Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Жыршы" (немесе "Дива"), Hob. XXVIII/2 – Жозеф Гайднның екі актілі, қысқа операсы, ол принц Эстерхази үшін жазған алғашқы операсы. Никколо Пиччинидің "L'Origille" (1760) операсының үшінші актісінен алынған интермеццоға негізделген, шамамен 50 минутқа созылады. 1766 жылы жазылған, ал премьерасы сол жылдың жазында өтті. Бастапқыда опера сериясының актілері арасында орындалатын екі интермеццодан тұруы жоспарланған. Осыған ұқсас туындыларға Перголезидің "La serva padrona" және Телеманның "Pimpinone" жатады.
La canterina (The Songstress or The Diva), Hob. XXVIII/2, is a short, two act opera buffa by Joseph Haydn, the first one he wrote for Prince Esterhazy. Based on the intermezzo from the third act of Niccolò Piccinni's opera L'Origille (1760), it lasts about 50 minutes. It was written in 1766, and was premiered in the summer of that year. It was originally intended as a pair of intermezzi, each of the two acts coming between the acts of an opera seria. Similar works include La serva padrona by Pergolesi and Pimpinone by Telemann.
Қысқаша мазмұны
Гаспарина, әнші қыз, және оның анасы Аполлонияны Дон Этторе, жас жігіт, анасынан ұрланған мата мен зергерлік бұйымдармен Гаспаринаны баурап алуға тырысады. Гаспаринаның ән үйретушісі және меценаты Дон Пелажио келгенде, әйелдер Дон Эттореді саудагер ретінде жасырып, оны қууға тырысады. Дон Пелажио Гаспаринаға осы үшін жазған жаңа арияны үйретеді және оған үйлену ұсынысын жасайды. Дон Пелажио кеткен соң, Гаспарина Дон Этторені қайта шақырады. Бірақ Дон Пелажио бір нәрсені ұмытып, Гаспарина мен Дон Этторені бірге табады. Дон Пелажио мен Дон Этторе екеуі де әйелдердің алдағанына және олардан тиесілісін алғанына ашуланып, наразы болады. Дон Пелажио әйелдерді оларға берген пәтерінен шығарып жіберуге шешім қабылдайды және олардың мүліктерін алып кетуге кіріседі. Гаспарина кешірім тілеп, мейірім сұрайды, және Дон Пелажио оның сөзіне иеді. Ол әйелге пәтерде қалуға рұқсат беріп қана қоймай, өзінің де мүліктерін әкеледі. Гаспарина жағдайды пайдаланып, есінен танығандай болады. Еркектер оған ақша мен алмастарды шашып береді, бұл оны керемет түрде жақсартады. Соңында, ерлер Гаспаринаның ашкөздігін мойындайды, бірақ бәрібір өз байлықтарын оған ерікті түрде ұсынады. Комедиялық әсер Дон Этторенің брич рөлінде ойнауымен күшейеді – яғни, оны әйел сомдайды. Аполлонияның сопрано рөлін бастапқыда ер адам орындаған. Операда екі квартет бар, және Дон Эттореден басқа барлық кейіпкерлердің ән айтуға арналған ариялары бар.
Gasparina, the songstress, and her mother, Apollonia, are visited by Don Ettore, a young man who attempts to woo Gasparina with fabric and jewels stolen from his mother. When Don Pelagio, Gasparina's singing instructor and benefactor, arrives, the women attempt to disguise Don Ettore as a merchant and send him away. Don Pelagio teaches Gasparina a new aria he has written for her and asks her to marry him. When Don Pelagio leaves, Gasparina calls Don Ettore back in. Don Pelagio has left something behind, however, and returns to catch Gasparina and Don Ettore together. Don Pelagio and Don Ettore are both angry at having been deceived and taken advantage of by the women. Don Pelagio decides to throw the women out of their apartment, which he had given them, and begins to carry away their belongings. Gasparina pleads for forgiveness and mercy, and Don Pelagio is swayed. Not only does he allow her to stay in the apartment, but he brings his own belongings to the women. Gasparina continues to take advantage of the situation, pretending to faint. The men lavish her with money and diamonds, which have a curiously restorative effect. In the end, the men recognize Gasparina's greed, but nonetheless willingly hand over their riches. The comic potential is enhanced by Don Ettore being played as a Breeches role – that is, by a woman. The soprano role of Apollonia was originally sung by a man. There are two quartets, and all characters but Don Ettore have arias to sing.
Таңдалған жазбалар
1994 – Джойс Гьюер (Дон Этторе), Д’Анна Фортунато (Аполлония), Джон Гаррисон (Дон Пелажио), Бренда Харрис (Гаспарина) – Палмер камералық оркестрі, Рудольф Палмер (Ньюпорт Классик). Түпнұсқа CD шығарылымы Гайднның Бірінші симфониясымен және авторлығы нақтыланбаған флейта концертімен бірге болған. 1997 – Йозеф Мук (Дон Этторе), Андреа Ульбрих (Аполлония), Антал Патаки (Дон Пелажио), Ингрид Кертези (Гаспарина) – Капелла Савария, Пал Немет (Хунгаротон). Түпнұсқа CD шығарылымы Гайднның 35-ші симфониясымен бірге болған.
1994 – Joyce Guyer (Don Ettore), D'Anna Fortunato (Apollonia), John Garrison (Don Pelagio), Brenda Harris (Gasparina) – Palmer Chamber Orchestra, Rudolph Palmer (Newport Classic). Original CD release accompanied by Haydn's First Symphony and an attributed flute concerto. 1997 – József Mukk (Don Ettore), Andrea Ulbrich (Apollonia), Antal Pataki (Don Pelagio), Ingrid Kertesi (Gasparina) – Capella Savaria, Pál Németh (Hungaroton). Original CD release accompanied by Haydn's Symphony No. 35.