Кіріспе

Гонконгтағы валюталық тіреу жүйесі

Тікелей байланысты айырбас бағамы жүйесі – бір валютаның айырбас бағамын екінші валютаға тіреудің түрі. Бұл жүйе Гонконгта Гонконг долларының (HKD) және АҚШ долларының (USD) арасындағы айырбас бағамын тұрақтандыру мақсатымен қолданылады. Макао патакасы (MOP) да Гонконг долларына ұқсас тікелей байланыста. Қатты белгіленген айырбас бағамынан өзгеше, үкімет немесе орталық банк валюта бағамына әсер ету үшін валюта нарығында сұраныс пен ұсынысты реттеу арқылы тікелей араласпайды. Айырбас бағамы айырбастау механизмі арқылы тұрақтандырылады, онда Гонконгтың валюталық-банк басқармасы (HKMA) банкнот шығаруға уәкілеттік алған банктерге, HKMA-да сол құнмен тең АҚШ долларын сақтаған жағдайда, жаңа банкноттар шығаруға рұқсат береді. Үкімет, HKMA арқылы, үш коммерциялық банкке банкноттар шығаруға рұқсат береді: The Hongkong and Shanghai Banking Corporation Limited; Standard Chartered Bank (Hong Kong) Limited; және Bank of China (Hong Kong) Limited. Сондай-ақ, HKMA өзі банкноттарды (тек 10 HK$) шығарады, себебі халықтың шағын номиналды банкноттарға деген сұранысы жоғары болып келеді.

Тарих

1983 жылы Қара сенбідегі дағдарысқа жауап ретінде 1983 жылдың 17 қазанында Гонконгте валюталық кеңес жүйесі арқылы байланысты валюталық бағам жүйесі қабылданды. Банкноттарды қамтамасыз ету үшін қарыздылық сертификаттарын өтеу банкноттарды шығаратын банктер арқылы отандық валютаны АҚШ долларына қатысты 7,80 Гонконг доллары = 1 АҚШ доллары мөлшерінде ішкі тұрақты бағаммен байланыстыру үшін жіберілді. Гонконгтың де-факто орталық банкі – Гонконгтың ақша-несиелік органы (HKMA) банкноттарды шығаратын банктерге банкноттарды шығаруға рұқсат берді. Бұл банктерде банкноттарды шығару үшін бірдей көлемде АҚШ доллары болуы қажет. HKMA АҚШ долларын Гонконг долларына немесе керісінше 7,80 бағамы бойынша айырбастауға кепілдік береді. Егер нарықтық баға 7,80-нен төмен болса, банктер HKMA-дан АҚШ долларын Гонконг долларына айналдырады; Гонконг долларының ұсынысы артады және нарықтық баға 7,80-ге дейін көтеріледі. Нарықтық баға 7,80-нен жоғары болған жағдайда да осы механизм жұмыс істейді, банктер Гонконг долларын АҚШ долларына айырбастайды. Гонконг долларын әлемдегі ең ірі валюталық резервтердің бірі қамтамасыз етеді, ол айналымдағы ақшаның 7 еседен астамы немесе 2016 жылдың сәуір айының соңында Гонконг долларының M3-нің шамамен 48% құрайды.