Кіріспе

Панама президенті (1905–1981)

Роберто Франсиско Чиари Ремон (2 наурыз 1905 – 1 наурыз 1981) 1949 жылы және 1960 жылдан 1964 жылға дейін Панама президенті болды. Ол Либералдық партияның мүшесі еді.

Президент болғанға дейін

Ол сауда палатасының президенті болды. Әкесі Родольфо Чиари және бауырларымен бірге отбасының қант фабрикасында жұмыс істеді. Бауырларының ішінде саясатқа қызығушылық танытқан жалғыз адам ол болды. 1940 жылы Ұлттық Ассамблеяға сайланды. Рикардо де ла Гвардия басқарған кезде Денсаулық сақтау және Халық шаруашылығы министрі болды. Доминго Диас Аросеменаның вице-президенттерінің бірі болды және 1949 жылы қысқа мерзімге президент міндетін атқарды. 1952 жылғы президент сайлауында жеңіліске ұшырады. Келесі 8 жыл бойы Либералдық партиясының төрағасы болды.

1960 жылғы сайлау

Ол таза әрі бейбіт сайлауда сайланды. Ол бұрынғы президент Рикардо Ариас және Виктор Гойтияға қарсы сайлау науқаны жүргізді.

Әкімшілік

Чиари үкіметі білім беру саласында көп жұмыс істеді. Әлеуметтік қамсыздандырудың бас ауруханасы ашылды және кең ауқымды вакцинация бағдарламасы әзірленді. Оның басшылығындағы кезең 1964 жылғы 9 қаңтардағы тарихи оқиғалармен есімдеріне түсті, бүгінде осы күн Шehидтер күні ретінде белгілі. Балбоа орта мектебінде панамалық және американдық студенттер арасында АҚШ туының орнына Панама туын көтеру құқығы үшін туған дау кезінде Панама туының кездейсоқ жыртылуы оқиғасы болды. Бұл туға жасалған құрметсіздік азаматтар мен АҚШ әскері арасында төрт күнге созылған қақтығысқа әкеп соқты. Нәтижесінде 22 панамалық және 4 американдық қаза тапты. Осы оқиғалардан кейін Чиари АҚШ-пен дипломатиялық қатынастарды үзу туралы шешім қабылдады, осылайша Панама Латын Америкасы елдері арасында бұл қадамды жасаған алғашқы ел болды. Бұл 1977 жылғы Торрихос-Картер келісімдеріне жол ашты, ол Канал аймағын таратып, АҚШ Панама каналын Панамаға 1999 жылдың 31 желтоқсанында берді. Осы себепті Чиари «Құрметті президент» (el presidente de la dignidad) деп танылды.

Төрайымнан кейінгі кезең

Билікті тастағаннан кейін Чиари қоғамдық өмірден шеттетіліп, жеке компанияларында жұмыс істеуге қайта оралды. 1967-1969 жылдары ол Өнеркәсіптік синдикаттың президенті болды.