Кіріспе

Қытай мифологиясының символы
Қытай шоқжұлдыздары

Қара Торғай – Қытай шоқжұлдыздарының Төрт Символының бірі. Ол көбінесе жыланмен өрілген тасбақа түрінде бейнеленеді. "武" пиктограммасы "әскери" немесе "жауынгер" мағынасын береді. "玄" және "武" екі таңбасының тікелей мағынасы тасбақа мен жылан емес. Бірақ тасбақа да, жылан да қыста ұйқыға кетеді. Өрілген тасбақа мен жылан бейнесі ішкі күрес немесе қыстама күйін көрсетеді, демек қыс мезгілін білдіреді. Сондықтан, ағылшын тіліндегі "Black ~ Dark ~ Mysterious Warrior" аудармасы көбірек сенімді аударма болып табылады. Ол солтүстік және қыс мезгілін көрсетеді, сондықтан кейде оны Солтүстік Қара Жауынгер деп атайды.

Жапонияда "玄武" таңбалары Генбу деп айтылады. Ол Киото қаласын солтүстік жағынан қорғайтын төрт рухтың бірі болып саналады. Оны Киотодағы Фунаока тауының үстінде орналасқан Кенкун киелі орны бейнелейді. Маңызды даостық дін қызметкерінің аты да 玄武 Xuanwu болып келеді. Ол кейде (батысқа саяхатта) тасбақа мен жыланмен бірге бейнеленеді.

Тарих

Хан әулеті кезінде адамдар көбінесе тасбақа пішіндес жаде тағатын. Бастапқыда, аңыз бойынша, тасбақалар басқа тасбақалармен емес, тек жыландармен ғана көбейе алады делінген. Сондықтан Қара Тасбақаның арқасында жылан бейнеленген. Қытай сарайларының солтүстік қақпалары көбінесе Сюаньу атымен аталатын. Ең әйгілі оқиға – Сюаньу қақпасындағы оқиға, онда Ли Шимин ағалары Цзяньчжэн мен Юаньцзиді өлтіріп, төңкеріс жасап билікті басып алды. Бұл оқиға Чанъань қаласының солтүстігіндегі Тайцзи сарайының солтүстік қақпасында болды.

Аңыздар

Көне Қытайда тасбақа мен жылан ұзақ өмірдің рухани нышандары деп есептелген. Мин халқының тасбақа пішіндес қабірлер салу салты, қабірді Қара тасбақаның ықпалына беру ниетімен байланысты болуы мүмкін.

Сюаньву

Классикалық «Батысқа саяхат» романында Сюаньву солтүстіктің патшасы болды, оның қызметінде «Құбыжық генерал» және «Жылан генерал» атты екі генерал болды. Бұл құдайдың Хубэй провинциясының Удан тауларында ғибадатханасы болған, ал қазір Хубэй провинциясының астанасы Ухань қаласына жақын өзеннің екі жағында «Құбыжық тауы» және «Жылан тауы» бар. Таоист аңызына сәйкес, Сюаньву қытай билеушісінің ұлы болған, бірақ таққа отыруға қызығушылық танытпаған, керісінше 16 жасында ата-анасынан кетіп, даосизмді оқыған. Аңыз бойынша, ол ақырында құдайлық мәртебеге ие болып, солтүстік аспанының құдайы ретінде құлшылыққа алынған. Басқа қытай аңыздарында «Құбыжық генерал» мен «Жылан генерал» қалай пайда болғаны туралы айтылады. Сюаньвуның рухани ағарту мен құдайлық мәртебеге жетуді оқыған кезінде, оған толық құдайлыққа жету үшін денесінен барлық адамдық етті тазарту керектігі айтылды. Ол әрқашан әлемнің тағамын жегендіктен, барлық күш-жігеріне қарамастан, оның асқазаны мен ішектері әлі де адамдыкі болды. Содан кейін бір құдай келіп, оның мүшелерін құдайлық мүшелермен алмастырды. Алғашқы асқазан мен ішек алынып тасталғаннан кейін, бірі құбыжыққа, екіншісі жыланға айналды деседі. Құбыжық пен жылан жынға айналып, халықты қорқытты. Бұл туралы естіген Сюаньву елге жіберген жындыларын өлтіру үшін оралды. Алайда, жылан мен құбыжық өкінгендіктен, оларды өлтірмеді, керісінше, олардың күнәларын өтеу үшін өзіне бағындырып, оларды жаттықтырды. Олар кейіннен Құбыжық және Жылан генералдарына айналып, Сюаньвудың ізденістеріне көмектесті (басқа бір аңыз бойынша, адамдық мүшелер Уханның Құбыжық және Жылан тауларына айналды). Тағы бір дереккөз бойынша, Сюаньву Жолды зерттей бастағаннан кейін, ол құдай болу үшін өзін өткен күнәларынан тазарту керектігін білді. Ол бұған өзенде асқазан мен ішегін жуып үйренген. Ішкі мүшелерін жуғанда, оның күнәлары суға қараңғы, қара түсті нысан түрінде еріді. Олардан қара құбыжық пен жылан пайда болды, олар елге қатер туғызды. Сюаньву бұл туралы білген соң, оларды басқа оқиғалардағыдай бағындыру үшін оралды.

Қара торғайдың жеті үйі

Қалған үш символ сияқты, Қара Торғайда жеті астрологиялық "Сарайлар" (айдың орналасуы) бар. Атаулары мен анықтамалық жұлдыздары:
No. Сарай атауы Пиньинь Аудармасы Анықтамалық жұлдыз
8 lang=zh Dǒu (Оңтүстік) Шырақ φ Sgr
9 lang=zh Niú Тұлпар β Cap
10 lang=zh Nǚ Қыз ε Aqr
11 lang=zh Xū Бос кеңістік β Aqr
12 lang=zh Wēi Шатыр α Aqr
13 lang=zh Shì Лагерь α Peg
14 lang=zh Bì Қоршал γ Peg