1,592,279 50,72% Моңғол 1,441,275 45,91% Маньчжу 88,316 2,81% Хуэй 12,462 0,4% Корей 2,421 0,08% Шибе 890 0,03% Даур 548 0,02%

Көлік

Тунляо теміржол станциясы – Ішкі Моңғолия және Солтүстік-Шығыс Қытайдың маңызды теміржол торабы. Тунляо-Бейжің теміржолы қаламен Бейжіңді қолайлы түрде байланыстырады. Цзиньнин-Тунляо теміржолы Ішкі Моңғолияны байланыстырады. Сондай-ақ Тунляомен Шэньян және Дацин қалаларын байланыстыратын теміржолдар да бар. 111, 303, 304 және 204 мемлекеттік тас жолдары қаладан өтеді және Тяньцзинь, Далянь және Циньхуандао сияқты порты бар қалаларға дейін созылады. Қалаға Тунляо әуежайы қызмет көрсетеді.

Білім

Ішкі Моңғолияның ұлттар университеті және Ішкі Моңғолияның ауыл шаруашылығы және мал шаруашылығы колледжі (Ішкі Моңғолияның ұлттар университетіне біріктірілді) Тунляо қаласының білім беру мекемелерінің қатарында. Бұған қоса, Тунляо моңғол орта мектебі де бар.