Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі грек, норвег және Солтүстік Америка мифологиясында мысықтар тұқымына жататын сілеусін ерекше орын алады. Ол – көзге көрінбейтін, құпиялы жануар саналады және кейбір ежелгі американдық мәдениеттерде "сыр сақтаушы" деп аталады. Сонымен қатар, сілеусіннің қадімгі көру қабілеті бар деп есептеледі, ол тіпті қатты денелерді де көре алады. Осы себепті, ол көбінесе жасырын шындықтарды ашу мен болжам жасау қабілетін символдайды.
The lynx, a type of wildcat, has a prominent role in Greek, Norse, and North American mythology. It is considered an elusive and mysterious creature, known in some Native American traditions as a 'keeper of secrets'. It is also believed to have supernatural eyesight, capable of seeing even through solid objects. As a result, it often symbolizes the unravelling of hidden truths, and the psychic power of clairvoyance.
Қашқақ тасы
Теофраст (б.з.д. 371 – б.з.д. 287 шамасында) мысықтың зәрінің қатты асыл тасқа айналып, құнды қасиеттері бар екенін, оның амберге ұқсас екенін айтады. Lapis lyncurius немесе lyngurium деп аталатын мифтік мысық тасын кейіннен Плиний Егде және Овидий еске алған; бұл оқиға 17 ғасырға дейін ортағасырлық lapidary және bestiary-лерде кеңінен таралған, бірақ содан кейін көзден жоғалды. Латын тіліндегі амбердің атауы, "Lyncurium", осы сенімнен туындаған деп саналды. Орта ғасырдың басқа ғалымдары бұл кеудегердің Лигурия аймағында көптеп кенде болғанын көрсетті, бұл оның шығу тегін түсіндіруге көмектесуі мүмкін.
It is claimed by Theophrastus (c. 371 – c. 287 BC) that the lynx's urine hardens into a precious stone with attractive properties akin to amber. Known as lapis lyncurius or lyngurium, the mythical lynx stone was later mentioned by Pliny the Elder and Ovid; the story was related in almost every medieval lapidary, and bestiary until it gradually disappeared from view in the 17th century. It was believed that the Latin name for amber, 'Lyncurium', was derived from this superstition. Other medieval scholars pointed out that this amber was mined extensively in Liguria, which may hint at a more plausible etymology.
Линкустың өзгеруі
Овидийдің "Метаморфозалар" шығармасында Деметр қадірлі Триптолемуске бүкіл әлемді аралап, егіс өнерін үйретуді бұйырады. Ол король Линкустың сарайына жетеді, ол қадірлінің құрметіне ие болуды қалайды және Триптолемусты ұйқыда өлтіруді жоспарлайды. Бірақ ол қылышын көтерген сәтте, бірден түлкіге айналып кетеді.
In Ovid's Metamorphoses the goddess Demeter commands Triptolemus to travel the world teaching the art of agriculture. He arrives at the court of King Lyncus, who grows desirous of the goddess's favour, and plots to kill Triptolemus in his sleep. No sooner than he raises his sword, however, he is transformed into a lynx.
Линце академиясы
1603 жылы Федерико Цези Accademia dei Lincei ("Линкс академиясы") құрылды. Бұл әлемдегі ең көне ғылыми қоғамдардың бірі болды, оның мүшелерінің бірі Галилео Галилей еді. Академияның негізін қалаушылар "Магия натурали" кітабының мұқабасындағы сүлгінің суретінен және кіріспедегі: "Сүлгі сияқты өткір көздермен, көзге көрінетін нәрселерді зерттейді, оларды байқағаннан кейін, ынтамен пайдаланады" деген сөздерден шабыттанды. Олардың эмблемасы – жер асты әлемінің сақшысы Сербермен күресіп жатқан сүлгі болды, бұл сүлгінің жалғанды көріп, шындықты ашу қабілетімен танылуын білдіреді.
In 1603, the Accademia dei Lincei ("Academy of Lynxes") was founded by Federico Cesi. It was one of the world's oldest scientific societies; one of its members was Galileo Galilei. The academy's founders were inspired by the illustration of a lynx on the cover of Magia Naturalis, and the words in the preface: " with lynx like eyes, examining those things which manifest themselves, so that having observed them, he may zealously use them." Their emblem was a lynx battling with Cerberus, the guardian of the underworld, invoking the lynx's reputation for seeing through falsehood and discovering the truth.
Шоқжұлдыз
Lynx – солтүстік аспандағы жұлдыз шоқшасының аты, оны 1687 жылы Йоханнес Хевелиус анықтаған. Шоқжұлдызды құрайтын жұлдыздардың өте әлсіздігіне байланысты, оларды тек рысь көзімен көре алатындар ғана байқай алады деп есептеледі. Лоуренс ван дер Пост Африканың бушмендер мәдениетіндегі жұлдыздар мен рысь арасындағы байланысты былай сипаттайды: «Африканың менің өлкемдегі жоғалған бушмендердің қиялында Таң жұлдызы да аңшы еді, бірақ ол сонымен қатар ежелгі тектің өкілі де болды. Ол адам түрінде жерге түсіп, ғашық болып, сол кезде адам болған рысьті өз жарқыны етіп алды. Жұлдыз бен рысьтің үйленуі – алғашқы рухтың қиял отында қалыптасқан тілдің керемет дәлдігінің ең шабыттандыратын мысалы. Егер Африканың шөптерін, бұталарын және көлеңкелі орманды мекендейтін көптеген жануарлардың арасында жұлдызға үйленуге ең лайықты жануар болса, ол – рысь».
Lynx is the name of a constellation in the northern sky, defined by Johannes Hevelius in 1687. The name is said to have been chosen because the stars which make up the constellation are so faint that only those with the eyesight of the lynx can perceive them. Laurens van der Post describes the connection between the stars and the lynx in the Bushman culture of Africa: "In the imagination of the vanished Bushmen of my part of Africa the Morning Star was a hunter too, but it was also a person of the early race. As a person he had come down to earth, fallen in love and taken as his natural bride the Lynx, also at that time a person. This marriage of a star to a Lynx is perhaps the most inspiring example I know of the extraordinary precision of language which the first spirit forged in the fire of the imagination. If there is one animal among the multitudes shining like jewels in the grass, bush and somber forests of Africa more suitable than any other to be married to a star, it is the Lynx."