Кіріспе
Шарапты сақтау немесе дастарқанға беруде қолданылатын жабдықтар. Шарап аксессуарлары – шарапты сақтау немесе дастарқанға беру кезінде қолданылатын заттар. Шарап аксессуарларына шарап келіштері, тығын ашарлар және шарап тіректері сияқты көптеген заттар кіреді.
Wine accessories are things that may be used in the storage or serving of wine. Wine accessories include many items such as wine glasses, corkscrews, and wine racks.
Көшелектер
Шарапқа арналған шынылар – шарап ішуге және оның дәмін тануға қолданылатын аяқталған шыны ыдыстардың бір түрі. Шараптың түріне сай шыныны таңдау маңызды, себебі шынының пішіні оның сезілуіне әсер етеді.
Суық ашу құрылғылары
Шарап бөтелкелерін ашуға арналған құрылғылар пробкамен тығынталған шарап бөтелкелерін ашу үшін қажет. Олар бірте-бірте бұрандалы қақпақтармен ығыстырылуда. Шарап ашқыштардың көптеген түрлері бар, қарапайым корк бұрауыштан бастап, бұрандалы рычагтарға дейін, тіпті күрделі көмірқышқыл газымен жұмыс істейтін құрылғыларға дейін. Ең танымал – шарап кілті, сомелье пышағы немесе "көмекші", ол қалта пышағына ұқсайды және фольганы кесуге арналған кішкентай пышақпен, сонымен қатар бөтелкені ұстауға арналған тіреуі бар бұрандамен жабдықталған. Шарапты ашудың тағы бір тәсілі – шарап ашқыштар. Олардың көмегімен бөтелке тығынына ойық тікпен соғылады. Содан кейін көмірқышқыл газының баллоны қысылып, газдың қысқа шабуылына жол беріледі. Қысымның күрт өсуі тығынды шығарып тастайды, ал шарапты дастарқанға беруге болады. Бұл әдісте екі мәселе туындауы мүмкін: синтетикалық тығындар тым тығыз болуы мүмкін, ал қысымға төтеп бере алмайтын бөтелкелер жарылуы мүмкін. Шампандық қылыш немесе сабр қылышы – шампан бөтелкесін дәл соққымен ашу дәстүрі үшін арнайы жасалған құрылғы. Шампандық қылышы әдеттегі қылышқа ұқсауы мүмкін, бірақ оның жиегі бұрыштаусыз болуы мүмкін, себебі осылайша бөтелкені ашу үшін өткір жиек қажет емес. Порт мұрындықтары тығынның корк бұрауышпен ашылуына жарамсыз болған жағдайларда, әдетте жасының салдарынан, бөтелкелерді ашу үшін қолданылады. Мұрындықтар қыздырылып, бөтелкенің мойнына жабыстырылады, содан кейін суық сумен салқындатылып, таза үзіледі. Шарап әдетте сүзгі арқылы декантерге құйылады.
Декантерлер
Шарап құю ыдысы – шарапты толық бір бөтелкесімен құюға арналған шыны ыдыс. Олар шараптан шөгінділерді жоюға, шарапты ауамен қанықтыруға, құюды жеңілдетуге және әдемі түрде көрсетуге қолданылады. Ескірген шараптарды ұсыну кезінде декантерлердің маңызы зор, себебі олар ескіру процесінде калий битартрат кристалды шөгіндісін жинауға бейім. Бұл шөгіндіні декантерге құйғанда сүзу арқылы жоюға болады, нәтижесінде декантердегі шарап шөгіндісіз болады, немесе декантердің пішіні (көбіктелген түбі) шөгіндіні ұстап қалады. Декантерлер шараптың ауамен қанығуына көмектеседі, кеңейтілген түбі арқасында шараптың үлкен бетін ұсынады, соның салдарынан шарап пен ауа арасындағы байланыс артып, шарапқа көбірек оттегі еніп, оның хош иісі мен дәмі өзгереді. Бұған қоса, жағымсыз органикалық қосылыстардың, әсіресе сульфидтер мен сульфиттердің булануына мүмкіндік береді. Алайда, бұл тәсіл даулы, кейбіреулер мұның қажетсіз және зиянды екенін, шарапты стақанда айналдыру жеткілікті және тиімдірек деп санайды. Декантерлер сақтау ыдысы емес, қызмет етуге арналған ыдыс болғандықтан, шарапты құюды жеңілдетеді, тамшылап ағудың алдын алады, ал шараптың түсін сақтауға арналған жасыл шыныдан гөрі мөлдір шыныда әдемі түрде көрсетеді. Деканттауды жеңілдету үшін декантерге қоятын тіреулер немесе деканттау автоматтары сияқты қосымша құралдар да бар.
Құбырлар
Шарап құю құралдары шарапты декантерге құю процесіне көмектеседі. Шарап құю құралдары бөтелкедегі табиғи шөгінділерді ұстап қалу үшін марля немесе тормен жабдықталады.
Рактер
Шарап сөрелері – шарап бөтелкелерін ұзақ сақтау үшін қолайлы жағдайда ұстайтын сақтау құрылғылары. Көптеген шарап сөрелері бөтелкені мойнына қарай сәл еңкейтіп, жанына қарай қоюға арналған. Бұл шараптың тығынмен үнемі жанасуын қамтамасыз етеді, тығынның құрғап қалуына және одан кейін оттегінің ішке кіруіне жол бермейді, бұл шараптың бұзылуына әкелуі мүмкін. Шарап сөрелері ағаш, болат және тас сияқты түрлі материалдардан жасалуы мүмкін, олар бірнеше бөтелкеден мыңдағанға дейін сақтай алады. Сонымен қатар, бұл сөрелер көптеген үйлерде әсемдік элементі ретінде де қолданылады.
Жағасы
Шарап жағасы – шарап бөтелкесінің мойнына кигізілетін шарап аксессуары. Ол орналасқанда құйылғаннан кейін бөтелкеден ағып түсетін тамшыларды сіңіріп алады. Бұл бөтелке тиетін үстел жамылғылары немесе дастарқан сияқты беттерге дақтардың түсуін болдырмайды. Шарап жағалары "тамшы сақинасы" немесе "тамшы жағасы" деп те аталады. Екі танымал шарап жағасы бар: біреуі – Drip Dickey, екіншісі – "Winewoggle"; екеуі де АҚШ-тың Патент және Сауда белгілері кеңсесінде тіркелген тауар белгілері. Бұл қарапайым аксессуардың дизайны жүз жылдан бері өзгеріп келеді. 1872 жылы В. Р. Миллер сұйықтықты жинап алатын дөңгелек ойықтан тұратын "тамшы тостағанына" патент алды. Бүгінгі күні ең көп танылған шарап жағасы әдетте қызыл немесе қара түсті матамен астарланған пластик немесе күміс сақина болып табылады. Бөтелке мойнына кигізілгенде, мата тамшыны сіңіріп алады.
Тоқтағышы
Шарап тығыны – қалған шарапты тоңазыту алдында бөтелкені жабуға арналған қажетті шарап аксессуары. Бастапқы тығынды қайта орнату қиын болғандықтан шарап тығындары қолданылады. Шарап тығындары пішіні, мөлшері және материалы жағынан әртүрлі болады. Көбінесе қолданылатыны – тосқауыл, резеңке және пластик шарап тығындары. Бұл тығындардың сыртқы түрі әртүрлі, әсіресе жоғарғы бөлігі. Жоғарғы бөлігі пластик, ағаш, тіпті қымбат металл мен кристалдан жасалуы мүмкін. Ал тығынның төменгі бөлігі негізінен аталған үш материалдан жасалады, ал жаңа үлгілері шарап құйылған стақанда кеңейіп, тығыз жабылуын қамтамасыз етеді. Кейбір шарап тығындарын қолмен сорғыш арқылы вакуумға түсіріп, бөтелкеден оттегіні шығарып, шарапты ашқаннан кейін бірнеше күнге сақтау мерзімін ұзартуға болады.
Журнал
Шарап журналы – ішкен немесе татыған шарап туралы жазбалар тіркеуге арналған күнделік. Ол шарап әуескоуерлеріне өндіруші, аймақ, жыл, баға, күн, дүкен немесе мейрамхананың аты, шарап, шампан және алкогольдік сусындарға баға беру және дәмдік сипаттамалар сияқты ақпаратты жазу үшін каталогты ұсынады, оларды кейін қарап шығуға болады. Кейбір журналдар этикеткаларды жабыстыруға арналған орын береді. Шарап туралы жазба жасаудың қарапайым, бейресми тәсілі – шарап этикеткаларының суретін түсіру. Бүгінде ықшам цифрлық камералар мен камералы телефондардың кең таралғандығының арқасында бұл әлдеқайда оңай.
Ұры
Шарап ұрысы – шарап жасау процесінде қолданылатын шыны немесе тағамдық пластиктен жасалған пипетка. Оның ұзындығы әртүрлі болуы мүмкін және бір жағынан иілген болуы мүмкін. Шарап ұрысы сынақ жүргізу үшін бочкадан, карбойдан немесе басқа ферментациялық құрылғыдан шараптың шағын мөлшерін алуға қолданылады. Үйде шарап жасаушылар шарапты бір ыдыстан екінші ыдысқа ауыстыру (бұл процесс "құбырмен ауыстыру" деп аталады) немесе шарапты бөтелкелерге құю үшін шарап ұрысын құбырмен бірге пайдалана алады.
Шампанша араластырғышы
Сирек кездесетін құрал – шампан араластырғыш немесе шампанның айналмалы таяғы, көбінесе әсемдік үшін жасалған және күміс, піл сүйегі немесе кристалдан тұратын, әдетте тілімделген ұшы бар (бұтақ сияқты) таяқ. Ол шампанның көбігін азайту немесе жою үшін шампанға салынып немесе араластырылады. Оның қолданылуы қатаң айыпталатынын айту керек, себебі ол шампанның ең бағалы және ерекше қасиетін – карбонациясын жояды (қазір сирек кездесетін шампан купесімен салыстырыңыз), сондықтан ол сирек қолданылады. Шампан араластырғыштар ғасырлар бұрын пайда болды, сол кезде карбонация ақаулы деп есептелген, қажетсіз екінші ашытудың нәтижесі болған. Бірақ 18 ғасырдың ортасында, шампанның көпіршікті болуы қаланған кезде, олар сәннен шықты. Бүгінде шампан араластырғыштары 1920 жылдардың шайқалы кезеңімен байланысты, ал осы кезеңдегі араластырғыштар антиквариат ретінде қызығушылық тудырып, жиналады. Шампан араластырғыштар екі механизм арқылы жұмыс істейді: араластыру және нуклеация. Көпіршікті шарапты араластыру немесе оны қозғау (мысалы, айналдыру арқылы) көпіршіктердің тез шығуына себеп болады. Сонымен қатар, үлкен беті мен өткір бұрыштары бар араластырғыш көпіршіктердің пайда болуына мүмкіндік беретін көптеген нуклеация орындарын қамтамасыз етеді және араластыруды қажет етпейді, сондықтан көптеген араластырғыштардың ұшы тілімделген және қапталған болып келеді.